CATEGORIES
ସାକ୍ଷରତା ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଓଡିଆ ଭାଗବତର ଅବଦାନ
 3 December 2018  
Art

ଶିକ୍ଷା ସଂସ୍କୃତିର ବାହକ ଓ ସ୍ରଷ୍ଟା । ସ୍ବାଧୀନ ଭାରତ ବର୍ଷରେ ଶିକ୍ଷାର ମାନବୃଦ୍ଧି ବୈତୃଷ୍ଣା ନହେଲେମଧ୍ୟ ଏହାର ଉଦାର ମନୋଭାବଟି ଆମ୍ଭ ମାନଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଦୃଷ୍ଟିଶୀଳ ହୁଏ ।ଆଜିର ଶିକ୍ଷା ପଦ୍ଧତିରେ ମଣିଷର ଗୁଣାତ୍ମକ, ଚାରିତ୍ରିକ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଉନ୍ନତି ପ୍ରତିଫଳିତ ହେଉନାହିଁ । ଯଦ୍ୱାରା ଏ ସମାଜର ଶାନ୍ତି ଓ ଶୃଙ୍ଖଳା ପ୍ରତିହତ ହେଉଛି । ତେଣୁ ଆମ ଶିକ୍ଷା ରେ ଆମ ସଂସ୍କୃତି ଓ ଜୀବନ ଦର୍ଶନ କିପରି ସ୍ପଷ୍ଟ ପ୍ରତିଫଳିତ ହେବ ଏବଂ ଜନ ସାଧାରଣ କିପରି ଉପକୃତ ହେବେ, ସେହି ପ୍ରସାରଣ ପୂର୍ବକ ଜାତୀୟ ଚରିତ୍ର ଗଠନ କରିବା ଶିକ୍ଷା ର ପ୍ରଧାନ ଆଭିମୁଖ୍ଯ ହେବା ଏକାନ୍ତ ବାଞ୍ଛନୀୟ ।ଆଜିବି ଶିକ୍ଷାର ସମସ୍ତ ବିକାଶ ସତ୍ତ୍ୱେ ଅର୍ଦ୍ଧେକ ଭାରତୀୟ ନିରକ୍ଷର ଅଛନ୍ତି ।ଏସବୁ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆମକୁ ଆହୁରି ବେଶୀ ସଚେତନ ହେବାକୁ ପଡିବ । ବର୍ତ୍ତମାନବି ଶିକ୍ଷାର ସଫଳତା ଦିଗରେ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ଆଶା ଜନକ ଉଦ୍ଦୀପନା ନାହିଁ ।ତେଣୁ ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଓଡିଶା ସର୍ବ ଭାରତୀୟ ସ୍ତରରେ ବହୁ ପଛରେ ରହିଛି । କିନ୍ତୁ ବହୁ ଶତାବ୍ଦୀର ଅନ୍ଧକାରରେ ରହି ଆମେ ଆଜି ସାମାନ୍ୟ ଆଲୋକର ସନ୍ଧାନ ପାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଭାରତର ଅନ୍ଯ ଭାଷା-ଭାଷୀ ସହ ସମାସ୍କନ୍ଦ ହୋଇ ପାରିନାହୁଁ ।ଓଡିଶାକୁ ଅନ୍ଯ ଭାଷା-ଭାଷୀ ମାନଙ୍କ ସହ ସମାସ୍କନ୍ଦ ହେବାକୁ ହେଲେ ତଥା ବିଶ୍ବ ଦରବାରରେ ଏହାକୁ ପହଞ୍ଚାଇବାକୁ ହେଲେ ଆମକୁ ଅନ୍ଯ ପ୍ରଦେଶ ମାନଙ୍କ ତୁଳନାରେ ଆହୁରି ଗୋଟିଏ ପାଦ ଅଧିକ ଆଗେଇବାକୁ ହେବ । ଆହୁରି ବେଶୀ ସଚେତନ ହେବାକୁ ପଡିବ । ଇତିହାସର କ୍ରୁର ଚକ୍ରାନ୍ତ ଯୋଗୁ ଓଡିଶାର ଯେଉଁ  ଅଧୋଗତି ଘଟିଥିଲା ତା 'କୁ ସୁଧାରିବାକୁ ହେଲେ ଆମକୁ ସର୍ବ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦ୍ବିଗୁଣ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ମଧ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକତା ଅଛି ।ବ୍ରିଟିଶ୍ ଶାସକ ମାନଙ୍କ ଦ୍ବାରା ପ୍ରଦତ୍ତ ଏକ ନୂତନ ବୈଦେଶିକ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀ ଆମ ମାନଙ୍କ ଉପରେ ଜବରଦସ୍ତ ଲଦିଦେବା ଦ୍ବାରା ଓଡିଆ ଜାତିର ସହଜାତ ଐକ୍ଯ ଚିରକାଳ ପାଇଁ ନଷ୍ଟ ହୋଇ ଯାଇଥିଲା ।କିନ୍ତୁ ସରଳ ଗ୍ରାମ ବାସୀଙ୍କ ନିକଟରେ ସେହି ପ୍ରାଚୀନ ଲୌହ ଲେଖନୀ ଓ ତାଳପତ୍ର ପୋଥି ର ମହିମା ଏବେବି ଓଡିଆ ଜାତିର ଅସ୍ମିତା ବଜାୟ ରଖିଛି । ଯଦି ଆଜି ଓଡିଆ ଜାତି ତଥା ଓଡିଆ  ମନ ପ୍ରାଣରେ ମାନବୀୟ ଗୁଣବତ୍ତା ଅର୍ଥାତ୍  ନୈତିକତାର ମୂଲ୍ୟବୋଧ ବଜାୟ ରହିଛି, ତାହା କେବଳ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କ ଭାଗବତ ପାଇଁ । ଓଡିଆ ଜାତିକୁ ଶିକ୍ଷିତ ତଥା ସଂସ୍କୃତି ସମ୍ପନ୍ନ କରିବାରେ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କ ଦାନ ଅତୁଳନୀୟ । ଓଡିଶାର ପାଠକ ସମାଜରେ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କ ଭାଗବତ ପରି ଆଉ ଅନ୍ଯ କୌଣସି ଗ୍ରନ୍ଥ ସମଭାବରେ ପ୍ରଭାବ ଅଥବା ଆଲୋଡନ ସୃଷ୍ଟି  କରିଥିବାର ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ମିଳେନାହିଁ । ଓଡିଶାର ଜାତୀୟ ଜୀବନକୁ ଗଢିତୋଳିବା ଲାଗି ଓଡିଆ ଭାଗବତ ଅନନ୍ଯ । ଜୀବନର କର୍ମ ଚଞ୍ଚଳତା ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସାଦ ବିହାର ଠାରୁ କୁଟୀରବାସୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତେ ଭାଗବତର ପ୍ରତିଟି ପଦରେ ସମ୍ମୋହିତ। ଭାରତୀୟ ସାହିତ୍ୟ ସଂସାରରେ ଏପରିକି ବିଶ୍ବସାହିତ୍ୟ ରେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ତୁଳନା ନାହିଁ । ଯାହାକି ଭାଗବତରେ ବିଦ୍ୟା ସାଧନାର ସର୍ବ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପରିଚୟ ମିଳିଥାଏ । ଯହିଁରେକି ଛାତ୍ର-ଛାତ୍ରୀ ମାନେ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରତି ଅଧିକ ଆକୃଷ୍ଟ ହେବେ ।ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ମାନଙ୍କ ବାଇବେଲ ପରି ଓଡିଶାର ଜନ -ସାଧାରଣଙ୍କ  ନିକଟରେ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କ ଭାଗବତ ମଧ୍ୟ ଏକ ପବିତ୍ରତମ ହିନ୍ଦୁ ଗ୍ରନ୍ଥ । ଓଡିଶାର କେତେକ ପୁରପଲ୍ଲୀର ଭାଗବତ ଟୁଙ୍ଗି ମାନଙ୍କରେ ଏହି ପୋଥି ପୂଜା ପାଇବାର ଆଜିବି ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ମିଳେ । ଯେଉଁଠି ଗ୍ରାମ୍ଯ ଜନତା ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଏହାର ତତ୍ତ୍ୱ ଓ ଅର୍ଥ ଶୁଣି ଦିବସର କ୍ଳାନ୍ତ ଅପନୋଦନ କରନ୍ତି । ଯେଉଁ ଗ୍ରନ୍ଥର ଭାଷା ଅତ୍ୟନ୍ତ ସହଜ - ସରଳ ସର୍ବୋପରି ଶୃତି ମଧୁର ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ହୃଦୟ ସ୍ପର୍ଶୀ। ଲୋକେ ଯେତେ ବେଳେ ଜାଣିଲେ ଓଡିଆ ଭାଷାରେ ଭାଗବତ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲାଣି, ଲୋକେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସାହ ସହ ଲାଗି ପଡିଲେ ଅକ୍ଷରର ଶିଖିବାକୁ । ଅକ୍ଷର ଶିଖିଲେ ଭାଗବତ ପଢିବାରେ ସମର୍ଥ ହେବେ ଓ ଅନ୍ତିମ ଶଯ୍ଯାରେ ପିତା- ମାତାଙ୍କୁ ଭାଗବତ ଦି'ପଦ  ଶୁଣାଇବେ ବୋଲି ସେ ସମୟରେ ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷାର ଦ୍ରୁତ ପ୍ରସାର ଘଟିଥିଲା ବୋଲି ଅନୁମେୟ ହୁଏ ।ଭାଗବତ ପାଠ ପ୍ରଥମେ ଓଡିଶାର ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷାର ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଅଙ୍ଗରୂପେ ଗୃହୀତ ହୋଇଥିଲା ।ମାଟିବଂଶ ଅବଧାନ ମାନେ ଦୀର୍ଘ ଚାରି-ଶହ ବର୍ଷ ଧରି ଅକ୍ଷର ଶିକ୍ଷା ଦେବା ପରେ ପରେ ଭାଗବତ ପଠନକୁ ଶିକ୍ଷାସ୍ତର ଭେଦର ମାନ ରୂପେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଏବେବି  କେତେକ ପୁରପଲ୍ଲୀରେ ବାପା-ମା' ନିଜ ସନ୍ତାନ- ସନ୍ତତିଙ୍କୁ ସାକ୍ଷର ହେବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସ୍କୁଲକୁ ପଠାଇବାକୁ ପ୍ରବର୍ତ୍ତାଇ ଥାଆନ୍ତି ଏବଂ  କାମନା କରନ୍ତି- ''ମଲା ବେଳକୁ ହେଲେ ବି ତୁଣ୍ଡରେ ଭାଗବତ ଦି'ପଦ ଶୁଣାଇବ " ।   ଏଥିପାଇଁ ବୋଧହୁଏ ଉନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଜନସୁମାରୀ ରିପୋର୍ଟରେ ଦେଖା ଯାଇଥିଲା ଯେ ' ଓଡିଶା ର ସାକ୍ଷରତା ହାର ଭାରତର ଅନ୍ଯାନ୍ୟ କେତେକ ପ୍ରଦେଶର ସାକ୍ଷରତା ହାର ଠାରୁ ଯଥେଷ୍ଟ ଅଧିକ ଥିଲା ।ଓଡିଆ ଜାତିର ଦୁର୍ଦ୍ଦିନତମ ସମୟରେ ଭାଗବତ ଗ୍ରନ୍ଥହିଁ ଓଡିଆ ଜାତିର ଐକ୍ଯ ବଞ୍ଚାଇ ରଖି ପାରିଥିଲା ।ଯାହାକି ବହୁ ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ଚାଲିଥିବା ଅତ୍ୟାଚର ଓ ନିର୍ଯ୍ଯାତନା ପରେ ଓଡିଆ ମାନେ ପୁଣି ଏକ ଭାଷା-ଭାଷୀ ରୂପେ ଏକ ଶାସନାଧୀନ ହୋଇ ମୁଣ୍ଡ ଟେକି ଠିଆ ହେବାରେ ସକ୍ଷମ ହୋଇ ପାରିଥିଲେ । ଆଜିମଧ୍ୟ ରାଜନୈତିକ ଓଡିଶାର ବାହାରେ ବଙ୍ଗ,ବିହାର,ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶର ଶହ ଶହ ଘରେ ଏହି ପବିତ୍ର ଗ୍ରନ୍ଥ ରକ୍ଷିତ ଓ ପଠିତ ହେବାର ବହୁ ନିଦର୍ଶନ ମିଳେ । ଓଡିଶାରେ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କ ଭାଗବତକୁ କେନ୍ଦ୍ର କରି ଯେପରି ଗାଁ- ଗହଳ ମାନଙ୍କରେ ଭାଗବତ ଘର ମାନ ଗଢି ଉଠିଥିଲା, ସେହି ଅନୁରୂପ ଆସାମରେ ମଧ୍ୟ ଶଙ୍କର ଦେବଙ୍କ 'ନାମଘର' ପ୍ରତିଷ୍ଟା ହୋଇଥିଲା। ଯଥାର୍ଥ ଭାବରେ କହିବାକୁ ଗଲେ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କ ଭାଗବତ ଓଡିଆ ଜାତୀୟତାର ସ୍ପଷ୍ଟତମ ଓ ସାଧାରଣତମ ପ୍ରତୀକ । ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥ ଓଡିଆ ଜାତିର ନୈତିକ ଜୀବନକୁ ଗଢି ତୋଳିଛି ଏବଂ ଏବେ ମଧ୍ୟ ଗଢି ଚାଲିଛି । ବୋଧହୁଏ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ଜାଣି ଜାଣି ନିରକ୍ଷର ଓଡିଆ ମାନଙ୍କୁ ସାକ୍ଷର କରିବା ଲକ୍ଷ୍ଯରେ ମୂଳ ଭାଗବତ ସଂସ୍କୃତରୁ ଓଡିଆ ରୂପାନ୍ତରିତ କରିଛନ୍ତି ବୋଲି ମୋ ଲେଖକୀୟ ମନ୍ତବ୍ଯ । ନିଜ ମାତୃଭାଷାକୁ ସବୁ ଶ୍ରେଣୀର ଲୋକେ କିପରି ସହଜ ଓ ସରଳ ଭାବରେ ବୁଝି ପାରିବେ, ସେହି ଭାଷାହିଁ ସେ ପ୍ରୟୋଗ କରିଛନ୍ତି ।ଓଡିଆ ଭାଷାର ପ୍ରାରବ୍ଧ କାଳରେ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କ ଆଦର୍ଶ ଭାଷା ସୃଷ୍ଟି ଏକ ଅଭିନବ ପଦକ୍ଷେପ ବୋଲି କୁହାଯାଇପାରେ । ଏ ସମ୍ପର୍କରେ ପଣ୍ଡିତ କୁଳମଣି ଦାସ ଯଥାର୍ଥରେ କହିଛନ୍ତି "ପୁଣ୍ଯାତ୍ମା ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କ ଭାଗବତହିଁ ଓଡିଆ ଜାତିର ଆଦର୍ଶ " ଆଜିବି  ଓଡିଶାର ପୁରପଲ୍ଲୀରେ ଅଶିକ୍ଷିତ ନାରୀ ଜଞ୍ଜାଳ ମଧ୍ୟରେ ଥାଇ ଢଗ ଆକାରରେ ଶିକ୍ଷା ଦେଇ କହେ:- ଧନ ଅର୍ଜନେ ଧର୍ମକରି । ଧନେ ପ୍ରାପତ ନରହରି ।। ସକଳ ତୀର୍ଥ ତୋ ଚରଣ। ବଦ୍ରିକା ଯିବି କି କାରଣେ ।। ସକଳ ଦେହେ ନାରାୟଣ । ବସଇ ଅନାଦି କାରଣ ।।ଓଡିଆ ବାଇବେଲ୍ ର ଏହି ବରେଣ୍ଯ ସ୍ରଷ୍ଟା ଉଚ୍ଚକୋଟିର ଜାତୀୟ କବି ଓ ଜନତାର କବି । ବାଇବେଲର ଇଂରାଜୀ ଅନୁବାଦ Authorised Verson ପରି ଓଡିଆ ଭାଗବତରେ ଯଦିଚ ଆମେ' ବାଇବେଲିକ ବାକ୍ ସୃଷ୍ଟି ' ଦେଖିବାକୁ ପାଉ, ତଥାପି ନିଃସନ୍ଦେହ ରେ କୁହାଯାଇପାରେ ଯେ ଏହା ଉଭୟ ଶ୍ରୋତା ଓ ପାଠକ ମାନଙ୍କୁ ସଦା ସର୍ବଦା ଆକୃଷ୍ଟ କରି ପାରିଛି, କେବଳ ଏଥିରେ ବ୍ଯବହୃତ ହେଇଥିବା ଭାଷାର ଶୁଦ୍ଧତା,ଶାଳୀନତା,ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟତା ସର୍ବୋପରି ଗୁରୁ ଗାମ୍ଭୀର୍ଯ୍ୟତା ପାଇଁ ।ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କ ସାହିତ୍ୟ ହେଉଛି ନୀତି ଗର୍ଭିତ ଏବଂ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାଜ ସମ୍ମତ ।ଏଥିରେ ଯୁଗ ଯୁଗ ପାଇଁ ପ୍ରେରଣାର ଉତ୍ସ  ଓ ନିବେଦନ ଭରି ରହିଛି । ଦୀର୍ଘ ପାଞ୍ଚ ଶତ ବର୍ଷ ପରେ ମଧ୍ୟ  ଭାଗବତର ସେ ଅମର ବାଣୀ  ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀ ର  ବିଜ୍ଞାନ ସମ୍ମତ ମନକୁ  ଗଭୀର ଭାବରେ ପ୍ରଭାବିତ ମଧ୍ୟ  କରି ପାରିଛି । କେତେ ଯୁଗ ବିତି ଗଲାଣି,  ତଥାପି ଏହାର ମନୋରମ ବର୍ଣ୍ଣନା  ସରଳ ଓ ସୁନ୍ଦର ଉପମା ଜରିଆରେ ଜୀବନର ଗୁମ୍ଫିତ ସ୍ବର ଉଦ୍ଘାଟନ ହେତୁ, ଆଜି ଜନସମାଜରେ ଅଧିକ  ଲୋକପ୍ରିୟ ହୋଇ ପାରିଛି । ଭାରତୀୟ ଦର୍ଶନର ଜଟିଳ ତତ୍ତ୍ୱରାଜି ମଧ୍ୟ ଏଥିରେ ଅତି ଚମତ୍କାର ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି । ଯାହାକି ଅନ୍ଯ ଭାଷାରେ ଏହା ବିରଳ । ସେହି କାରଣରୁ ଓଡିଆର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପରମ୍ପରାରେ ଭାଗବତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ । ମୋଟ ଉପରେ କହିବାକୁ ଗଲେ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଜୀବନ ଓ ଆଦର୍ଶର ପ୍ରାଣ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହେଉଛି  ଭାଗବତର ମୂଳ ଲକ୍ଷ୍ଯ । ହୃଦୟରୁ ଦ୍ବେଷଭାବ ଦୂରକରିବା ,ବୃଥା ଆଳାପ ନ'କରିବା ପୁଣି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମଚକ୍ଷୁରେ ଦେଖିବାର ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ଦିଏ ଓଡିଆ ଭାଗବତ । ଭାଗବତ ବୈରାଗ୍ୟ ପ୍ରଚାରର ପରିଚାୟକ ନୁହେଁ ବରଂ ସାମାଜିକ କର୍ମଯୋଗୀ ହେବାର ପ୍ରେରଣା ହୋଇଛି। ଯେହେତୁ କର୍ମହିଁ ହେଉଛି ଜୀବନର ମାପକାଠି ଓ ଏହା ଭାଗବତର ପ୍ରତିଟି ଛତ୍ରେ ପ୍ରତିଫଳିତ : ସମସ୍ତେ କର୍ମ ସେବା କର ।କହନ୍ତି ପ୍ରଭୁ ଦାମୋଦର ।।ଓଡିଆ ଭାଗବତ ଓଡିଆ ଜାତିର ଜାତୀୟ ଶିକ୍ଷା ଓ ସଂସ୍କୃତିର ମୂଳ ଉତ୍ସ ରୂପେ ଯେ ସମ୍ମାନୀତ ତାହାନୁହେଁ, ଏ ଓଡିଆ ଜାତିର ଅସ୍ତିତ୍ବ ଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍କଳୀୟ ଚିନ୍ତା ଓ ଚେତନାର ଜୀବନ୍ତ  ଇତିହାସ ଭାବେ ସମଗ୍ର ଦେଶର ଉଭୟ ବକ୍ତା ଓ ଶ୍ରୋତାଙ୍କୁ ପ୍ରବୃଦ୍ଧ ଓ ଜାଗରିତ କରୁଥିବ- ଏହା ନିଃସନ୍ଦେହ । ସ୍ନେହ- ପ୍ରେମ- ନିର୍ମଳତା ଏବଂ ବନ୍ଧୁତାର ବନ୍ଧନ ସୁଦୃଢ଼ କରି ପାରିଲେ ଜୀବନରେ ସୁଖ ଓ ଶାନ୍ତି ଅବଶ୍ଯମ୍ଭାବୀ । କ୍ଷମତା,  ପଦ ମର୍ଯ୍ଯାଦା,ଧନ,ସମ୍ପତି ପ୍ରଭୃତି କ୍ଷଣସ୍ଥାୟୀ । ଏ ସବୁର ଉର୍ଦ୍ଧ୍ଵର ରହି ଆଦର୍ଶ ପାରିବାରିକ ଜୀବନ ଗଠିତ ହେଲେ ଜୀବନରେ ଶାନ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ । ତେଣୁ, ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ଏକ ସୁଖୀ ଜୀବନ ଚର୍ଯ୍ୟା ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି ତାଙ୍କ ଭାଗବତରେ । ଯଦ୍ୱାରା ସବୁ ଯୁଗରେ ଏହି ଆଦର୍ଶର ଚରିତାର୍ଥ ପାଇଁ ବିପୁଳ ସୁଯୋଗ ମଧ୍ୟ  ରହିଛି । ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କ ଭାଗବତର ସାମାଜିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧର କଳନା କରିବା ଅସମ୍ଭବ । ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁଖର କଥା, ଅଧୁନା କାଳର ପ୍ରବହମାନ ସ୍ରୋତରେ ଲୀନ ହୋଇ ଯାଉଥିବା ଆମ ଭାଗବତ ସଂସ୍କୃତି ଓ ଭାଗବତ ଟୁଙ୍ଗିର ପୁନରୁଦ୍ଧାର ପାଇଁ ସରକାର ଅଧିକ ପ୍ରଯତ୍ନଶୀଳ । ଆଶା ଓ ବିଶ୍ବାସ,  ଆମ ସାକ୍ଷରତା ହାର ଅଧିକ ଫଳପ୍ରଦ ହେବ ।ଡଃ ଶିବ ପ୍ରସାଦ ତ୍ରିପାଠୀ  ସ୍ମୃତି ନିଳୟ, ଉଦୟ ନଗର ଷ୍ଟେସନ ରୋଡ, ବଲାଙ୍ଗୀର (ଓଡିଶା) shibatripathy262@gmail.com 

ରଙ୍ଗିନ୍ ଦୁନିଆ
 28 November 2018  
Art

ବିଶ୍ଵାସ, ଭରସା ଆଉ ଭଲ ପାଇବା କୁ ନେଇ ସମ୍ପର୍କ ଆଗକୁ ବଢେ, ଆଉ ଯୋଉଠି ଏଗୁଡିକ ନଥାଏ ସେ ସମ୍ପର୍କ ର ବୟସ ବୋହୁତ୍ କମ୍ |ବନାନୀ ଦିଦି , ମୋ ନିଜର କେହି ନହେଲେ ମଧ୍ୟ , ସେ ମୋ ଭଉଣୀ ପରି ଥିଲେ | ଏଇ ମାସ କେଇଟାରେ ସାଥିରେ ଯିବା ଆସିବା କରି ଆମେ ସାଙ୍ଗ ହେଇଯାଇଥିଲୁ | କେବେ କେବେ ଆଫିସ୍ ରୁ ଫେରିବା ସମୟରେ ସେଇ ଏକା ବସ୍ ରେ ଭେଟ ହେଇଯାଏ ତାଙ୍କ ସହ | ବ୍ୟାଗ୍ ଭିତରୁ କେତେ କ'ଣ ଯାଚି ଦିଅନ୍ତି ଖାଇବାକୁ | ଲୋକ କୁହନ୍ତି ପୂର୍ବ ଆଉ ଦକ୍ଷୀଣ ଭାରତ ପିଲାଙ୍କ ଭିତରେ ବନ୍ଧୁତା ହବା ବୋହୁତ୍ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଜନକ | ଠିକ୍ ଆମ ବନ୍ଧୁତା ବି ସେମିତି ଥିଲା | ତାଙ୍କ ଗପ ଶୁଣି ଶୁଣି ବେଳେ ବେଳେ ଜଣା ପଡ଼େନି ମୋ ଷ୍ଟପ୍ କେତେ ବେଳେ ଆସିଯାଏ ,ବିଦାୟ ନବାକୁ ଇଛା ନଥିଲେ ବି ନବାକୁ ହୁଏ ପୁଣି ଥରେ ଭେଟିବା ପାଇଁ | ଦିନେ ପଚାରି ଦେଇଥିଲି , ଦିଦି ବାହା କେବେ ହଉଛ ବୋଲି , ତା ପରଠୁ ନୀତି ସେ ମତେ କୁହନ୍ତି ତେଲୁଗୁ ବାହାଘର ର ରୀତି ନୀତି ଆଉ ତାଙ୍କ ପ୍ରେମିକ କଥା | କେମିତି ସେ ତାଙ୍କୁ କ୍ୟାରିଅର ଗଢ଼ିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କଲା , କେମିତି ତାଙ୍କୁ ଭଲ ପାଏ , ଇତ୍ୟାଦି | ଶୁଣି ଶୁଣି ବିରକ୍ତ ହୋଇଯାଏ ତଥାବି ନା କହି ପାରେନି , କହୁଥିବା ବେଳେ ତାଙ୍କ ଆଖିର ଚମକ ଆଉ ଖୁସି ଦେଖି |ବର୍ଷା ଦିନ ର ଘଟଣା , ଦିନେ ହଠାତ୍ ଦିଦିଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ପାଇଲି ମୁଁ ଯାଉଥିବା ମନ୍ଦିର ରେ | କେବେ କେବେ ଇଛା ହେଲେ ଛୁଟି ଦିନରେ ଚାଲିଯାଏ ମନ୍ଦିର , କେବେ ଭୋଗ ଖାଇବା ଆଶାରେ ତ କେବେ ପୁଣି ସାଇ ବାବାଙ୍କ ଆଳତି ଶୁଣିବା ଆଶାରେ | ବର୍ଷା ଯୋଗୁ ମନ୍ଦିର ରେ ଲୋକ ବୋହୁତ୍ କମ୍ ଥିଲେ | ପୂଜାରୀ ବାଦ ହାତ ଗଣତି ରେ 4/5 ଟି ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ | ମୁଁ ସାଇଙ୍କ ଆଳତି ସାରି ଫେରୁଥାଏ ସିଡି ରେ , ମୋ ଆଖି ଆଗରେ ମନ୍ଦିର ବାରଣ୍ଡାକୁ ଆଉଜେଇ ଦିଦି ଆଖି ବନ୍ଦ କରି ବସିଥିଲେ | ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଖୁସି ହୋଇଗଲି | ରୁମ୍ ରୁ ବାହାରିଲା ବେଳେ ଗୁପଚୁପ ଖାଇବାକୁ ଭାରି ମନଥିଲା କିନ୍ତୁ ସାଙ୍ଗରେ କେହି ନଥିଲେ ବୋଲି ଇଛା ମରି ଯାଇଥିଲା ,ଦିଦିଙ୍କୁ ଦେଖି ପୁଣି ସେଇ ଇଛା ଜାଗ୍ରତ ହେଇଗଲା | ହଠାତ୍ ଯାଇ ତାଙ୍କୁ ଚମକେଇ ଦେଲି | ମତେ ଦେଖି ଖୁସି ହୋଇଗଲେ ପ୍ରଥମେ ତାପରେ ମତେ କୁଣ୍ଢେଇ ଧରି ଭୋ ଭୋ ହୋଇ କାନ୍ଦିବାକୁ ଲାଗିଲେ | ବର୍ଷା ର ଗର୍ଜନ ସହ ତାଙ୍କ କାନ୍ଦ ର ସ୍ଵର କାହା କୁ ବି  ଶୁଣା ଯାଉନଥିଲା ମୋ ଛଡା | ଯେତେ ପଚାରିଲି କ'ଣ ହେଇଚି, କିଛି କହିଲେନି | ବୋହୁତ୍ କଷ୍ଟରେ ସେଠୁ ତାଙ୍କୁ ସାଙ୍ଗରେ ଆଣି ତାଙ୍କ ହଷ୍ଟେଲ ରେ ଛାଡ଼ି ମୁଁ ମୋ ହଷ୍ଟେଲ କୁ  ଫେରିଥିଲି | ଗୁପଚୁପ ଖାଇବା କଥା ଟା ପୁରା ମନ ରୁ ବାହାରି ଯାଇଥିଲା | ତା ପର ଦିନ ସୋମବାର, ଇଛା ହଉନଥିଲେ ବି ନିଜକୁ ଜୋର୍ କରି ଅଫିସ ନବା ଦିନ ସେଟା ମୋ ପାଇଁ | ଆସିଲା ବେଳେ ଭାବୁଥିଲି କାଳେ କୋଉଠି ଭେଟ ହୋଇ ଯାଆନ୍ତା କି, ପଚାରି ଦିଅନ୍ତି କ'ଣ ହେଇଥିଲା କାଲି ବୋଲି | ଗଲା ବେଳେ କି ଆସିଲା ବେଳେ ଭେଟହେଲାନି ଦିଦିଙ୍କ ସହ , ଅଫିସ ରୁ ଫେରୁ ଫେରୁ ବୋହୁତ୍ ଡେରି ହୋଇଯାଇଥିଲା, ସେଥିପାଇଁ ତାଙ୍କ ହଷ୍ଟେଲ୍ ବି ଯିବାକୁ ସାହସ ହେଲାନି | ବାସ୍ ଗୋଟେ ମେସେଜ ଟିଏ ଆସିଥିଲା ତାଙ୍କର, ଇଂଲିଶ ରେ କି- ମୁଁ ଠିକ୍ ଅଛି , କିଛି ଦିନ ପାଇଁ ଗାଁ କୁ ଯାଉଛି ବୋଲି | ମୁଁ ଫୋନ୍ ଲଗେଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲି କିନ୍ତୁ ଫୋନ୍ ବନ୍ଦ ଦେଖେଇଲା | କିଛି ଉପାୟ ନଥିଲା ବାସ୍ ଦିଦିଙ୍କ ଫେରିବା ବାଟକୁ ଅପେକ୍ଷା କରି ରହିଥିଲି | ନୀତି ମନେ ପଡ଼େ ତାଙ୍କ ଥଟ୍ଟା ତାମସା ଆଉ ଜମା ବନ୍ଦ ନ ହଉଥିବା ଗପ | ଦିଦି ଫେରି ଆସିଥିଲେ ଠିକ୍ ଗୋଟେ ସପ୍ତାହ ପରେ | ବୋହୁତ୍ ଆଲଗା ଲାଗୁଥିଲେ ସେ | ଲମ୍ବା କଳା ମସ୍ ମସ୍ ବେଣୀ ଆଉ ନଥିଲା ତାଙ୍କର ,ମୁଣ୍ଡ ରୁ ଚୁଟି ସବୁ କାଟି ଦେଇଥିଲେ | ଆଉ ଆଗ ପରି  ଖୁସ୍ ମିଜାଜ୍ ର କି ଗପୁଡି ନଥିଲେ | ବୋହୁତ୍ କମ୍ କଥା କହୁଥିଲେ | ମୋ ପାଇଁ କେତେ କ'ଣ ଖାଇବା ଜିନିଷ ଆଣିଥିଲେ ଘରୁ | ଦୁଇ ଦିନ ଯାଏ କିଛି କହିନଥିଲେ, ସେ ବିଷୟରେ | ଗୋଟେ ମେସିନ୍ ପରି ସେ ଅନୁଭୂତ ହଉଥିଲେ | ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲି ନ ପଚାରିବାକୁ ,  କିନ୍ତୁ   ତାଙ୍କ ର ଏ ପ୍ରକାର ପରିବର୍ତିତ ସ୍ଵଭାବ ଦେଖି ଆଉ ରହି ପାରିଲିନି | ପଚାରି ଦେଇଥିଲି ,ସେ କହିଥିଲେ ପଛରେ କହିବେ ବୋଲି |ରବିବାର ସକାଳୁ ହଠାତ୍ ଫୋନ କରି ଡାକିଥିଲେ ମତେ ତାଙ୍କ ହଷ୍ଟେଲ୍ | ସେଠି ଯାଇ ଦେଖିବାକୁ ପାଇଲି ଦିଦି ହଷ୍ଟେଲ୍ ଛାଡ଼ିବାକୁ ସବୁ ଜିନିଷ ସଜେଇ ମତେ ଅପେକ୍ଷା କରି ବସିଥିଲେ | ମତେ ଦେଖି କହିଲେ - ଏଠି ରହିବାର ଆଉ କିଛି ବାହାନା ନାହିଁ ମୋ ପାଖରେ, ମୁଁ ଯାଉଛି ମୋ ନିଜ ଟାଉନ ରେ ଚାକିରି ଖୋଜିବାକୁ | ତାପରେ ମତେ ସାଙ୍ଗରେ ଗୁପଚୁପ ଖୁଆଇବାକୁ ନେଇଥିଲେ | ଦିଦି କହିଥିଲେ ସେଦିନ କେମିତି ତାଙ୍କ ପ୍ରେମିକ ତାଙ୍କ ଅଜାଣତରେ, ତା ଘର ଲୋକଙ୍କ ପସନ୍ଦ ରେ ଆଉ ଗୋଟେ ଜାଗାରେ ବାହା ହେଇଯାଇଥିଲା ଟଙ୍କା ଲୋଭ ରେ ଆଉ ଦିଦିଙ୍କୁ ଏତେ ଦିନ ଧରି ଧୋକା ରେ ରଖିଥିଲା | ଦିଦିଙ୍କ ଏତେ ଦିନର ଭରସା ଆଖି ପିଛୁଳାକେ ଭାଙ୍ଗୀ ଯାଇଥିଲା | କେବେ ବି ତା'ଙ୍କ ମନରେ ସେ ପିଲା କୁ ନେଇ କିଛି ବି ଅବିଶ୍ୱାସ ଜାତ ହୋଇନଥିଲା | ହଠାତ୍  ଦିଦିଙ୍କ ଗୋଟେ ସାଙ୍ଗ ସେଇ ରବିବାର ଦିନ ଆସି ସବୁ କହିଥିଲା, ତଥାବି ବିଶ୍ବାସ କରିନଥିଲେ ଦିଦି | ସେ ପିଲା ର ବାହାଘର ଫଟୋ ଆଉ ଫେସବୁକ୍ ରେ ଛାଡିଥିବା ଭିଡିଓ ଦେଖିବା ପରେ ସେ ଭରସା କରିଥିଲେ | ସେଦିନ ଭାଙ୍ଗି ପଡିଥିଲେ ଦିଦି, ସେ ପିଲାକୁ ନେଇ ଦେଖିଥିବା ସବୁ ସ୍ଵପ୍ନ ତାଙ୍କର ଭାଙ୍ଗି ଯାଇଥିଲା | ଗଲା ବେଳେ କହି ଯାଇଥିଲେ ଏତେ ଦିନ ଧରି ମିଛ ମରୀଚିକା ପଛରେ ଦୌଡୁଥିଲି , ଆଜି ଚେତା ପଶିଲା ସେଥିପାଇଁ ଫେରି ଯାଉଚି ମୋ ନିଜ ବାଟରେ | ମତେ କହିଗଲେ ଜୀବନ ରେ ଯୋଉଠି ବି ରହିବୁ ବାପା ମାଆଙ୍କ କଥା କୁ ଅନୁସରଣ କରିବୁ, ଅନ୍ଧ ପରି କାହାକୁ ଭରସା କରିବୁନି, ଇତ୍ୟାଦି |କିଛି ଦିନ ପରେ ତା'ଙ୍କ ବାହାଘର ନିମନ୍ତେ ନିମନ୍ତ୍ରଣ ପାଇଥିଲି କିନ୍ତୁ ଯିବାକୁ ଛୁଟି ମିଳିନଥିଲା | ଆଜି ସେ ବୋହୁତ୍ ଖୁସି ରେ ଅଛନ୍ତି ଆଉ ମତେ ପୁଣି ଥରେ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିଛନ୍ତି ତାଙ୍କ ପୁଅ ର ଜନ୍ମ ଦିନରେ ଯୋଗ ଦବାକୁ | ଘର ସଂସାର ଆଉ ଚାକିରି ଜୀବନ ଭିତରେ ସେ ବ୍ୟସ୍ତ ରହୁଛନ୍ତି କିନ୍ତୁ ସମୟ ଆଉ ସୁଯୋଗ ମିଳିଲେ ଏବେ ବି ସେ ସଚେତନ କରାନ୍ତି , ଯେମିତି କେବେ କାହା ସହ ସେ ଭଳି ନହୁଏ, ଯାହା ତା'ଙ୍କ ସହ ଘଟିଥିଲା | ଆଜି ଖୁସି ଲାଗୁଛି ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ନିଜର ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଏକାଠି କରି ପୁଣି ଥରେ ପୂର୍ବ ଅବସ୍ତା କୁ ଫେରି ପାରିଛନ୍ତି ଆଉ ସେଇ ଭିତରେ ସଜେଇ ପାରିଛନ୍ତି ନିଜର ରଙ୍ଗିନ୍ ଦୁନିଆ |

ଶବ୍ଦ ଓ ଆକାଶ

       *ଶବ୍ଦ ଓ ଆକାଶ*  ପରସ୍ପର ଆ ଟିକେ ଗେଲ ହେବା।।ମୁହଁରେ ମୁହଁ ଘଷିବା।।ଆଜି ଚାଲ ଟିକେ ବୁଲି ଆସିବା ସେ ପୋଲ ତଳ।।ନଈ କୂଳ।।ସବୁ ସାଙ୍ଗଙ୍କୁ ଟିକେ ଦେଖା କରି ଆସିବା।।ସେଇ ଦଣ୍ଡାରେ ଯେଉଁ ସମାଧି ଟା ଅଛି,ତା ଉପରେ କିଛି କ୍ଷଣ ବସିବା। ଅକାଶୀ ଗଛରେ ଭରା  ଯେଉଁ ନୂଆ ଜଙ୍ଗଲଟି ହୋଇଛି ତା ଭିତରେ ଘେରାଏ ବୁଲି ଆସିବା।।କିଛି ଦୁଃଖସୁଖ ହେବା।।ମନେ ପକାଇ ବା ଛାଡି ଆସିଥିବା ପିଲାଦିନ;ରାଗରୁଷା,ବାଡ଼ିଆବାଡ଼ି।।           କେବଳ ଆଜିକ।।ସବୁ ପକ୍କା ହୋଇ ଯାଇଛି।।ଗୋଟିଏ ଦିନର ସବୁ ତକ ମୁହୁର୍ତ୍ତ ମହା ଆନନ୍ଦ ରେ ବିତେଇ ଦେବା।।       ହଁ ଚାଲ।।ଯଦି ପାରିବା ଗୁଡିଏ ମିଠା ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିବା।।ଜମା ଗୋଟିଏ ସେକେଣ୍ଡ ଦୁଃଖରେ ଜୀଇଁବା ନି।।ଆଜି ଟା ଆମର।।ମନ ଭରି ଜୀଇଁବା ଆମେ।କାହା ଆକଟ,କାଇଦା କଟକଣା ମାନିବାନି।।     ହାତ ଧରାଧରି ହୋଇ ଦୁଇଜଣ ଗାଁ ଦାଣ୍ଡେ ହସି ହସି ଦଉଡ଼ି ଗଲେ।।ପୋଲ ତଳେ ଘେରାଏ ନାଚିଲେ।। ପୋଲରେ!!ତୁ ଆଉ ଅପେକ୍ଷା ରଖିବୁନୀ କାଲିଠାରୁ ଆମର।।               ନଈ ପାଣି ପିଇଲେ।।ନିଜ ମୁହଁ ଦେଖିଲେ।।ବାହାରୁ ଅତି ଖୁସି ଲାଗୁଥିବା ମୁହଁ ଭିତର କୋହରେ ଫାଟୁ ଥିଲା ଯେପରି ଦେଖା ଗଲା।       ଧେତ!ହେ ହେ ହୃଦୟ!!ଦେ... ଦେ ରେ ଆଜିକ ଖୁସି କରିବାକୁ!!!      ନା--- ନା ଏ.....ଆଖି ତୁ ଜମା ଭରି ଆନା।।ହସ....ହସ ,ଯେତେ ସାଇତିଛୁ ମନରେ ହସ।।        ନଈ ଲୋ କାଲିଠାରୁ ଆଉ ତୋ ଦେହରେ ଆମ ନିଶ କେଡେ କେଡେ ହେଲାଣି ଦେଖିବୁନି କି ତୋ ମଧୁର ଥଣ୍ଡା ପାଣି ପିଇ ଖୁସିରେ ହେକୁଟି ମାରିବୁନି।।   ନଈ ତୁ ଆମକୁ ଖୋଜିବୁ କି????   ସମାଧି ପୀଠରେ ଟିକେ ଶୋଇଲେ।।ଦେହ ଘଷିଲେ।।ଜାଣିଛୁ ସମାଧି!!କାଲିଠାରୁ ଏଜାଗା ଆମର ନୁହେଁ।।ତୁ ଆଉ କାହାକୁ ଡାକିବୁ,ସାଙ୍ଗ ହେବୁ,ଗପ କୁହା କୋହି ହେବ,ଜାଣିଲୁ ଆ....     ଇଛା ହେଲାନାହିଁ ଖାଇବାକୁ କିଛି ସୁନ୍ଦର ତାଜା ତାଜା ଖାଦ୍ୟ ରାସ୍ତା ଦାଢରେ ଦେଖିବି।।      ଦୁହେଁ ବୁଲା ବୁଲି କରି ଘରକୁ ଫେରିଲେ।।ସନ୍ଧ୍ୟା ହେଲା।।ତାଙ୍କ ଘର ଆଜି କାଇକି ସବୁ ଦିନଠୁ ସୁନ୍ଦର ଦିଶୁଛି।।ବଢିଆ ବାସୁଛି।।ମା ପେଟ ଉପରେ ମୁହଁ ନଦି ଶୋଇବାର ଉପକ୍ରମ କଲେ।।        ଘର... ଘର! ଆଉ ତୋତେ ଅଳିଆ କରିବୁନି ଲୋ।।ତୁ ରାଗ ଗରଗର ହେଉ ପା ତୋତେ ଅପରିଷ୍କାର କଲେ।।ଆଉ ଏଣିକି କରିବୁନି,ସତ----       ମା ଆଖି ବୁଝିଥିଲା,ଜାଣି ଜାଣି।। ଅନାଇଁ ପାରୁ ନଥିଲା ଆମ ମୁହଁ।।    ମା ମା ଲୋ!!!କିଛିତ କହ।ରାଗିଛୁ??କାନ ଧରିଛୁ,ଆଖି ଛୁଉଁଛୁ ଆଉ କୌଣସି ଦିନ ତୋର ଅବାଧ୍ୟ ହେବୁନି।।ତୁ ଯାହା କହିବୁ ମାନିବୁ।ଟିକେ ଗେଲ କର ଲୋ ମା,ଶେଷ ଗେଲ------     ମା ଭୋ କରି ରଡି ଛାଡିଲା।।କୋଳରେ ପୁରାଇ ଲୁଚାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲା ଆମକୁ।।ହେଲେ ତା କୋଳ ଆମକୁ ଧରି ରଖିବାକୁ ଛୋଟ ହୋଇ ଯାଇଥିଲା।।ଆମେ ଯଥେଷ୍ଟ ବଡ଼ ହୋଇ ଯାଇଥିଲୁ ମା ଦେହ ତୁଳନାରେ।।        ସୁରୁଜ ଫିଟି ଫିଟି ଆସୁଥିଲେ କାଳି ଅନ୍ଧାରକୁ କାଟି।।ଆମକୁ ଟାଣି ଟାଣି ନିଅ ଯାଉଥିଲା ଛକ ବରଗଛ ତଳକୁ।।ମା ଛାଟି ପିଟି ହେଉଥିଲା ଖୁଣ୍ଟରେ।।ଲୋକେ ଅପେକ୍ଷା କରିଥିଲେ ଆମ ଦୁଇ ଭାଇଙ୍କୁ।।  ଚିକ୍ ଚିକ୍ କରୁଥିଲା କଂସେଇ ହାତର ପଜା ଛୁରୀଟି।।ଆଜି ଛାଡ଼ ଖାଇ ନା......।ମଣିଷ ଲାଲ କରିବ ଆମ ରକ୍ତରେ ତା ମୁହଁ ହୃଦୟ।।         ଶୁଭିଲା କଚ୍ ଜୋରେ ଓ ଦୁଇଟି ବିକଳ ମେଏଁ ମେଏଁ ଶବ୍ଦ ଛୁଉଁଥିଲେ ଆକାଶ....।*ସତ୍ୟବତୀ ସ୍ଵାଇଁ,ମୀନୁ,ବାଲିକୁଦା,ଜଗତସିଂହପୁର*।

ଉତ୍କଳ ମାତାର ଯୋଗ୍ୟତମ ସୁତ
 14 November 2018  
Art

ଉତ୍କଳ ମାତାର ଯୋଗ୍ୟତମ ସୁତ----------------------------------(ଆସନ୍ତା ମାସରେ ପାଳିତ ହେବାକୁ ଯାଉଥିବା ସାମନ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରଙ୍କ ଜନ୍ମତିଥି ଉପଲକ୍ଷେ)-------------------------------------------------------------ବିଶ୍ଵପ୍ରସିଦ୍ଧ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଦ ପୁଣ୍ୟଶ୍ଳୋକ ମହାମହୋପାଧ୍ୟାୟ ସାମନ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ସିଂହ ହରିଚନ୍ଦନ ମହାପାତ୍ର ଓଡିଶାର ଗର୍ବ ଓ ଗୌରବ ଅଟନ୍ତି।ସର୍ବସାଧାରଣରେ ସେ ପଠାଣି ସାମନ୍ତ ନାମରେ ପରିଚିତ।1835 ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ମାସ 13 ତାରିଖରେ ସେ ତତ୍କାଳୀନ ଗଡଜାତ ଖଣ୍ଡପଡାରେ ରାଜବଂଶରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।ଖଣ୍ଡପଡାରେ ବଘେଲ ବଂଶୀୟ ରାଜାମାନେ 1599 ମସିହାରୁ ଶାସନକରିଆସୁଥିଲେ।ସାମନ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ଏହି ବଘେଲ ବଂଶର ସପ୍ତମ ରାଜା ନୃସିଂହ ଭ୍ରମରବରଙ୍କର ଷଷ୍ଠପୁତ୍ର ଶ୍ୟାମବନ୍ଧୁ ସିଂହଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ପୁତ୍ର ଥିଲେ।ମାତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ବିଷ୍ଣୁମାଳୀ ଦେବୀ।ପୂର୍ବରୁ ଦୁଇଟି କନ୍ୟା ଓ ଗୋଟିଏ ପୁତ୍ର ହରାଇଥିବା ବିଷ୍ଣୁମାଳୀ ଦେବୀ ସର୍ବଦା ନବଜାତକର ଦୀର୍ଘାୟୁ ଚିନ୍ତାରେ ରହୁଥିଲେ।ଅପର୍ତ୍ତ୍ୟାଣି(ଅପତ୍ୟହାନୀ) ନାମ ଦେଲେ ଯମ ବାଳକପ୍ରତି ଲୋଭାନ୍ୱିତ ହେବନାହିଁ ଭାବି ବିଷ୍ଣୁମାଳୀ ଦେବୀ ପୁତ୍ରକୁ ପଠାଣ କେଳାକୁ ଯତ୍ସାମାନ୍ୟ ଅର୍ଥରେ ବିକ୍ରି କରିଦେଇ "ପଠାଣି"ନାମରେ ନାମିତ କରିଥିଲେ।ବାଲ୍ୟକାଳରୁ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରଙ୍କର ବିଲକ୍ଷଣ ପ୍ରତିଭାର ପରିଚୟ ମିଳିଥିଲା।ଅଧିକାଂଶ ସମୟ ସେ ଆକାଶକୁ ଅନାଇଁ ରହୁଥିଲେ।ଥରେ ଦିନବେଳେ ଆକାଶରେ ଖାଲି ଆଖିରେ ତାରାଟିଏ ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚର ହେବାରୁ ,ଗ୍ରହଦୋଷ ଲାଗିବା ଆଶଂକାକରି ପିତା ଶ୍ୟମବଂଧୁ ନୈଷ୍ଠିକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କଦ୍ୱାରା ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରରେ ହୋମ କରାଇ ସ୍ତୋତ୍ରପାଠ ଇତ୍ୟାଦି କରାଇ ଥିଲେ।ସେତେବେଳେ ଖଣ୍ଡପଡାରେ କୌଣସି ଇଁରାଜୀ ବିଦ୍ୟାଳୟ ନଥିଲା।କିନ୍ତୁ ସେ ସମୟର ଶିକ୍ଷାର ମାନଦଣ୍ଡ ଅନୁଯାୟୀ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ସଂସ୍କୃତ ଓ ସାହିତ୍ୟରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶିକ୍ଷା ପାଇଥିଲେ।ସଂସ୍କାରର ମୂର୍ତ୍ତିମନ୍ତ ଅବତାର ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ସମସ୍ତ ଦେବୋପମ ଚରିତ୍ରର ଅଧିକାରୀ ଥିଲେ।ଗାଦିସୀନରାଜାଙ୍କର ଷଷ୍ଠ ପୁତ୍ରର ପୁତ୍ର ହୋଇଥିବାରୁ ସେ ରାଜା ହୋଇ ପାରିନଥିଲେ।ତାଙ୍କ ପୁତୁରା ତଥା ରାଜା କୁଞ୍ଜବିହାରୀ ସିଂହଙ୍କ କନିଷ୍ଠ ଭ୍ରାତା ନଟବର ସିଂହଙ୍କୁ ବ୍ରିଟିଶ୍ ସରକାର ଗାଦିସୀନ କରିଥିଲେ।ରାଜମୁକୁଟରୁ ବଂଚିତ ଏହି ମୁକୁଟହୀନରାଜପୁତ୍ର ,ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନର ଜାଜ୍ବଲ୍ଯମାନ ସମ୍ମାନମୁକୁଟରେ ବିମଣ୍ଡିତହୋଇ ଦିନେ ବିଶ୍ୱଦରବାରରେ ଓଡିଆର ବିଦ୍ମତା,ଅସ୍ମିତା ଓ ସଂସ୍କୃତିର ପ୍ରତୀକ ହୋଇଥିଲେ।କବିବର ରାଧାନାଥଙ୍କ ଉକ୍ତି ଅନୁସାରେ ଉତ୍କଳର ଏହି ଯୋଗ୍ୟତମ ସନ୍ତାନଙ୍କ ଯୋଗୁଁ ଆମ୍ଭେମାନେ ସମସ୍ତେ ପବିତ୍ର ହେଲୁ।ବିଶ୍ୱଦରବାରରେ ଉତ୍କଳର ଖ୍ୟାତି ବଢିଲା।ଓଡିଆ ଭାଷାର ସ୍ଥିତି ଓ ଜାତିର ଅସ୍ମିତା ଉପରେ ଯେତେବେଳେ ପ୍ରଶ୍ନଚିହ୍ନ ଲାଗିଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଯେତେବେଳେ ପଡୋଶୀ ରାଜ୍ୟ "ଓଡିଆ ଏକଟୁ ଭାଷା ନଏ" ବୋଲି ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ଓଡିଆଜାତି ତାର ଏକ ସମ୍ମାନଜନକ ପରିଚୟ ଖୋଜିବାରେ ଲାଗିଥିଲା।ସାମନ୍ତଙ୍କର "ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଦର୍ପଣ" ଗ୍ରନ୍ଥ ଓଡିଆ ଜାତିକୁ ସେହି ସମ୍ମାନଜନକ ପରିଚୟ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା।ସେଥିପାଇଁ ପଠାଣି ସାମନ୍ତଙ୍କ କଥା ପଡିଲେ ,କବିବର ରାଧାନାଥଙ୍କ କାଳଜୟୀ ବାଣୀ "ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଦର୍ପଣ ହେବନାହିଁ ଲୟ,ନର ଦେହେ ଥିବ ଯାବତ ହୃଦୟ"ସ୍ୱତଃ ମନେପଡେ।ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କର "ସୌରକୈନ୍ଦ୍ରିକ" ଗ୍ରହମଣ୍ଡଳ ଘୂର୍ଣ୍ଣନ ତଥ୍ୟକୁ ସମର୍ଥନ ନକରି ସାମନ୍ତ 'ପୃଥିବୀକୈନ୍ଦ୍ରିକ' ଘୂର୍ଣ୍ଣନ ତଥ୍ୟ ସପକ୍ଷରେ ବଳିଷ୍ଠ ଯୁକ୍ତି ବାଢିଥିଲେ।ଏଭଳି ଯୁକ୍ତି ତାଙ୍କର "ଦୃକସିଦ୍ଧ"ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଉପରେ ପର୍ଯ୍ଯବସିତ ଥିଲା।ରାତି ରାତି ଅନିଦ୍ରା ରହି ,ଦୁଇଖଣ୍ଡ କାଠି(ମାନଯନ୍ତ୍ର) ସାହାଯ୍ୟରେ ସେ ଆକାଶ ମଣ୍ଡଳରେ ଯାହା ନିଜ ଆଖିରେ  ଦେଖୁଥିଲେ ,ସେ ଅନୁସାରେ ଗ୍ରହ ନକ୍ଷତ୍ର ମାନଙ୍କର ସ୍ଥିତି ଓ ଗତି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରୁଥିଲେ।ଏହି ମହାକାଶୀୟ ଗବେଷଣାପାଇଁ ତାଙ୍କ ପାଖରେ କୌଣସି ଆଧୁନିକ ଯନ୍ତ୍ରପାତି ନଥିଲା।14 ବର୍ଷ ବୟସରୁ ସେ ଏହି ଗବେଷଣା ଆରମ୍ଭକରି 34ବର୍ଷ ବୟସ ପର୍ଯ୍ଯନ୍ତ ତାଙ୍କର ଗବେଷଣାର ବିବରଣୀ  ଲିପିବଦ୍ଧକରି ଚାଲିଥିଲେ।ଦୀର୍ଘ କୋଡିଏ ବର୍ଷପରେ ତାହା 2500 ଶ୍ଳୋକବିଶିଷ୍ଟ "ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଦର୍ପଣ"ଗ୍ରନ୍ଥରେ ପରିଣତ ହେଲା।ବାସ୍ତବରେ ପଠାଣି ସାମନ୍ତ ତାଙ୍କ ଗବେଷଣା, ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ପୃଥିବୀ କୈନ୍ଦ୍ରିକ ଘୂର୍ଣ୍ଣନ ତଥ୍ୟକୁ ପ୍ରତିପାଦିତ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ କରୁନଥିଲେ।ତାଙ୍କ ଗବେଷଣାର ଲକ୍ଷଥିଲା , ଦୃକସିଦ୍ଧ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଅନୁସାରେ,ସୂକ୍ଷ୍ମଗଣନାକରି ପୂର୍ବସୂରୀମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ପଞ୍ଜୀକାରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ(ସ୍ଥୁଳ ଗଣନା ଅନୁସାରେ) ଭୁଲକୁ ସୁଧାରିବା।ପିତା ଶ୍ୟାମବନ୍ଧୁଙ୍କଠାରୁ ପିଲାଦିନୁ ସେ ଫଳିତ ଜ୍ୟୋତିଷରେ ସମ୍ୟକ ଜ୍ଞାନ ଆହରଣ କରିଥିଲେ।ସେଥିରୁ ସେ ଜାଣିପାରିଥଲେ ଯେ ସ୍ୱଚକ୍ଷୁରେ ଗ୍ରହ ଓ ନକ୍ଷତ୍ରମାନଙ୍କ ଗତି ଓ ସ୍ଥିତି ଦେଖି ଯେଉଁ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ମିଳୁଛି ତାହା ପୂର୍ବରୁ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଦ ମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା ଗଣନାଠାରୁ ପୃଥକ।ଫଳରେ ପୁରାତନ ପଞ୍ଜୀକାରେ ଥିବା ଦିନ, ଦଣ୍ଡ, ଲିତା ଆଦିରେ ପ୍ରଭେଦ ତଥା ଭୁଲ୍ ଦେଖାଯାଉଛି।ଫଳତଃ ପାଞ୍ଜି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିବା ହିନ୍ଦୁ ସମାଜ ପର୍ବପର୍ବାଣୀ ଏବଂ ବିବାହ ବ୍ରତ ଇତ୍ୟାଦି ସଠିକ ତିଥିରେ କରିପାରୁନାହାଁନ୍ତି ଏବଂ ଘୋର ବିଭ୍ରାଟର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛନ୍ତି।ଦୀର୍ଘ କୋଡିଏ ବର୍ଷର ଅଧ୍ୟବସାୟକରି ସାମନ୍ତ ଯେଉଁ ନିର୍ଭୁଲ ଗଣନା କରିଗଲେ ତାର ଫଳସ୍ୱରୂପ ଆଗାମୀ ଦଶହଜାର ବର୍ଷପାଇଁ ବିଶୁଦ୍ଧ ପଞ୍ଜିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇପାରିବ।ପ୍ରତି ଓଡିଆର ପ୍ରାଣକେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କର ସମସ୍ତ ନୀତିନିୟମ ସାମନ୍ତଙ୍କ ଗଣନାପ୍ରସୂତ ପଞ୍ଜୀକା ଅନୁଯାୟୀ କରାଯାଉଛି।ଏହା ମୁକ୍ତିମଣ୍ଡପଦ୍ୱାରା ସ୍ୱୀକୃତ।ଜଗତ୍ପତି ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କର ପରମଭକ୍ତ ପଠାଣି ସାମନ୍ତଙ୍କପାଇଁ ଏହା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସମ୍ମାନ କୁହାଯାଇପାରେ।ଏହି ମହାନ ପ୍ରତିଭା ଯେବେ ମଞ୍ଜୁଷା ଗଡର ରାଜାସାହେବ ରାଜମଣିଦେବଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଆସିନଥାନ୍ତେ,ତାହେଲେ ହୁଏତ ବଣମଲ୍ଲୀସଦୃଶ ବଣରେ ଝଡିଯାଇଥାଆନ୍ତେ।ଖଣ୍ଡପଡାର ତତ୍କାଳୀନ ରାଜା ନଟବର ସିଂହଙ୍କ ବିବାହ ଉତ୍ସବରେ ଯୋଗ ଦେବାପାଇଁ ,ବରଯାତ୍ରୀଙ୍କମେଳରେ ସେ ପାରିକୁଦ ଯାଇଥାଆନ୍ତି।ସେତେବେଳକୁ ସାମନ୍ତଙ୍କର ଗଣିତଜ୍ୟୋତିଷ ଜ୍ଞାନ ଉପରେ ଅଳ୍ପେବହୁତେ ଓଡିଶାର ଗଣ୍ୟମାନ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଜାଣି ସାରିଲେଣି।ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଦର୍ପଣର ପ୍ରଣୟନ ହୋଇ ସାରିଲାଣି।ସାମନ୍ତଙ୍କର ସୂକ୍ଷ୍ମସିଦ୍ଧାନ୍ତ  ସମ୍ବନ୍ଧରେ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା ଆରମ୍ଭ ହେଲାଣି।ମାନଦଣ୍ଡ ସାହାଯ୍ୟରେ ସାମନ୍ତ କିପରି ପାହାଡ ପର୍ବତ ଓ ବୃକ୍ଷ ଇତ୍ୟାଦି ଦୂରରୁ ମାପି ପାରୁଥିଲେ, ସେକଥା ମଧ୍ୟ ଅଜଣା ନଥିଲା।ସାମନ୍ତଙ୍କ ପାଣ୍ଡିତ୍ଯର ପରିଚୟ ପାଇ,ମଞ୍ଜୁଷା ଗଡର ରାଜା ଜଗନ୍ନାଥ ରାଜମଣିଦେବ, ସାମନ୍ତଙ୍କୁ ମଞ୍ଜୁଷାକୁ ପାଛୋଟିନେଲେ।ସେଠାରେ ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତର ଉଚ୍ଚତା ସାମନ୍ତ ନିର୍ଭୁଲ ଭାବରେ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବାପରେ ଗୁଣମୁଗ୍ଧ ରାଜମଣିଦେବ ସାମନ୍ତଙ୍କ ପାଣ୍ଡିତ୍ଯ ମାଡ୍ରାସ୍ ପ୍ରେସିଡେନ୍ସିକୁ ଜଣାଇଦେଲେ।ସାରା ଦକ୍ଷିଣଭାରତରେ ସାମନ୍ତ ପ୍ରଖ୍ଯାତ ହୋଇଗଲେ।ସେହିବର୍ଷ ସୂର୍ଯ୍ୟପରାଗ ବିଲାତରେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟରେ ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚର ହେବବୋଲି ସାମନ୍ତ ଗଣନାକରି ରାଜମଣିଦେବଙ୍କୁ ଜଣାଇବାରୁ ସେ ମାଡ୍ରାସ ପ୍ରେସିଡେନ୍ସିକୁ ଜଣାଇଦେଲେ।କିନ୍ତୁ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର ଜଣେ ବିଖ୍ୟାତ ପଣ୍ଡିତ ରଘୁନାଥ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ କହିଲେ ଯେ ତାହା ବିଲାତରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେବନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ସାମନ୍ତଙ୍କ ଗଣନା ଠିକ୍ ହେଲା ଏବଂ ସାମନ୍ତଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟରେ ବିଲାତରେ ସୂର୍ଯ୍ୟପରାଗ ସଂଘଟିତ ହେଲା।ଏହି ଘଟଣା ସାମନ୍ତଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କରିଦେଲା।ଆଉଥରେ, ସାମନ୍ତ ଗଣନାକରି ରଘୁନାଥ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଜଣାଇଥିଲେ ଯେ ଅପରାହ୍ନରେ ଶୁକ୍ରଗ୍ରସ୍ଥ ସୂର୍ଯ୍ୟପରାଗ ଘଟିବ ଏବଂ ତାହା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟରେ ଘଟିଲା।ଆମେରିକାରେ ଘଟିବାକୁଥିବା ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ରହଣ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ସାମନ୍ତ ଆଗୁଆ ସୂଚନା ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ତାହା ନିର୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟରେ ଘଟିଲା।ଏ ସମସ୍ତ ଘଟଣା ସାମନ୍ତଙ୍କୁ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କରିଦେଲା।ମଞ୍ଜୁଷା ରାଜାଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟକେହି ଯେବେ ସାମନ୍ତଙ୍କ ପ୍ରତିଭାକୁ ଲୋକଲୋଚନକୁ ଆଣିଥାଏ ତାହେଲେ ସେ ହେଉଛନ୍ତି କବିବର ରାଧାନାଥ ରାୟ।ସାମନ୍ତଙ୍କ ପ୍ରତିଭାପ୍ରତି ସେ ପ୍ରଥମେ ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ଯାଳୟର ବିଜ୍ଞାନ ପ୍ରଫେସର ଯୋଗେଶଚନ୍ଦ୍ର ରାୟ  ଏବଂ କଲିକତା ସଂସ୍କୃତମହାବିଦ୍ଯାଳୟର    ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ମହେଶଚନ୍ଦ୍ର ନ୍ୟାୟରତ୍ନଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିଥିଲେ।ତତ୍ପରେ ମଧୁବାବୁ,ଗୌରିଶଙ୍କର ରାୟ,ଏବଂ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ତର୍କ ପଞ୍ଚାନନ ଇତ୍ୟାଦି ଗଣ୍ୟମାନ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ସାମନ୍ତଙ୍କ ପ୍ରତିଭା ଦେଖି ବିସ୍ମିତ ହୋଇଥିଲେ।ଯୋଗେଶଚନ୍ଦ୍ର ରାୟ ଏବଂ ମହେଶଚନ୍ଦ୍ର ନ୍ୟାୟରତ୍ନଙ୍କ ଯୋଗୁଁ ସାମନ୍ତଙ୍କ  ପ୍ରତିଭା ସରକାରଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଆସିଲା ଏବଂ ଗୋରା ସରକାର 1893 ମସିହାରେ ସାମନ୍ତଙ୍କୁ ମହାମହୋପାଧ୍ୟାୟ ଉପାଧିରେ ଭୂଷିତ କଲେ।ସାମନ୍ତଙ୍କ ଅଲୌକିକ ପ୍ରତିଭା ଯୋଗୁଁ ତାଙ୍କୁ ଭାସ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସହିତ ତୁଳନା କରାଯାଏ ଏବଂ 'ଉତ୍କଳ ଭାସ୍କର' ନାମରେ ସେ ସର୍ବତ୍ର ପରିଚିତ।ଗବେଷଣାରେ ସିଦ୍ଧାନ୍ତଗତ ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ଯୋଗୁଁ ସାମନ୍ତଙ୍କୁ ଷୋଡଶ ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ୟୁରୋପୀୟ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନୀ 'ଟିକୋ ବ୍ରାହେ'ଙ୍କ ସହିତ ମଧ୍ୟତୁଳନାକରାଯାଏ।କିନ୍ତୁ ବ୍ରାହେଙ୍କଭଳି ସାମନ୍ତଙ୍କ ପାଖରେ ଗବେଷଣାଗାର ବା ଆଧୁନିକ ଯନ୍ତ୍ରପାତି ନଥିଲା।ବ୍ରାହେ ଡେନମାର୍କର ସମ୍ରାଟ ଦ୍ୱିତୀୟ ଫ୍ରେଡେରିକଙ୍କର ପୃଷ୍ଠପୋଷକତା  ପାଇଥିଲେ।ଗବେଷଣାଗାର ଏବଂ ଆଧୁନିକ ଯନ୍ତ୍ରପାତି ପାଇଥିଲେ।ମାସିକ ଚାରିଶହ ପାଉଣ୍ଡ ଅର୍ଥ ମଧ୍ୟ ପାଉଥିଲେ।କିନ୍ତୁ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରଙ୍କ ପାଇଁ ଏସବୁ ସ୍ୱପ୍ନ ଥିଲା। ।ପୃଷ୍ଠପୋଷକତା ତ ଦୂରର କଥା,ରାଜାଙ୍କଠାରୁ ବିଦ୍ରୁପ ହିଁ ମିଳୁଥିଲା।ବାଉଁଶ କାଠି ଦି'ଖଣ୍ଡ ଥିଲା ଗବେଷଣାପାଇଁ ଭରସା।ଜୀବନର ଶେଷ ବେଳକୁ ଥରେ ଯୋଗେଶଚନ୍ଦ୍ର ରାୟଙ୍କ ପାଖରେ ଦୂରବୀକ୍ଷଣ ଯନ୍ତ୍ରଟିଏ ଦେଖି ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର କହିଥିଲେ "ଆହା ! ଆଗରୁ ହେଲେ ଏମିତି ଯନ୍ତ୍ରଟିଏ ପାଇଥାଆନ୍ତି!"ବିଲକ୍ଷଣ ପ୍ରତିଭାର ଅଧିକାରୀ ଏହି ମହାମାନବ 1904 ମସିହା ଜୁନ୍ ମାସ ଏଗାର ତାରିଖରେ ଇହଧାମ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ।ଗଣନାକରି ନିଜର ମୃତ୍ୟୁଦିନ ସେ ଜାଣିପାରିଥିଲେ।ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କର ପରମଭକ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ନୀଳାଚଳ ଧାମକୁ ଯାଇ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କର ନୀଳଚକ୍ରକୁ ଚାହିଁ ଚାହିଁ ଶେଷ ନିଶ୍ୱାସ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ।ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ମାତ୍ର 69 ବର୍ଷ ହୋଇଥିଲା।ଜୀବନ ବଡ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ,ଲମ୍ବା ନୁହେଁ।ମର ଶରୀର ତ୍ୟାଗ କରି ସେ ଆଜି ସିନା ଚାଲିଯାଇଛନ୍ତି,କିନ୍ତୁ ପ୍ରତି ଉତ୍କଳୀୟର ହୃଦରେ ସେ ଘରକରି ରହିଛନ୍ତି।ସେଥିପାଇଁ ଶ୍ରଦ୍ଧାସୁମନ ଅର୍ପଣକରି ପଣ୍ଡିତ ଗୋଦାବରୀଶ ମିଶ୍ର କହିଥିଲେ--" ଉତ୍କଳ ଗୌରବ ରବି ହେ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର !ନଗଣ୍ୟ ମୁଁ ବନ୍ଦୁଛି ପୟରେ,ଏ ଭବ ମୃର୍ତ୍ତିକା ଘଟୁ ଅପସରି ଆଜି,ରାଜ କୋଟି ଜନଙ୍କ ଅନ୍ତରେ।"କୁଳମଣି ଷଡଙ୍ଗୀ

"ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ"
 21 October 2018  
Art

(ସପ୍ରେମ ଜୟ ଜୀବ )1. ଯେ ଅନ୍ୟ ନୁହେଁ ସେ ଅନନ୍ୟ ଅଟେ। ନିଜ କୁ ଛାଡି ଦେଲେ ବାକି ସବୁ ଅନ୍ୟ। ନିଜର ଜୀବ ନିଜର ଆତ୍ମା ଅନନ୍ୟ ଅଟେ।2. ଯେ ଆତ୍ମା ର ଉପାସନା କରେ ନିତ୍ୟ ଯୁକ୍ତ, ଏହି ଉପାସକର ଏହି ଅହମ୍ ହିଁ ଯୋଗ କ୍ଷମ କରେ।3. ଆମେ ଅନ୍ୟ ଲୋକ ସହିତ ମିଳିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ କେବେ କେବେ ଅଲଗା ହେଇଯାଉ। କିନ୍ତୁ ନିଜେ ନିଜ ସହ ନିତ୍ୟ ଯୁକ୍ତ ଅଟୁ।4. ଯେ ଆତ୍ମା ର ଉପାସନା କରିବା ପରେ ଯୋଗ କ୍ଷମ ର ଅଧିକାରି ହୋଇଥାଏ, ସେ ଅହମ୍ ଅଟେ।5. ସବୁ ପ୍ରାଣୀ ମଧ୍ୟରେ ଯେ ଜୀବ ରୂପରେ ଜୀବନ ଅଛି, ତାହା ମୁଁ ଅଟେ।ଏଥିରୁ ପ୍ରମାଣ ଯେ ଆତ୍ମା ର ଅନ୍ୟ ନାମ ମଧ୍ୟ ଅହମ୍ ଅଟେ।6.ନିଜେ ଯାହା କିଛି ପାଇଛ ସବୁ ନିଜର ପରିଶ୍ରମ, ବୁଦ୍ଧି ବଳ, ଶୁଭଭାବନା, ଜ୍ଞାନ,  କର୍ମ, ଆତ୍ମ  ବଳ , ଶ୍ରଦ୍ଧା, ଇଛାଶକ୍ତି,  ବିଶ୍ଵାସ ର ଫଳ।7.ସ୍ବାବଲମ୍ବି ହୁଅ ନିଜ କର୍ମ ଉପରେ ବିଶ୍ବାସ ରଖ। ଈଶ୍ଵର ଭରସା ରେ ରହିବା ଲୋକ କିଛି କରିପାରେନାହିଁ।8. କାଳ୍ପନିକ ଈଶ୍ଵର ର ଅସ୍ତିତ୍ବ କେବଳ କଳ୍ପନାରେ ପୋଥି, ପୁରାଣ ଛଡା ଅନ୍ୟ କେଉଁଠାରେ ନାହିଁ।9. ଆତ୍ମା ଦ୍ବାରା ଏ ଜୀବ ସ୍ବୟଂ ନିଜର ଉଦ୍ଧାର କରେ ଏହା ସତ କଥା ଯେ ନିଜ ଆତ୍ମା ର ସହାୟକ ନିଜେ ଅଟେ। ଯଦି ସେ ଅନ୍ୟ ର ଭରସା ଓ ଆଶା ଛାଡି ନିଜ ଉଦ୍ଧାର ର ଯତ୍ନ କରେ।10.ଯେ ସ୍ବାବଲମ୍ବି ନହୋଇ ଅନ୍ୟର ଭରସା ରେ ରହି ନିଜର ଉଦ୍ଧାର ସ୍ବୟଂ କରେନାହିଁ ସେ ସ୍ବୟଂ ନିଜର ଶତ୍ରୁ ଅଟେ।11. ଆତ୍ମା ଉପାସନା ଦ୍ୱାରା ଆତ୍ମା ର ସାକ୍ଷାତକାର ନିଜର ଆତ୍ମ ଶକ୍ତି ର ଆତ୍ମ ବଳ ଓ ମନବଳ ର ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ଓ ତାହାର ପ୍ରୟୋଗ ର ବିଧି ଜାଣି ମନୁଷ୍ୟ ନିଜ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଶାରୀରିକ ଓ ମାନସିକ ଉନ୍ନତି କରି ଜୀବନ ମୁକ୍ତ ହୋଇଯାଏ।12. ଯାହାକୁ ପାଇବାର ଇଛା ତାହା ପାଇବାକୁ ଯୋଗ କୁହାଯାଏ।13.ଗୀତାରେ ବହୁତ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଏ ଜୀବ ଆତ୍ମା କୁ ଈଶ୍ଵର, ପରମାତ୍ମା, କୃଷ୍ଣ, ବାସୁଦେବ ଓ ଭଗବାନ କୁହାଯାଇଛି । ଗୀତା ଅନୁସାରେ ଏପରି ଯେତେ ଶବ୍ଦ ଅଛି, ସବୁ ଜୀବ ବା ଆତ୍ମା ର ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଭୁକ୍ତ ଅଟେ।14.ଈଶ୍ଵର କଳ୍ପନା, ମନୁଷ୍ୟ କରେ, ଭୋଗେ, ଏଣୁ ଜୀବ ର ଅନ୍ୟ ନାମ ଭୋକ୍ତା ଅଟେ।15. ମୋର ଅତି ନିକଟରେ ମୋର ଜୀବ ହିଁ ବିଦ୍ୟମାନ ।ଏଣୁ ଜୀବକୁ ହିଁ ଉପଦ୍ରଷ୍ଟା ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଯଥାର୍ଥ ଅଟେ।16. ଗୀତା ର ଶ୍ଳୋକ ରୁ ଶୁଦ୍ଧ ହେଇଛି ଯେ ଗୀତାର ରଚୟିତା ଉପଦ୍ରଷ୍ଟା, ଅନୁମନ୍ତା, ଭୋକ୍ତା, ମହେଶ୍ୱର, ପରମ ପୁରୁଷ ପରମାତ୍ମା ଇତ୍ୟାଦି ଏ ଜୀବ କୁ ମାନୁଥିଲେ। ଯେ କି ଆମ ଦେହରେ ରହିଛନ୍ତି।17. ଗୀତାର ରଚୟିତା ଜୀବ ବା ଆତ୍ମା ଛଡା ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାଳ୍ପନିକ ଈଶ୍ଵର ର ଅସ୍ତିତ୍ବ ମାନି ନାହାଁନ୍ତି।

ସ୍ମୁତି
 23 September 2018  
Art

ସ୍ମୁତିଆସ ଫେରି ଯିବା ବନ୍ଧୁ ପିଲା ବେଳକୁ,ମେନେ ପକାଇବା ସାଙ୍ଗ ସାଥି ମେଳଙ୍କୁ ||୧ଖେଳିବା ଲୁଡୁ,କବାଡି, ଚୋର ପୁଲିସି,ଗଢିବା ବାଲି ଘର ଏକାଠି ମିଶି ||୨ଚଢିବା ନାନା ଜାତି ଫଳର ଗଛ,ତୋଳିବା କୋଳି,କେନ୍ଦୁ,ଆମ୍ବ,ପଣସ ||୩ପ୍ରଜାପତି ଧରିବା ଛପିଛପି କି,ଗୁଞୁର ଉଡାଇବା ସୂତାରେ ବାନ୍ଧି କି ||୪ଆମ୍ବତୋଟାକୁ ଯାଇ ଦୋଳି ବାନ୍ଧିବା,ରଜ ଗୀତ ବୋଲି ମଉଜ କରିବା ||୫ଆଗକୁ ଆସୁଛି ଦଶହରା ପରବ,ମିଶି କି ଶତ ଯୋଜନା କରିବା ସର୍ବ ||୬ମା' ଙ୍କ ଧରାବତରଣ କୁ ଆବାହନ କରିବା,କେତେ ଯାତି ଫୁଲ ତୋଳି ମାଳ ଗୁନ୍ଥିବା ||୭ଗାଁ ଦାଣ୍ଡ ମଝିରେ ଆମ ବଉଳ ଗଛ,ଧୂପ ଝୁଣା ଠୁ ନିଆରା ତାର ସୁବାସ ||୮ତା ମୂଳରେ ମା'ଙ୍କୁ ସ୍ଥାପିତ କରିବା,ଗ୍ରାମବାସୀ ସର୍ବେ ତାଙ୍କ ଆଶିଷ ନେବା ||୯|ସୁଶ୍ରୀ|ଶିଲଂଗ,ମେଘାଳୟ

ପଶ୍ଚିମ ଓଡିଶା ର ଲୋକକଳା ସଂଚାର
 25 August 2018  
Art

"ଲୋକକଳା ସଂଚାର"ଉପସ୍ଥାପନା :- ସରୋଜ କୁମାର ସାହୁଆମ ରାଜ୍ୟ ଓଡିଶା ର ପଶ୍ଚିମ ଭାଗ ରେ ଥିବା ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲା ପ୍ରାଚୀନ ଲୋକ ସଂସ୍କୃତି ତଥା ଲୋକକଳା ରେ ପରିପୂର୍ଣ। ବିଜ୍ଞାନ ଯେତେ ଆଗକୁ ଅଗ୍ରଗତି କଲେ ବି, ନୂତନ ସଂସ୍କୃତି ଯେତେ ପଥ ପ୍ରଦର୍ଶକ ହେଲେ ବି ଲୋକ ସଂସ୍କୃତି ପରମ୍ପରା ତଥା ଲୋକକଳା କୁ ବଞ୍ଚାଇ ରଖିବାରେ ଅପୂର୍ବ ପରିଚୟ ପ୍ରଦାନ କରେ ସମ୍ବଲପୁର ସହରର ଝାଡୁଆ ପଡା । ଅନେକ ମାନ୍ୟଗଣ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ସହାବସ୍ଥାନ ଏହି ପଡ଼ାରେ । କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ଚିନ୍ତାଧାରା ସଦାସର୍ବଦା ସଂସ୍କୃତିକୁ ବଞ୍ଚାଇ ରଖିବାରେ ପ୍ରଯତ୍ନଶୀଳ । ବର୍ଷର ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ ଲୋକକଳା କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ଏଠାରେ ଅନୁଷ୍ଟିତ ହୁଏ ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ । ସେ ସମସ୍ତ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରାବଣ ମାସ ରେ ଏଠାରେ ଥିବା ଶ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ବ୍ରହ୍ମପୁରା ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ ଝୁଲଣ ଯାତ୍ରା । ରାଧାକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଝୁଲଣ ସହିତ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ ଲୋକକଳା ର ପରିଚାୟକ "ସଂଚାର ସମାରୋହ" । ଏହି ସମାରୋହ ଶହ ଶହ ବର୍ଷ ହେବ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବର୍ଷ ପଶ୍ଚିମ ଓଡିଶା ଓ ଛତିଶଗଡ଼ ର ବିଭିନ୍ନ ଗ୍ରାମ ରୁ ସଂଚାର ନୃତ୍ୟ ଦଳ ଆସି କଳା ପରିବେଷଣ କରିଥାନ୍ତି ।ସଂଚାର କଳା ହେଉଛି ଗୀତ, ବାଦ୍ୟ, ନୃତ୍ୟ ଓ ଅଭିନୟ ର ସମାହାରରେ ଅନୁଷ୍ଟିତ ହେଉଥିବା ପୁରାତନ ଲୋକକଳା । ଏହି କଳାରେ ଜଣେ ମୃଦଙ୍ଗ ବାଦକ ଓ ଦୁଇ ଜଣ ସହଯୋଗୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିବେଷଣ କରା ଯାଇଥାଏ । ମୃଦଙ୍ଗ ବାଦକ ଙ୍କୁ "ବାହାକ" ଓ ସହଯୋଗୀଙ୍କୁ "ପାଲିଆ" କୁହାଯାଏ । ଏହି କଳାରେ ଓଡ଼ିଆ, ସମ୍ବଲପୁରୀ ଓ ଲରିହା ଭାଷାରେ ଗୀତ ବୋଲି ପୁରାଣ ଶାସ୍ତ୍ର ରୁ ଭଗବାନଙ୍କ ସ୍ତୁତି ଚାରଣ କରାଯାଇଥାଏ । ଲୁପ୍ତପ୍ରାୟ ପୁରାତନ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ର ଗୀତ, ଛନ୍ଦ, ଚମ୍ପୁ, ଭଜନ ଇତ୍ୟାଦି କୁ ସୁରଲୟ ସହ ବୋଲି ଶ୍ରୋତା ମାନଙ୍କୁ ଶୁଣାଯାଇଥାଏ । ପ୍ରାଚୀନ ରଚନା ଗୁଡିକୁ ଆଲୋଚନା ମାଧ୍ୟମରେ ସରଳ ଭାଷାରେ ବୁଝାଇ ଦିଅନ୍ତି ବାହାକ ଶିଳ୍ପୀ । ସ୍ଵଭାଵ କବି ଗଙ୍ଗାଧର, କବି ସମ୍ରାଟ ଉପେନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ପ୍ରଭୁତି ଙ୍କ ରଚନା ସହ ଆଞ୍ଚଳିକ ରଚୟିତା ଙ୍କ କୃତି ସବୁ ବିଷୟ ଏହି କଳା ପରିବେଶଣ ରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥାଏ ।ମୃଦଙ୍ଗ ରେ ଶବ୍ଦ ସଂଚାର ସହିତ ପାଦ ରେ ଗାହକ ତଥା ପାଲିଆ ଙ୍କ ଘୁଙ୍ଗୁରୁ ଶବ୍ଦ ତଥା ଝାଞ୍ଜ ଆଉ ମୃଦୁଙ୍ଗ ର ତାଳେ ତାଳେ ଝୁମି ଉଠେ ସମଗ୍ର ପରିବେଶ । ବେଶ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଏହି ସଂଚାର କଳା । ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ତଥା ସଂସ୍କୃତି ର ଗବେଷକ ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବେଶ ଖୋରାକ ଯୋଗାଏ ଏହି ଲୋକକଳା ।

ଦାୟାଦ

ଉଷୁନା ହାଣ୍ଡିଟା ପରିମୁହଁ କରିବସିଛି ସେଅଶ୍ରଦ୍ଧା,ଅନାଗ୍ରହ୍ୟକୁହଜମ କରି ପାରୁନିକାଇଁ କାହାର ତ ତତ୍ପରତା ନାହିଁଗର୍ବ,ଗୌରବପରିଚୟ ଦେଇଥିବା ଦିନଟି ପାଇଁ??ଲାଜରେ ମୁହଁ ଟି ତ୍ରିରଙ୍ଗାର ରଙ୍ଗାସେ ନେଥେଇ ଫୁଲେଇ ପରି ଫରଫର ହେଉଛିକେଉଁ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ତକେଉଁ ଗାଡି ଆଗେକିଏ ବୁଝିଛି ତାକୁ ତା ତିନି ରଙ୍ଗକୁମଝି ଅଶୋକ ଚକ୍ରର ବାର୍ତ୍ତାକୁ!!!ମନରେ ନାହିଁ କି ମାଳାରେ ନାହିଁତୁଛାଟାରେ ଦେଖାଣିଆ ଢଙ୍ଗସକାଳୁ ସନ୍ଧ୍ୟା ପାଞ୍ଚଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉଡିବ।।ତାରିଖ ମାନେ ଭାରି ଇର୍ଷା କରୁଥିଲେଅଗଷ୍ଟ ପନ୍ଦରକୁତାକୁ ସମସ୍ତେ ଆଦର କରନ୍ତି ବୋଲିଏବେ ସେ ନେହୁରା ହେଉଛିମୋତେ ମନେ ପକାଅମୁଁ ଯାଉଛି ବାତିନି ପଠାଉଛିଅଲିହା ଭାବେ କହୁଛିମଞ୍ଚ କର,ସଭା କରମୋତେ ପାଳନ କରମନେ ପକାଅ ମୁଁ ଅଗଷ୍ଟ ପନ୍ଦର।।ଆଉ ସେମାନେ...ମହାପୁରୁଷ ଗଣକ୍ଷୋଭରେ କାନ୍ଦୁଛନ୍ତି ପରା!!ଦୁଃଖରେ ମୂହ୍ୟମାନ ବାପୁଖୋଜୁଛନ୍ତି ଶାନ୍ତି,ଅହିଂସା କୁସହିଦ ଭଗତ ସିଂ...ଏବେବି ବୁଲୁଛି ଜାନିଉଆଲାବାଗମାଟି ମଟାଳରେନିନ୍ଦୁଛି କପାଳସେମାନେ ଏବେ ସୀମିତକିଛି ଟାସ୍ଲୋଗାନ,ଜୟ ଧ୍ୱନି ଲମ୍ବା ଚଉଡା ଭାଷଣ ବାଜିରେ।।ସତରେ ତ!!ମନକୁ ଛୁଇଁଲାଯେଉଁ ମାନଙ୍କ ଜୀବନ ଦାନରେଆମକୁ ମିଳିଛିସ୍ୱାଧୀନତାର ଅପୂର୍ବ ସ୍ୱାଦଯିଏ ଓ ଯେଉଁ ଦିନ ଆମକୁ ବିଶ୍ୱ ଦରବାରରେସ୍ବାଧୀନତାର ମହୁ ଚଖାଇଲେମୁଣ୍ଡଟେକି ଚାଲିବାର ସୁଯୋଗ ଟିଏ ସୃଷ୍ଟି କଲେମୁକ୍ତିର ଆନନ୍ଦରେ ଭିଜାଇଲେତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଆମର ଶ୍ରଦ୍ଧା, ସନମ୍ମାନଆତ୍ମୀୟତା,ଆଦର କେତେ??କେତେ ବୁଝିଛୁ ଏହାର ମାହାତ୍ମ୍ୟ!!କେମିତି ପାଳୁଛୁ ଏଇ ଐତିହାସିକ ଦିନ!!ସତେ କଣ ଆମେ ପ୍ରକୃତ ଦାୟାଦଉତ୍ତରଶ୍ୱରୀ!!କଣ ହେଇଛୁ ଆମେ?କଣ କରୁଛୁ ଆମେ?ଏ ଦିନଟି ଆସୁଛି ଆମପାଇଁକେବଳ ଭାଷଣ ବାଜିରେମଞ୍ଚ ସଜ୍ଜାରେସ୍ଲୋଗାନରେପତାକା ଉଡାରେମାର୍ଚ୍ଚ ଫାଷ୍ଟରେବାଧ୍ୟ ବାଧକତାରେକାରଣ ଆମେ ପା ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତରଉତ୍ତର ଦାୟାଦ !!!*ସତ୍ୟବତୀ ସ୍ୱାଇଁ,ମୀନୁ,ବାଲିକୁଦା,ଜଗତସିଂହପୁର*

ଅପରେସନ କାକଟସ
 9 August 2018  
Art

ଅପରେସନକାକଟସ                    ୧୯୮୮ ମସିହା ର କଥା ସେତେବେଳ ସମଗ୍ର ମାଳଦ୍ଵୀପ ମିଲିଟାଣ୍ଟ ମାନଙ୍କ ଅକ୍ତିଆର ରେ ଥାଏ | ଭାରତ ନିଜର ସାହସିକ ଓ ବିଚକ୍ଷଣ ବୁଦ୍ଧି ପ୍ରୟୋଗ କରି ସମଗ୍ର ମାଳଦ୍ଵୀପ କୁ ମିଲିଟାଣ୍ଟ ମାନଙ୍କ କବଳରୁ ମୁକ୍ତ କରିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଥିଲା | ସେ ଅପରେସନ ନାଁ ଥିଲା ଅପରେସନ କାକଟସ | ନିଜର ବୀରତ୍ୱ ଓ ଦୁଃସାହସିକ ପଦକ୍ଷେପ ସମଗ୍ର  ବିଶ୍ୱକୁ  ଚକିତ କରାଇ ପାରିଥିଲା | ସମଗ୍ର ରାଷ୍ଟ୍ର ସମୁଦାୟକୁ ଜଣେଇଦେଲା ଯେ ବନ୍ଧୁତ୍ୱ ର ପରିଭାଷା କଣ ?  କେମିତି ଥିଲା ସେ ଅପରେସନ ଚାଲନ୍ତୁ ଟିକେ ନଜର ପକେଇବା |           ମାଳଦ୍ଵୀପଆମର ଏକ ପଡୋଶୀ ରାଷ୍ଟ୍ର | ଭାରତ ର ଦକ୍ଷିଣ ପଶ୍ଚିମଦିଗରେ ଏହାର  ଅବସ୍ତିତ | ଭାରତ ମହାସାଗର କିଛି ଦ୍ଵୀପପୁଞ୍ଜ ସମୂହ ହେଉଛି ମାଳଦ୍ଵୀପ | ମାଲେ, ଏହାର ରାଜଧାନୀ | ୬୦୦ ବର୍ଗ ଫୁଟ ରୁ କମ ହେବ ଏ ମାଲେ ସହର | ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ଏବଂ ଖୁବ ସାନ୍ଧ୍ରତାରେ ବସଵାସ କରୁଥିବା ସହର ମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟରୁ ମାଲେ ସହର ଅନ୍ୟତମ |  ଯେଉଁ ଦିପପୁଞ୍ଜରେ ପ୍ରବଳ ମାତ୍ରାରେ ପ୍ରବାଳ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ | ଛୋଟ ମୋଟ ହୋଇ ୨୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଦ୍ବୀପ ହେବ | ଏମିତ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ ସେଠାରେ ୧୦୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଦୀପ ଅଛି କିନ୍ତୁ ସବୁ ଦୀପରେ ମନୁଷ୍ୟ ବସଵାସ କରିନଥାନ୍ତି | ମାଳଦ୍ଵୀପ ସମୁଦ୍ର ପତନ ଠାରୁ ଖୁବ କମ, କେବଳ ଦେଢ଼ (୧.୫) ମିଟର ଉଚ୍ଚତାରେ ଅବସ୍ଥିତ | ଯଦି କେବେ ବିଶ୍ୱତାପନ (ଗ୍ଲୋବାଲ ୱାର୍ମିଙ୍ଗ) ଯୋଗୁଁ ସମୁଦ୍ର ର ଜଳପତନ ବଢେ, ପ୍ରଥମ ଦେଶ ଭାବେ ମାଳଦ୍ଵୀପ ମହାସାଗରରେ  ଲୀନ ହୋଇ ଯିବାର ଢେର ଆଶଙ୍କା | ଏହା ହିଁ ମାଳଦ୍ଵୀପ ମୁଖ୍ୟ ସମସ୍ୟା | ମାଳଦ୍ଵୀପ ଏସିଆ ମହାଦେଶର ସବୁଠାରୁ କ୍ଷୁଦ୍ରତମ ଦେଶ ଅଟେ | ଏହା ଏକ ଲମ୍ବାଳିଆ ଦ୍ଵୀପପୁଞ୍ଜ | ଏହାର ସମୁଦାୟ ଟେରିଟୋରିଅଲ  ଅଞ୍ଚଳ ୯୦,୦୦୦ ବର୍ଗଫୁଟ ହେବ |            ୧୯୬୫ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମାଳଦ୍ଵୀପ ଇଂରେଜ ମାନଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଥିଲା | ୧୯୬୫ ମସିହା ରେ ଦେଶ ସ୍ୱାଧୀନ ହେଲା ପରେ ୧୯୬୮ ରେ ପ୍ରଥମ ନିର୍ବାଚନ ହୋଇଥିଲା | ୧୯୭୮ ରେ ଅବଦୁଲ ଗାୟୁମ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭାବେ ନିର୍ବାଚିତ ହେଲେ ଏବଂ ୧୯୭୮ ରୁ ୨୦୦୮ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲଗାତାର ୩୦ ବର୍ଷ କାଳ ଅବଦୁଲ ଗାୟୁମ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ହୋଇ ପାରିଥିଲେ | ଏମିତ ନୁହେଁ କି  ଗାୟୁମଙ୍କୁ ଗାଦିଚ୍ୟୁତ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ ହୋଇ ନଥିଲା | ବିନା ବାଧା ବିଘ୍ନରେ ତିନି ଦଶନ୍ଧି ଧରି ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ରହି ପାରିଥିଲେ | ୧୯୮୦, ୧୯୮୩ ଓ ୧୯୮୮ ରେ ବହୁ ଚେଷ୍ଟା କରାଯାଇଥିଲେ ସୁଦ୍ଧା ପ୍ରଥମ ଦୁଇ ଥର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଫଳ ହୋଇ ଥିଲେ | କିନ୍ତୁ ତୃତୀୟ ଥର ଯାହାକି  ୧୯୮୮ ରେ ହୋଇଥିଲା | ଏଥିରେ ସେ ଘୋର ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ରର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲେ | ଏହି ଷଡଯନ୍ତ୍ର ରୁ ଭାରତ ଗାୟୁମକୁ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲା | ଏହା  ଅପରେସନ କାକଟସ  ର ବିଷୟ ବସ୍ତୁ |       ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଟିକେ ନଜର ପକାଇବା ମାଳଦ୍ଵୀପ ସହ ଅନ୍ୟ ଦେଶ ମାନଙ୍କ ସହ କିପରି ସମ୍ପର୍କ ଥିଲା ଓ ଭାରତ ସହ କି ଭଳି ସମ୍ପର୍କ ଥିଲା | ମାଳଦ୍ଵୀପ ଭାରତ ମହାସାଗର ର ଏକ ଦ୍ବୀପପୁଞ୍ଜ | ମାଳଦ୍ଵୀପ ର ଅବସ୍ଥିତି ଭାରତ ପାଇଁ ବହୁତ ଗୁରତ୍ବପୁର୍ଣ୍ଣ ବହନ କରିଥାଏ | ଭାରତର ଯେତେ ସବୁ ବେପାର ବାଣିଜ୍ୟ ମୁଖ୍ୟତଃ ପୂର୍ବ ଏସିଆ ରାଷ୍ଟ୍ର ମାନଙ୍କ ସହ ହୋଇଥାଏ | ତେଣୁ ଜଳପଥ ଦେଇ ଯିବା ଆସିବା ମୁଖ୍ୟପଥ ହୋଇଥାଏ | ସବୁ ଜାହାଜ ମାଳଦ୍ଵୀପ ପାର୍ଶ୍ୱ ଦେଇ ଯାତାୟତ କରିଥାଏ | ଭାରତ ମାନଚିତ୍ରକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କଲେ ସହଜେ ବୁଝିହେବ | ଗୁଜରାଟ , ମୁମ୍ବାଇ ବନ୍ଦରରୁ ସବୁ ଜାହାଜ   ଭାରତ ,ମାଳଦ୍ଵୀପ ଓ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା  ଦେଇ ଯାତାୟାତ କରିଥାଏ | ତେଣୁ ଭାରତ ଏ ଦେଶ ମାନଙ୍କ ସହ ସବୁବେଳେ ଭଲ ସମ୍ପର୍କ ରଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥାଏ | ଭାରତ ର ସୁରକ୍ଷା ଓ ବାଣିଜ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ମଧ୍ୟ ଏ ସବୁ ଦେଶ ସହ ସୁସମ୍ପର୍କ ନିହାତି ଆବଶ୍ୟକ |                      ଇତିହାସ କୁ ଲକ୍ଷକଲେ  ଜଣାଯାଏ ଯେ ମାଳଦ୍ଵୀପ ସହ ଭାରତର ସେତେଟା ଭଲ ସମ୍ପର୍କ ନଥିଲା | ମାଳଦ୍ଵୀପ ମୁଖ୍ୟତଃ ପାକିସ୍ତାନ ଆଡକୁ ଢଳି ରହୁଥାଏ | ହୁଏତ ମାଳଦ୍ଵୀପ ରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ମୁସଲମାନ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ବହୁଳ ଭାବରେ ବସବାସ କରୁଥିବାରୁ ପାକିସ୍ତାନ ସହ ଭଲ ସମ୍ପର୍କ ଥିଲା | କିନ୍ତୁ ଭାରତ ତା ଚେଷ୍ଟା ଜାରି ରଖିଥାଏ ମାଳଦ୍ଵୀପ ସହ ବନ୍ଧୁତ୍ୱକୁ ଦୃଢ କରିବା ପାଇଁ | ଏମିତ ଏକ ସୁଯୋଗ ଆସିଲା ଭାରତ ତାର ବନ୍ଧୁତ୍ୱ ର ପରିଚୟ ଦେଇ ପାରିଲା |                        ହଁ, ୧୯୮୦ ଓ ୧୯୮୩ ରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଗାଦିଚ୍ୟୁତ କରିବାରେ ବିଫଳ ହେବାପରେ ୧୯୮୮ ବେଳକୁ ସେ ଯୋଜନାବଦ୍ଧ ଭାବେ  ଗାୟୁମ ଏକ ଷଡଯନ୍ତ୍ର ର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲେ |  ଏ ଷଡଯନ୍ତ୍ର ରେ ଦୁଇଟି ସଂଗଠନ  ସାମିଲ ଥିଲେ | ଏ ଷଡଯନ୍ତ୍ର ପଛରେ ଯାହାର   ପ୍ରଚ୍ଛନ୍ନ ହାତ ଥିଲା ସେ  ହେଉଛି , ମାଳଦ୍ଵୀପର ସବୁଠାରୁ ଜଣେ ଧନୀ ବ୍ୟବସାୟୀ ସେ ହେଉଛନ୍ତି ଅବଦୁଲ୍ଲା ଲୁତୁଫି | ସେତେବେଳକୁ ଶ୍ରୀଲଙ୍କାରେ ତାର ବହୁଳ  ବାଣିଜ୍ୟ କାରୋବାର ଯୋଗୁଁ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ରେ ରହୁଥାଏ | ଲୁତୁଫି ଶ୍ରୀଲଙ୍କାରେ ସକ୍ରିୟ ଥିବା PLOTE (The People's Liberation Organisation of Tamil Eelam ) ଓ LTTE(The Liberation Tigers of Tamil Eelam ) ସହ ମିଶି ଏହି ଷଡଯନ୍ତ୍ର ରଚିଥିଲା | ଯଦିଓ PLOTEସେତେବେଳକୁ LTTE  ର ପ୍ରବଳ ପ୍ରତିଦ୍ବନ୍ଦୀ |        PLOTE ମନେ ମନେ ଏହି ବିଚାର କଲା କି ଯଦି ଲୁତୁଫି ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ହୁଏ ତେବେ ଆମେ ସହଜରେ ଚୋରା କାରୋବାର କରିପାରିବା | ଏବଂ ସେଠାରେ ଏକ ପ୍ରକାର ଆମର ଆଧିପତ୍ୟ ଆସିଯାଇଥିବ ଯାହା ଫଳରେ ଆମେ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା , ଭାରତ ଯାହାକୁ ଚାହିଁବୁ ଆକ୍ରମଣ କରିପାରିବୁ | ତାଙ୍କର ଗୋଟେ ଦ୍ବୀପ ଉପରେ ଅଖଣ୍ଡ ଆଧିପତ୍ୟ ଜାହିର କରି ପାରିବେ  | ଲୁତୁଫି ଏମାନଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱାଧୀନ ଦେବ , ଯାହା ଚାହିଁବେ ତାହା ଅନାୟାସେ କରିପାରିବେ |                  ସେଦିନ ଥାଏ ୦୩/ନଭେମ୍ବର/୧୯୮୮ ଭୋର ସମୟ ଅନ୍ଧାର ହଟି ନଥାଏ | ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ପଟୁ ପାଖା ପାଖି ୮୦ ଜଣ PLOTEସଶସ୍ତ୍ର ମିଲିଟାଣ୍ଟ  ମାଲେ ସହରରେ ପହଞ୍ଚିଲେ | ମାଲେ ସହର ର ସବୁ ସରକାରୀ ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ କୁ ଅକ୍ତିଆର କରିନେଲେ | ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ବାସଗୃହ କୁ ବି କବଜା କରିନେଇଥିଲେ ସୌଭାଗ୍ୟ ବଶତଃ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଗାୟୁମ ଗୁଳି ବନ୍ଧୁକ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ପଛ ଦୁଆର ଦେଇ ଆଉ ଏକ ଅଟ୍ଟାଳିକା ରେ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ଲୁଚିଗଲେ | କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ପରିବାର ଲୋକଙ୍କୁ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀ ମାନେ ପଣବନ୍ଦୀ ହୋଇ ରହିଲେ | ଧୀରେ ଧୀରେ ଏୟାରପୋର୍ଟ ,ପୋର୍ଟ ଅଫ ଅଥୋରିଟି ,ଟିଭି, ରେଡ଼ିଓ ଷ୍ଟେସନ ଏମିତି କି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମାଲେ ସହରକୁ PLOTEମାନେ କବଜା କରିନେଇଥିଲେ |                   ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଗାୟୁମଙ୍କ ବୈଦେଶିକ ସଚିବ ଫୋନ କରି  ସବୁ ଦେଶକୁ ସାହାଯ୍ୟ ମାଗିଲେ | ପାକିସ୍ତାନ , ଶ୍ରୀଲଙ୍କା, ସିଙ୍ଗାପୁର, UK , USA , ସଭିଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ ମଗାଗଲା ମିଲିଟାଣ୍ଟ ମାନଙ୍କ କବଳରୁ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରାଯାଉ | ସରକାରଙ୍କ ଗାଦିଚ୍ୟୁତ କରିବାର ଷଡଯନ୍ତ୍ର ରେ ଆମେ ଫସି ଯାଇଛୁ | ସବୁ ପଡୋଶୀ ରାଷ୍ଟ୍ର ମାନଙ୍କୁ ସାର୍ବଜନୀନ ସାହାଯ୍ୟ (SOS) ପଠା ଗଲା | sosହେଉଛି universalhelp (Save our Souls) ବୋଲି କୁହାଯାଏ |                       ପାକିସ୍ତାନ ବହୁତ ଦୂର କହି ମୁହଁ ଫେରାଇ ନେଲା | ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରିବନି ବୋଲି ହାତ ଟେକିଦେଲା | ଯଦିଓ ସେମାନଙ୍କର ଡର ଥିଲା LTTE ମାନଙ୍କର ଆଉଗୋଟିଏ ବେସ ସେଠି ଗଢି ନ ଉଠୁ | USAକହିଲା ଆମେ ତ ବହୁତ ଦୂରରେ ଅଛୁ ଆମେ ପହଁଚିଲା ବେଳକୁ ବହୁତ କିଛି ଘଟି ସାରିଥିବ | USA , UKମତ ଦେଲେ ତମେ ଭାରତ ଉପରେ ଚାପ ପକାଉନ କାହିଁକି ? ସେ ତ ତୁମର ପଡୋଶୀ ଦେଶ |                                             ଭାରତ ର ସାହାଯ୍ୟ ଲୋଡ଼ିବା କ୍ଷଣି ଭାରତ କଥା ରଖିଲା | ଏବଂ ଅବିଳମ୍ବେ କିଛି ସୈନ୍ୟ ସେ ଦିଗକୁ ପ୍ରେରିତ କଲା | ସେତେବେଳକୁ ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀ ଥାନ୍ତି ଭାରତର ପ୍ରଧାନ ମନ୍ତ୍ରୀ | ତୁରନ୍ତ କ୍ୟାବିନେଟ ମିଟିଙ୍ଗ ଡକାଗଲା ଏବଂ ଏହା ନିଷ୍ପତି ନିଆଗଲା ଯେ ସେମାନଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରାଯାଉ |  ତେଣୁ ଭାରତ ଅବିଳମ୍ବେ 1600 ସୈନ ମାଳଦ୍ଵୀପ ଅଭିମୁଖେ ପ୍ରେରଣ କଲା | ଆକାଶ ବାହିନୀ ଓ ଜଳବାହିନୀ ମିଶି ୧୬୦୦ ସୈନ ସେଥିରେ ସାମିଲ ହୋଇଥିଲେ | ମୁଖ୍ୟତଃ ୩୦୦ ରୁ ୪୦୦  ପରାଟ୍ରୁପ ଆଗ୍ରାବେସ ରୁ ଦିନ ଗୋଟାଏ ରୁ ଉଡ଼ାଣ ଭରିଲା | ବିମାନ  ସେଠି ପହଞ୍ଚିଲା ବେଳକୁ ସନ୍ଧ୍ୟା ୬  | କହିବାକୁ ଗଲେ ସନ୍ଧ୍ୟା ସୁଦ୍ଧା ଭାରତୀୟ ସୈନ୍ୟ ସେଠି ପହଞ୍ଚି ସାରିଥିଲେ | ବିମାନ ଯାଇ କେବଳ ହୁଲ ହୁଲ ବିମାନ ବନ୍ଦରରେ ଅବତରଣ କରିବାର ସୁବିଧା ଥାଏ | ଭାରତୀୟ ସୈନ୍ୟ ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଗୋଟେ ବଡ ଚାଲେଞ୍ଜ କହିଲେ ଚଳେ | ଆଗ୍ରା ଠାରୁ ହୁଲ ହୁଲ ୨୭୦୦ କି.ମି ଦୂରତା | ଏତେ କମ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ନିଜ ସାଜ ସରଞ୍ଜାମ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଗୁଳି ବନ୍ଧୁକ ଯୋଗାଡ଼ କରିବା ସହଜ କଥା ନଥିଲା | ବର୍ତମାନ ବିମାନ ମାଳଦ୍ଵୀପ ରେ ପହଞ୍ଚି ସାରିଥାଏ | ମାଲେ ର ଭୌଗଳିକ ଅବସ୍ଥିତି ଓ ବାୟୁ ର  ଗତି ବିପଦ ସଂକୁଳ ଘେରା |  ପବନ ଜୋ ବେଗରେ ବହୁଥାଏ ପାରାଚୁଟ ରେ ଅବତରଣ କଲେ, ପବନ ନେଇ ସେମାନଙ୍କୁ ସମୁଦ୍ର ରେ ପକେଇବ | ଯେଉଁମାନେ ପାରାଚୁଟ ଓଲ୍ହାଇଥାନ୍ତି ସେମାନଙ୍କୁ ପାରାକମାଣ୍ଡୋ କୁହାଯାଏ | ସେମାନେ ମେରୁନ ରଙ୍ଗର କ୍ୟାପ(ବେରେ ) ପିନ୍ଧିଥାନ୍ତି | ହଁ, ସେମାନେ ଯଦି ପାରାଚୁଟ ରେ ଓଲ୍ହେଇବେ ସିଧା ଯାଇ ସମୁଦ୍ର ରେ ପଡିବେ ମିଶନ ବିଫଳ ହୋଇଯିବ | ତେଣୁ ବିମାନ କୁ ଯେମିତ ହେଲେ ହୁଲହୁଲ ବିମାନ ବନ୍ଦର ରେ ଅବତରଣ କରିବାକୁ ପଡିବ | ବିମାନ ବନ୍ଦର ଯେ ବିପଦ ସଂକୁଳ ନଥିବା ଏହା ଭାବିବା ବି ଭୁଲ | ଯଦି ମିଲିଟାଣ୍ଟ ମାନେ ସାମ୍ନା ପଟୁ ଗୁଳି ବର୍ଷଣ କରିବେ ସେଠି ଅପରେସନ ଶେଷ | ଭାଗ୍ୟ ବଶତଃ ମିଲିଟାଣ୍ଟ ମାନେ ବିମାନ ବନ୍ଦର କବଜା କରିନଥିଲେ | ସେମାଙ୍କ ଧାରଣା ଯେ ବିମାନ ବନ୍ଦରକୁ କିଏ କାହିଁକି ଆସିବ ଏତେ ଦୂରରୁ ? ସେମାନେ କେବେ ବି କଳ୍ପନା କରିନଥିଲେ କିଏ ବିମାନ ନେଇ ଆସିବ ବୋଲି | ସେମାନେ ସବୁ ଘାଟ, ବନ୍ଦର କୁ କବଜା କରି ରଖିଥିଲେ କିନ୍ତୁ ବିମାନ ବନ୍ଦରକୁ ଛାଡିଦେଇଥିଲେ |ତଥାପି ବିପଦ ଶଙ୍କୁଳ ଓ ପ୍ରତିକୂଳ ପରିସ୍ଥିତି ସହ ଗତି କରିବାକୁ ପଡିଥିଲା | ହୁଲହୁଲ ବିମାନ ବନ୍ଦରରେ ଅବତରଣ କରିବା ବି ଏକ ପ୍ରକାରର ବିପଦ ଶଙ୍କୁଳ ଥିଲା ଲ୍ୟଣ୍ଡିଙ୍ଗ ଲେନ ପୁରା ଅନ୍ଧକାର ଦେଖା ଯାଉଥିବା ସତ୍ୱେ ଖୁବ ସତର୍କତାର ସହ ପାଇଲଟଙ୍କୁ ଅବତରଣ କରେଇବାକୁ ପଡିଲା | ଯେଉଁ ବିମାନ ରେ ପାରାଟ୍ରୁପ ଆସିଥିଲେ ସେ ବିମାନ ନାଁ ଥିଲାIlyushin Il-76 | ତା ପରେ ପାରାଟ୍ରୁପ ଡଙ୍ଗା ସାହାଯ୍ୟରେ ମାଲେ ସହରରେ ପହଞ୍ଚି ଅପରେସନ ଆରମ୍ଭ କଲେ |ଘରକୁ ଘର ବୁଲି ତନ ତନ କରି ତନଖି କରାଗଲା | ଖୋଜି ଖୋଜି ମାଲେ ସହରରୁ ସବୁ ମିଲିଟାଣ୍ଟ କୁ ସଫା କରାଗଲା | ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ଉଦ୍ଧାର କରାଗଲା |   ଯଦିଓ କିଛି ସମୟ ଗୁଳି ଗୋଳା କିଛି ସମୟ ଚାଲିଥିଲା କିନ୍ତୁ ଭାରତୀୟ ସୈନ୍ୟ କିଏ ସହିଦ ହୋଇ ନଥିଲେ | କିନ୍ତୁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଗାୟୁମଙ୍କର କିଛି ସୁରକ୍ଷା କର୍ମୀ ସହିଦ ହୋଇଥିଲେ | କିଛି ମିଲିଟାଣ୍ଟ ପାଖା ପାଖି ୨୭ କି ୨୮ ଜଣ ହେବେ ବୋଟ ଦ୍ୱାରା ଖସି ପଳେଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲା ବେଳେ କିଛି ଗୁଳି ବୋଟ ରେ ବାଜି ଭାଙ୍ଗି ରୁଜି ଯାଇଥାଏ | ତଥାପି ସେମାନେ ଖୋଲା ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟକୁ ପଳେଇ ଯିବାରେ ସକ୍ଷମ ହୋଇଥିଲେ | ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ତାଙ୍କ ଲିଡର ଲୁତୁଫି ମଧ୍ୟ ସେ ବୋଟ ରେ ଥିଲା | ଭାରତୀୟ ସୈନ୍ୟଙ୍କୁ ଗୁରୁ ଦାଇତ୍ୱ ଦିଆଗଲା ଯେ ସେ ବୋଟ କୁ ଯେମିତ ହେଲେ ଧରିବା ପାଇଁ | ସେମାନଙ୍କୁ ସମୁଦ୍ର ମଝିରେ ଖୋଜିବାରେ INS GODABARIଓ INS BETWA ନିୟୋଜିତ କରାଗଲା | ସେ ବୋଟ କୁ ଧରାଗଲା ଓ ଲୁତୁଫି ସହ ଅନ୍ୟ ୨୭ ମରସିନାରୀ ଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଧରାପଡ଼ିଲେ | ପ୍ରାୟ  ମିଲିଟାଣ୍ଟ କୁ ଜୀବିତ ଧାରାହୋଇଥିଲା |   ଏହି କାକଟସ ଅପେରସନ ର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ ବ୍ରିଗଡିଆର F C BULUSARA | ଦୁନିଆ ସାରା ଏ ସଫଳତା ପାଇଁ ଭାରତକୁ ବାଃ ବାଃ କରିଥିଲେ | ଏମିତି କି ସେତେବେଳେ ଆମେରିକା ସହ ଭାରତ ର ଭଲ ସମ୍ପର୍କ ନଥାଏ , ଆମେରିକା ମଧ୍ୟ ଖୁବ ପ୍ରଂଶସା କରିଥିଲା |   ଏହି ଅପେରସନ ର ନାମ  କାକଟସ ଦେବାର କାରଣ ଟା ହେଲା | ମାଳଦ୍ଵୀପ ରେ ବହୁଳ ମାତ୍ରାରେ ପ୍ରବାଳ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ | ଯାହାକି ନାଗଫେଣୀ ଭଳି ଦେଖିବାକୁ ଓ ସେଥିରେ ବି ସେମିତି କଣ୍ଟା ଥାଏ | ସେ ପ୍ରବାଳ ସବୁ ନାଗଫେଣୀ ପରି ଦେଖା ଯାଉଥିବାରୁ ନାଗଫେଣୀ ଗଛକୁ ଇଂରାଜୀ ରେ କାକଟସ କହନ୍ତି ସେଥି ପାଇଁ ସେ ଅପରେସନ ନାମ ଦିଆଯାଇଥିଲ| କାକଟସ |                 ଅଶୋକ କୁମାର ସେଠୀ               କଲ୍ୟାଣପୁର, ନୟାଗଡ                

ପବି ର ପରିଭାଷା
 20 July 2018  
Art

ଜୀବନତ ଏମିତି ବାଟଟିଏଚାଲିବାକୁ ହୁଏ କେତେ ଖାଲଖମାଅତିକ୍ରମ କରି,ଝୁଣ୍ଟିପଡି,ଉଠି ପୁଣି ଚାଲିବାକୁ ହୁଏକ୍ଷତ ସବୁକୁ ବେଖାତିରି କରି...କେତେ ଚିହ୍ନା ଅଚିହ୍ନା ମୁହଁ ସବୁଏଇ ବାଟେ ଭେଟ ହୁଅନ୍ତି,କିଛି ଭୁଲିଯାଆନ୍ତି ତକିଛି ଭୁଲି ହୋଇଯାଆନ୍ତି ।କେବେ ସଳଖି ତ କେବେ ଅଣ୍ଟାଭାଙ୍ଗିମୁହଁମାଡ଼ି ପଡିଥାଏ ବାଟ ।ଏ ବାଟରେ ଯିବା ଆସିବା ନିତି ଲାଗିଥିବ,ଦିନେ କେବେ ଏଇ ବାଟଦେଇ ବାହାରିଯିବିଯେଆଉ ଫେରିବିନି ;ତଥାପି ଅସରନ୍ତି ପଡ଼ିଥିବବାଟ...ତମ ସହ ବୋଧେ ଏ ଯାଏଁଚାଲିବାର ଥିଲା ବାଟ..ଅଶୋକ କୁମାର ସେଠୀ କଲ୍ୟାଣପୁର, ନୟାଗଡ ମୋ 9861060152      

ରଜ... କଥାଟିଏ

ଗହ୍ମା ପୁନେଇଁରେ ସାନ ଭଉଣୀ ମୋ ହାତରେ ଅତି ଆଦରରେ ରାକ୍ଷୀଟେ ଛନ୍ଦି ଦେଲା। ମୁଁ ସେତେବେଳେ ପଢୁଥାଏ, ଉପହାରରେ ଭଉଣୀକୁ ଅଜସ୍ର ସ୍ନେହ ବ୍ଯତୀତ ଦେବାକୁ ପାଖରେ କିଛି ନ ଥିଲା। ବୟସ କମ୍ ହେଲେ ଏ କଥା ସେ ଜାଣେ। ତଥାପି ସେ ମାଗିଲା , ସେ କହିଲା , " ଭାଇ, ତୁ ସବୁଠୁ ଡେଙ୍ଗା ଅଛୁ। ଆସନ୍ତା ରଜରେ ମୋ ପାଇଁ ବାରି କରଞ୍ଜ ଗଛରେ ଦୋଳି ବାନ୍ଧିବା ଦାୟିତ୍ବ ତୋର। ହଁ କହିବୁ ଯଦି ଜେଜେଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ ଲଙ୍ଗଳ ଦଉଡି ଆଣି ତୋତେ ଦେଇପାରିବି। ବାସ୍ ଏତିକି ଆଁ, ଅଧିକ ନୁହଁ। "ତା'ର ଏତିକି ନୀରିହ ଅଳିକୁ ସାଦରରେ ଗ୍ରହଣ କରି ପ୍ରତିବର୍ଷ ରଜ ଦୋଳି ବନ୍ଧା କାର୍ଯ୍ୟ ମୁଁ ସଂପାଦନ କରେ। ସେ ସମୟରେ ଭଉଣୀର ଖୁସି ଶହେ ଗୁଣା ବଢିଯାଏ, ମୋର ବି। ରଜ ଆସିଲେ ଆମ ଘରେ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଏତେ ଜୋରଦାର ହୁଏ ଯେ, କାହା ବାହାଘର କି ବ୍ରତତ୍ସୋବର ଭ୍ରମ ସୃଷ୍ଟି କରେ।ଏହା ଭିତରେ ଅନେକ ବର୍ଷ ବିତି ଗଲାଣି। ଭଉଣୀ ଏବେ ତା ଶାଶୁଘରରେ, ମୁଁ ବି ଗାଁ ଠାରୁ ବହୁ ଦୂରରେ। ଗତଥର ରଜରେ ଘରକୁ ଆସିଥିଲି। ଗାଁ ରେ ଆଗଭଳି ଆୟୋଜନ କି ଉତ୍ସାହ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଲାନି। ପରିବର୍ତ୍ତନ ଗ୍ରାମ୍ଯ ପରିବେଶରେ, ପରିବର୍ତ୍ତନ ମାନସିକତାରେ। ଆଧୁନିକତାର ବାହାନା କରି ଏ ପିଢି କଡ ଲେଉଟାଇ ସାରିଛି ବୋଲି ଅନୁଭବ କଲି । କେବଳ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡରରେ ପ୍ରକୃତି ରଜ୍ଜଶୀଳା ଓ ଋତୁମତୀ, ଭୌତିକ ଜଗତରେ ନୁହେଁ।ସେଦିନର ଆମ ମାଟି ଘର ଏବେ ସିମେଣ୍ଟର ଶାଢୀ ପିନ୍ଧି ସିନ୍ଥେଟିକ ରଂଗରେ ଝଲସୁଛି। ବେଳାରେ ବାରିଆଡେ ମୁହାଁଇଲି। ମାଟି ଖାଇ ବାରିର ପେଟ ଫୁଲି ଢିଅର କାନ୍ଧ ସାଙ୍ଗେ ଲାଗିଯାଇଥିଲା । ବାରି ଭାରି ଫାଙ୍କା ଫାଙ୍କା ଲାଗୁଥାଏ। ଆମ୍ବ ଗଛ କି ବାଉଁଶ ବୁଦା ଆଉ ନାହିଁ। ଆମ ପରିବାରର ସ୍ବାର୍ଥ ପାଇଁ ବହୁ ପୂର୍ବରୁ ସେମାନେ ନିଜକୁ ସମର୍ପି ଦେଇ ସାରିଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ କରଞ୍ଜ ଗଛ ପୂର୍ବ ପରି ସେମିତି ବାହୁ ମେଲାଇ ଛିଡା ହୋଇଥାଏ। ତା ପାଖରେ ଯାଇ ଗୁଡାଏ ସମୟ ବସିଲି, ତା ଦେହ ଆଉଁସିଲି, ପୁରୁଣା କଥା ସବୁ ମନେ ପଡିଗଲା...ତା ସାମ୍ନାରେ ଅନେକ ଗପୁ ଗପୁ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ, ସେଠାରୁ ବାହୁଡିଲି।ଘରକୁ ଫେରୁ ଫେରୁ ଲାଗିଲା ପଛରୁ କରଞ୍ଜ ଗଛ ନେହୁରା ହୋଇ ମୋତେ ଡାକୁଛି ,"ହେ... ହେ କୁଆଡେ ଯାଉଛୁ ? ଆଜି ରଜ, ଦେଖ ସେ ଖଳାରେ ଦଉଡି ପଡିଛି। ଯା.. ଯା.. ବେଗି ବେଗି ଯାଇ ଭିଡି ଆଣି ମୋ ଦେହରେ ଗୁଡାଇ ଦେ... ଦୋଳିଟେ ବାନ୍ଧି ଦେ... ନ ହେଲେ ମୋ ଦେହ ଶିଥିଳ ହୋଇଯାଉଛି, ଜୀବନ ଛାଡିଯାଉଛି !.... "ମୁଁ ନୀରବ। ସେଦିନ ପ୍ରଥମ ଥର ଅନୁଭବ କରୁଥାଏ,ଗଳାରେ ଦଉଡି ନ ବାନ୍ଧିଲେ ଜୀବନ କେମିତି ଅଣନିଶ୍ବାସୀ ହୋଇଯାଏ...

ପ୍ରେମ ପୋଥି
 4 June 2018  
Art

💖🌳🌷🌻🍀💘|| ପ୍ରେମ ପୋଥି ||ଶ୍ରୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ କୁମାର ବେହେରା (ଯତି)ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦଙ୍କତିରୋଧାନ ପରେସୁପୁତ୍ର ଦିବ୍ଯଶଙ୍କର,ରାଜ ସିଂହାସନକଲେ ଆରୋହଣ,ଉନତ୍ରିଂଶ ରାଜାବୋଲି ପ୍ରଜା ଗଣ ।କହିଲେ,ଗର୍ବ ଆମ ବାମଣ୍ଡାର •••ସମର ଜ୍ବର ଓଦୁର୍ଭିକ୍ଷରୁ ରାଜାରକ୍ଷା କଲେ ପ୍ରଜା ପ୍ରାଣ,ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ବ ଯୁଦ୍ଧରଠିକ୍ ପରବର୍ତ୍ତୀ,ଲୋକଙ୍କ ଅବସ୍ଥାଦୁଃଖ ପରିଣତି ।ଦେଖି କାନ୍ଦିଲେ ରାଜନ •••ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ଆରୋଗ୍ଯକରିବା ନିମନ୍ତେନୃପତି ଗମନ କଲେ,କଲିକତା ଠାରୁଡାକ୍ତର ଆଣିଣ,ଯୋଗାଇଲେ ଯତ୍ନେଚିକିତ୍ସା ପ୍ରଦାନ ।ପ୍ରଜା,ମୃତ୍ଯୁ ମୁଖରୁ ଜୀଇଁଲେ •••ସମର ଜ୍ବରରଠିକ୍ ପରେ ପରେଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ପଡିଲା ରାଜ୍ଯେ,ପ୍ରଜାଙ୍କ ଜୀବନରଖିଲେ ନୃପତି,ଉନ୍ନୟନ କାର୍ଯ୍ଯଆରମ୍ଭି ଝଟତି ।ନିଯୁକ୍ତ କରିଲେ କାର୍ଯ୍ଯେ •••ବ୍ରହ୍ମ ଦେଶରରେଙ୍ଗୁନ୍ ସହରୁଟଙ୍କାକୁ ଛଅ ସେରରେ,ଚାଉଳ ଆଣିଣଆଠ ସେର ଦରେ,ପରଜାଙ୍କୁ ଦେଲେନିଜ ରାଇଜରେ ।ଦିନ କଟିଲା ସୁଖରେ •••ଉଣେଇଶ୍ ଶହ କୋଡିଏ ସାଲରେ ନରେଶପିତାଙ୍କ,ସ୍ମୃତି ରକ୍ଷା ଉଦ୍ଦେଶ୍ଯରେ,ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ପାଠାଗାରସ୍ଥାପନ କରିଲେ,ପୁସ୍ତକ ଆଣିଣପାଠାଗାରେ ଦେଲେ ।ନିଜ ରାଜଧାନୀ ଠାରେ •••କୈଳାସ ପର୍ବତପାଦ ଦେଶ ଠାରେଶୈଳ ନିବାସ ନିର୍ମାଣି,ଯଶ ରଖିଗଲେଦିବ୍ଯଶଙ୍କର ରାଜା,ଭାରି ଭଲ ବୋଲିକହୁଥିଲେ ପ୍ରଜା ।ସୁଖ ଲଭେ ଆଜି ଶୁଣି •••କଏଦୀ ମାନଙ୍କନିମନ୍ତେ ରାଜନଉଣେଇଶ୍ ଶହ ଅଠର ସାଲେ,ସ୍ଥାୟୀ କୋଠା ସାଥେସୁଉଚ୍ଚ ପାଚେରୀ,ବାମଣ୍ଡାର ହିତଚିନ୍ତା ଚିତ୍ତେ ସ୍ମରି ।ରାଜ୍ଯେ ସ୍ଥାପନ କରିଲେ •••ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦଙ୍କସ୍ମୃତି ଉଦ୍ଦେଶ୍ଯରେବାମଣ୍ଡା ଗଡ କଚେରୀ,ଶ୍ରୀ ଦିବ୍ଯଶଙ୍କରତୋଳା ଆରମ୍ଭିଲେ,ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିପ୍ରାଣ ତ୍ଯାଗ କଲେ ।ପ୍ରଜାଏ ହୋଇଲେ ଝୁରି •••ଇନ୍ ଫ୍ଲୁଏଞ୍ଜା ରୋଗରେତିରୋଧାନ ହେଲେଉଣେଇଶ୍ ଶହ କୋଡିଏ ସାଲେ,ଭାରି ଦୁଃଖ କଲେବାମଣ୍ଡା ପରଜା,ଆଉ ନାହିଁ ଆମଅତି ପ୍ରିୟ ରାଜା ।ବୋଲି କହିଣ କାନ୍ଦିଲେ •••ବାମଣ୍ଡା ଗଡରଶେଷ ରାଜା ଥିଲେଭାନୁଗଙ୍ଗ ତ୍ରିଭୁବନ,ରାଜ ସିଂହାସନେଅଭାଷିକ୍ତ ହୋଇ,ପୂର୍ବ ପୁରୁଷଙ୍କସ୍ମୃତି ରକ୍ଷା ପାଇଁ ।କଲେ ନାନା କାର୍ଯ୍ଯ ମାନ •••କଚେରୀ ନିର୍ମାଣକର୍ଯ୍ଯ ଶେଷ କଲେଭାନୁଗଙ୍ଗ ପ୍ରେମ ଚିତ୍ତେ,ମାତ୍ର ବାର ବର୍ଷରାଜୁତି କରିଣ,ହସ୍ତାନ୍ତର କଲେବାମଣ୍ଡା ଶାସନ ।ଓଡିଶା ସର୍କାର ହସ୍ତେ •••କବି କୁଟୀରଦଣ୍ଡାସିଂହା, ବାରକୋଟଦେବଗଡ( ଓଡିଶା )ମୋ- ୦୯୬୬୮୨୪୨୭୨୦💖🍀🌻💗☘🌼💘