CATEGORIES
Life Lessons from Lage Raho Munna Bhai
 11 December 2018  
Art

Find your second innings houseIn this scene, I learnt that find your second innings house where in you do not crib for the normal misfortunes which happen to every one of us. Instead of complaining, you find your own home where you can find a new reason to live your life. Like in this scene, all the old men find different meanings to live a purposeful life instead of brooding over their past. Fear is not good When you are fearful, you cannot perform well. But, there are situations when you are scared but still you have to perform. For instance, when this movie was released Raju Hirani the director of the movie was very scared. He did not know how the movie will come out to be. But, still he was determined in his heart and had the courage to make it. Someone who looks weak not necessarily be weak Mahatma Gandhi was afraid of public speaking. He was very shy. He gave up a case because he did not have the courage to speak. Because of his shyness it was becoming hard for him to continue his practice as a barrister. With practice and courage, Mahatma Gandhi overcame his shyness coming out to be one of the memorable political leaders of the country.Read more at: The Meaning of Strength by a Feeble Manhttps://lovemishikasworld.tumblr.com/post/180476267118/lovemishikasworld-the-meaning-of-strength-by-a?fbclid=IwAR29P-N2OVjpKM9gXxexFOquv30YmAkDqz1nO7cIjc-S3O8nIYRdQkQdBYEHave the courage to be more than your public image In the scene below, Mahatma Gandhi says that ask the young man to throw stones over my statue. Munna gets surprised that why Mahatma Gandhi is thinking like that. While seeing this scene, I felt that Mahatma Gandhi is above his public image.  He didn’t cared for the outer respect from the young boy. But, he cared about that the young boy had the courage to walk on Mahatma Gandhi’s path. Always be true to yourself In this scene, Mahatma Gandhi says to Munna that you have lied to Janhvi. Go tell her the truth because she doesn’t love you she loves that professor. Thus, always be honest to yourself and to your closed ones. There is no point making relations when there are not coming from your heart People often bash other people to get their work done. You cannot force anyone to make relations. Here, Munna forces his son to make relationship with his dad. Thus, he forces him to organize birthday party for his dad. What’s the point to make relations when it is not coming from your heart? Enjoy your old hood Enjoy your old hood because it as beautiful as your childhood. A good companion makes your life beautiful If you have a nice companion to share life with, then life becomes beautiful. Respect your true relationsWe have so many relatives in our life. But, nobody loves us truly. However, there are relations worth fighting for. One must respect such kind of relations. Ask for forgiveness if you have hurt someone who loves you truly. Try to deal with your enemies with love This is hard but opposite reaction towards your enemies can really help you go on or sustain in the fight. Mock your sorrowsWhen life gets tough, humour makes the journey easy. Take time to laugh at yourself. Choose long-term solutions over short-term solutions In tough times, go for long-term solutions that might take some time but are good for your overall benefit. Don’t scold your kids when they are honestDon’t scold your kids when they are sharing even your mistakes with you. This will give them the freedom to express themselves freely in front of you. Accept your mistakes Here Gandhiji accepts that when he was fifteen years old. He accepted his mistake that he has stolen gold of his brother. But, he accepted his mistake and changed himself for his better. In sad times recall good memories of your pastWhen you are sad, then in your mind eye’s run your beautiful past. Thus, recalling the good memories of your past.  True love brings smile on your faceThe time spent with your true love just passes by. Evaluating someone If you want to judge someone, then see how they behave with people who are lesser than them in social status. Opposite reaction to people who unnecessarily irritate you Opposite reaction to people who unnecessarily irritate you can work a lot. Find innovative ways to solve your problemsFind interesting and innovative ways to solve your problems. Support your loved ones in tough times It is important to forgive the people who have give you so much. Do not believe in superstitions Do not believe in the society that is full of people blinded with superstition. It’s easy to preach but it is hard to practice It is hard to walk on the path of hard work, truth and honesty. 

मागे वळून पाहताना
 9 December 2018  
Art

*मागे वळून पाहताना*वसुधाची बारावी झाली शिक्षण अर्धवट राहिलेवैभव बरोबर लग्न झालेशिक्षणाचे अधुरं स्वप्न राहिलेमागे वळून पाहताना सर्व आठवले.....लग्नाचे दीड वर्ष मजेत गेलेएस.पी.काॅलेजला एफ.वाय.एस.वाय केलेजुळ्या मुलींना जन्म दिलासंगोपनातच दिवस जावू लागलामागे वळून पाहताना जीव आनंदला,.....डिग्री घेण्याचा प्रयत्न केलापण तो असफल झालासध्या विचार बाजूला सारलामुलींच्या शिक्षणाला वेळ दिलामागेवळून पाहताना छंद नंतर जोपासला....नंतर पोस्टल डी.एड.केलेशैक्षणिक डिग्री  घेण्याचे काम केलेडिग्री मिळाली.मनासारखी नोकरी पण मिळालीमागे वळून पाहताना अंतरी वसुधा सुखावली....अजुनही बी.ए.ची डिग्री हातात नव्हती ,हे स्वप्न अधुरं होतेमधल्या काळात मुलाचा जन्म झाला होता.मग वसुधा तिघांचे संगोपन छान करू लागलीमात्र वैभवची तब्बेत ढासळू लागलीमागेवळून पाहताना सहनशीलता समजली...वैभवचे शरीर अनेक आजारांचे माहेरघरवैभव  घरी बसून सांभाळतो आमचे घरपण वैभव आहे सोशिक फारसर्व दुखणे सहन करतो अपारमागे वळून पाहताना आठवले  वैभवचे प्रेम अपरंपार...नाही देत त्रास वसुधालानाही जाच तीलानंतर मात्र वसुधाने मनाचा हिय्या केलासन २०१० मधे बी.ए. डिग्रीचा मान मिळवलावसुधानंअधुरं स्वप्न पूर्ण केलेआयुष्यभर माणूसपण जपलेमित्र,सवंगडी,मनापासुन जपले.मागे वळून पाहताना डोळ्यासमोर पटकन सर्व आलै......*वसुधा नाईक,पुणे*

DHARM KI STHAPNA
 4 December 2018  
Art

Respected Sirs,SUBJECT :- Cleaning of Society by Confession and Forgiving, Opportunity of Self Punishment or PRAYSCHIT, ReformationDHARM KI STHAPNA, is the hour of need. We are in minus, having numerous problems. How much minus? Unascertainable, endless ? Where to start to overcome these problems, no definite way is visible ? One major problem is of dishonesty. I hereby take liberty to suggest a way to overcome this problem. We may try to build a platform. We may restart our civilization. First, we declare ourselves to be on Zero. At different times, Government had launched Voluntary Disclosure of Income and Wealth Schemes (called VDS, VDIS, VIDS, Amnesty, etc.), first in 1951, second & third in 1965, fourth in 1975 and fifth in 1997. The broad objectives of all the VDSs were to unearth the undisclosed income & wealth, provide opportunity to the past evaders of tax to adopt the path of rectitude & civic responsibility, to mobilize resources and to channelise funds into priority sectors of the economy. Though the financial outcome of the VDSs of 1975 & 1997 might had been good, but, from the present scenario, you can very well visualize that, apart from collection of some earthed money (that too, of individuals own choice), none of the other objectives (in particular, returning to the path of rectitude & civic responsibility) were / have been achieved. Please introduce some more schemes. Scheme – I This time, scheme should be, not to only disclose the undisclosed income & wealth, but, a scheme of confession / declaration of every dishonesty / financial sin, including disclosure of all bad / black money / assets and surrender thereof. Percentage of surrender be fixed. Government will have to assign / designate this work to some department/s, which shall work as fast track courts in every district or even in rural areas, by taking cognizance of confession / declaration, by taking possession of surrendered money / assets, thereby implying compounding of offences, and forgiving / acquitting the declarant. However, such designated courts may have the power not to acquit such declarants, whose cases are linked with our Country’s security and integrity. This scheme be the last opportunity to us to return to the path of rectitude and civic responsibility. From the date of announcement of the scheme, dishonesty be put to strict vigil and immediate & deterrent punishment, which be continued for ever. After the closure of scheme, the non-declarants of bad / black money be searched, that money / assets be seized / disgorged and they be put for time bound trial before the fast track courts. Besides the black money in our Country, it has been reported (as read in newspapers) that the black money of over Rs.25 (some say Rs.70) Lakhs Crores of our Country was stashed in Swiss banks. This staggering amount of black money is a big hole in the national exchequer and the same can be diverted to the Country’s growth. Amazingly, each of 6 Lakhs villages in our Country would get a share of Rs.4 to Rs.10 Crores if the full amount of black money is retrieved, only from Swiss banks. Now is the time for Government to regain the black money, for which, aforesaid proposed scheme may be first used. Scheme – II In criminal cases, guilt may be divided in 5 categories e.g. negligible guilt, minor guilt, middle class guilt, major guilt and very major guilt. Cases may be discontinued / acquitted in the event of negligible guilt. Offences of minor and / or middle class guilt may be decided by consent orders by payments of expenses / costs & monetary penalties to the courts and damages / compensation to the complainants, by the accuseds. Cases of major guilt and very major guilt be decided in a maximum period of 02 years (one year at Lower Court, six months at High Court and six months at Supreme Court). Scheme – III All the civil disputes be first referred to system of jury / arbitration, where jury members / arbitrators, in each dispute, should first work towards an amicable settlement / conciliation and if the parties do not settle amicably, jury members / arbitrators will pronounce Order / Arbitration Award. Thereafter, there may be time bound court proceedings of maximum one year, upto the level of Supreme Court. This had been provided in CPC Amendment Bill of year 2000, which, probably, was put in THANDA BASTA / scrapped. Decree and Execution be clubbed. All, at least by heart, will welcome, these schemes, because they will have the opportunity for GANGA SANAN. Over 3 Crores cases are pending in courts across our Country. Clearing the backlog of cases is one of the biggest challenges. These schemes will substantially reduce the number of cases and will ease the burden of judiciary and all concerned & investigating departments of Government. Only by honesty, all plans of Government will truly reach to goal, including vision of Rural India. When honesty will prevail, there will be action (KARM) and that action will be in right direction & spirit. Government should do it. Victory is where justice reigns. With regards, Sincerely yours 

ईश्वरी अस्तीत्वाला नाकारणारे पेरियार स्वामी।
 3 December 2018  
Art

ईश्वरी अस्तीत्वाला नाकारणारे पेरियार स्वामी।इरोड वेंकट नायकर रामास्वामी म्हणजेच,ज्याचा तामिल मधे "सम्मानीत व्यक्ती" असा अर्थबोध होतो ते पेरियार स्वामी. पेरियार स्वामींचा जन्म 17 सप्टेंबर 1879 ला झाला तर 24 डिसेंबर 1973 ला त्यांनी या जगाचा निरोप घेतला.20 व्या शतकातील तामीलनाडू राज्यातील एक प्रमुख राजकिय नेता, ज्यांनी जस्टिच पार्टीचे संघटन केले. रुढिवादी हिदूत्वचा विरोध हा त्यांचा प्रमुख धेय्य. भारतातील म्हणजे विशेषता दक्षिण भारतीय समाजातील शोषीत वर्गाचा विकास व्हावा हे त्यांचे धेय्य.हिंदुवादी,परंपरावादी परिवारात जन्माला आल्यामुळे त्यांच्या घरी बालपणापासूनच भजन पुजन, सत्संग चालत असल्याचे त्यांनी पाहिले.आणि बुध्दीचातुर्यामुळे त्यांच्या बालमनात जन्मास येणाऱ्या दंतकथांवरील सत्यते बद्दल प्रश्न निर्माण व्हायचे. ज्यांची उत्तरे त्या बालबुध्दीलाही पटन्यासारखे नसून ते कितीतरी प्रश्न निर्माण करून, त्या बिना अर्थांच्या कथांना न मानता धुळीस लावीत.बाल विवाह , देवदासी प्रथा म्हणजे स्त्रीयांचे व अस्पृश्य समाजाचे शोषण. हे शोषण पेरियार यांना मान्य नव्हते. १९ व्या वर्षी त्यांचे विवाह होवून पत्नीला सुध्दा आपल्या विचारांनी प्रभावीत करून समविचारी बनवीले.१९०४ मधे एका ब्राम्हणाविरूध्द त्यांनी न्यायालयातील कर्मचाऱ्याला मदत केली.यावरून त्यांच्यात व वडिलात वाद निर्माण झाला.ज्याचा परिणाम म्हणून काही दिवसांसाठी त्यांनी घर सोडले.या दरम्यान ते काशीला गेले.जिथं त्यांना निशुल्क मिळणाऱ्या भोजनाला जायचे होते. परंतू ते केवळ ब्राम्हणांसाठी आहे हे माहित झाले आणि या प्रसंगावरून त्यांनी हिंदूत्वाविरूध्द बंड पुकारण्याचा निर्णय घेतला. व कोणत्याही धर्माला न स्विकारता नेहमी नास्तिक जीवन जगत राहिले.अल्पावधीतच राजकारणात सक्रिय झाले. आणि 1919 मधे त्यांनी काँग्रेस चे सदस्यत्व मिळवीले.केरळमधे मंदिराकडे जाणाऱ्या रस्त्यावरून  अस्पृश्यांना जाण्यास बंदी होती.ही बंदी हटविण्यसाठी केरळ मधील काँग्रेसी नेत्यांच्या विनंती वरून त्यांनी "वाईकाँम" आंदोलनाचे नेतृत्व स्विकारले, ज्यात त्यांच्या पत्नीनेही त्यांची साथ दिली.पुढे तरूणांसाठी काँग्रेसकडून प्रशिक्षण शिबीरात एका ब्राम्हण प्रशिक्षकाद्वारे ब्राम्हणेत्तर समुदायातील विद्यार्थांसोबत भेदभाव करतांना पाहून त्यांच्या मनात काँग्रेस बद्दल आपुलकी राहिली नाही आणि त्यांनी काँग्रेसी पुढाऱ्यांसमोर अस्पृश्य व पिडीतांसाठी आरक्षणाचा प्रस्ताव मांडला , जो फेटाळण्यात आला. त्यामुळे त्यांनी काँग्रेस पक्ष सोडला.अस्पृश्यांच्या हितार्थ १९२५ मधे त्यांनी एक आंदोलन केले होते. सोवियत रूसच्या दौऱ्यात, तेथील साम्यवादाने त्यांना खुप आकर्षीत केले. ज्यामुळे परत आल्यावर त्यांनी आर्थिक नितीला साम्यवादी बनविण्याची घोषणा केली. परंतू  पुढे त्यांना तो निर्णय व विचार बदलवावा लागला.स्वातंत्रपुर्व व स्वातंत्रानंतरही तामिलनाडू मधील लोकांवर पेरियार स्वामींचा प्रभाव बघावयास मिळतो तो तर्कवादी, नास्तिक आणि दुर्लक्षीतांचे समर्थक व राजनितीक म्हणून.त्यांची पत्नी नागमणी आणि बहिणीला सुध्दा त्यांनी राजकारणात जुडण्यास प्रोत्साहन केले. व त्या दोन्ही स्त्रिया तेथील नशाबंदीच्या मोर्चात पुढारी म्हणून सक्रीय होत्या.पेरीयार स्वामी विवीध पक्षात सक्रीय असले तरिही त्यांनी स्वताला सत्तेतील राजकारणापासुन अलिप्त ठेवून आजिवन अस्पृश्य आणि स्त्रियांची सामाजीक अवस्था सुधारण्यासाठी झटत राहिले.१९४४ मधे "आत्मसम्मान" आंदोलन आणि जस्टिस पार्टी यांना एकत्र करून "द्रविड गजगम" नावाचे संघटन केले.रूस च्या दौऱ्यावर गेले असता कमुनीस्ट च्या मुल्यांशी आकर्षीत होवून, "कमुनीस्ट" पक्षाच्या घोषणापत्राची पहिली तामील प्रत प्रकाशीत केली.स्त्रीयांच्या स्वातंत्र्यावर त्यांचे विचार येवढे प्रखर होते की आजच्या या एकविसाव्या शतकातही त्यांना कट्टरपंथी मानले जाइल.पेरियार स्वामींनी बालविवाहाचे विरोध करून विधवा महिलांच्या पुर्नविवाहाचा अधिकार आणि लग्न हे पवित्र नाते न मानता, पार्टनरशिप या दृष्टीकोणातून पाहून, महिलांना स्वताचा पार्टनर निवडण्याचा व सोडण्याचा अधिकार  असावा यासाठी अभियान चालविले होते.त्यांच्या काही अनुयायांनी तर वैवाहिक जिवनाचे प्रतिक म्हणून स्त्रियांनी गळ्यात मंगळसुत्र घालण्याच्या प्रथेला नाकारले.पेरीयार स्वामींचे मानने होते की, वैदिक हिंदू धर्मात, अंधविश्वास आणि भेदभाव हे मुळताच खोल खोल रूजले आहेत. जी समाजाला जातीच्या आधारावर चातुरवर्णात विभाजीत करते. ज्यात ब्राम्हण स्वताला सर्वात उच्च व श्रेष्ठ समजतात. व त्यामुळे ते वैदिक धर्माचे आदेश आणि ब्राम्हणांचे वर्चस्व झिडकारू पाहात होते. त्यांनी एका कट्टर नास्तिकाच्या रूपात इश्वरी अस्तित्वाला विरोध करण्याचा प्रचार केला.तर्कवादी, समतावादी, आत्मसम्मानी, दैवविफल्याचे विरोधक, धर्म व इश्वराला नाकारणारा, जाती आणि पुरूषप्रधान संस्कृतीचा विरोधक अशी त्यांनी स्वताची ओळख निर्माण केली.आधुनीक भारताच्या निर्मीतीमधे फुले, बाबासाहेब आंबेडकरांच्या वैचारिक आणि कार्याच्या श्रेणीतच पेरियार स्वामी यांचे ही कार्ये गणली जातात. या तिन्हींच्या आधुनीक विचारांच्या पायावरच, आधुनीक भारताची निर्मीती केली जावू शकते.त्यांच्या विचारांचे, कार्यांचे व साहित्याचे भाषांतर झालेले आढळत नसल्यामुळे ते हिंदू धर्म, हिंदू समाज , हिंदू संस्कृती , हिंदू धर्मग्रंथ, पुराण,वर्ण व जाती व्यवस्था, पौरूषी संस्कृती या सर्वांबद्दल काय विचार करीत होते. किंवा त्यांना अपेक्षीत समाज कसा होता . जाती व्यवस्था समुळ नस्ट करण्याची त्यांची काय योजना होती.इश्वर, धर्म व पंडितांबद्दल त्यांना का घ्रूणा होती. माणसाने माणसाशी कसे वर्तन करावे. स्त्री पुरूषांचे नाते संबंध कसे असावे. ते त्यावर काय विचार करीत या सगळ्या गोस्टींपासून आजही हिंदी भाषीक समाज अपरिचीत, अज्ञान आहे.अस्मिता मेश्राम- पुष्पांजलीभंडारा9921096867

"बौध्द साहित्याची व्याप्ती"
 3 December 2018  
Art

"बौध्द साहित्याची व्याप्ती"भारतीय बौध्द संस्कृतीचा काळ २५०० वर्षापुर्वीचा होवून गेला असला तरीही, त्या काळात बुध्दांनी सांगितलेल्या दैनंदिन जिवनाला प्रभावीत करणारे निती, नियम आजही सामाजिक व कौटूंबीक जिवनाला लागू पडतात व प्रभावीत करतात।बौध्द संस्कृती व बौध्द तत्वतज्ञान जतन करण्याचे कार्य जर केल्या गेले असतील तर ते, बौध्द साहित्यामधून।‌बुध्दाच्या जिवीत कार्यकालात लिखीत साहित्याची निर्मीती जरी आढळून येत नसली तरी, बुध्दाच्या प्रवचनातून, तत्वज्ञानातून ज्या काही उपदेशात्मक गाथा, वचने सांगण्यात आली, ती त्यांच्या महापरिनीर्वाणानंतर ४०० वर्षानंतर, श्रीलंका द्विपावर, तालपत्र वर , "त्रिपिटक" या ग्रंथात लिपीबध्द केले गेले।‌बुध्दांच्या द्वारा दिलेल्या उपदेशाला, संग्रहित केलेल्या प्रमाणबध्द बौध्द ग्रंथाला "त्रिपिट" म्हणतात. ‌बौध्दांचे वाड्मय किंवा साहित्य म्हणजे त्रिपिटक.बौध्द संस्कृतीतील अतिशय महत्वाचे व प्रामाणिक ऐतीहासिक ग्रंथ म्हणून त्रिपिठक कडे पाहिले जाते.‌"तिपिटक" किंवा "त्रिपिटक", "त्रि" आणि "पिटक" असे दोन शब्द मीळून बनलेला शब्द. त्रि म्हणजे तीन, पिटक म्हणजे ग्रंथ किंवा पुस्तक.‌ज्या प्रमाणे विवीध धर्मातील ग्रंथ , त्या त्या धर्मातील साहित्य संस्कृतीचे जतन करते, त्याच प्रमाणे बौध्द धम्मातील त्रिपिटक हे सुध्दा बौध्द साहित्याचे जतन करते. ‌रामायण, महाभारत,गिता हे ज्या प्रमाणे हिंदू धर्माचे ऐतिहासीक साहित्य म्हणून स्थान पावले आहे, त्याच प्रमाणे बौध्द संस्कृती मधे त्रिपिटक हे प्राचीन व ऐतिहासीक ग्रंथ म्हणून प्रसिध्द आहे. ‌बौध्द साहित्यातील प्रमुख "त्रिपिठकात" तीन भाग पडतात. १- सुत्तपिठक,२-विनयपिठक,३- अभिधम्मपिटक. आणि याचेही अनेक विभाग पडतात.‌याच ग्रंथापैकी "खुद्दकनिकाय" या ग्रंथात सुत्र किंवा धम्मदेसना, जीवनी, जातक याचे उदाहरण दिले गेले आहेत. यात एकुण १५ ग्रंथ आहेत. १- खुद्दक पाठ, २-धम्मपद,   ३ - उदान, ४ - इतीवुत्तक, ५ - सुत्तनिपात, ६ -विमानवत्थु, ७ -पेतवत्थु, ८ -थेरगाथा, ९-थेरीगाथा,  १०- जातक, ११ -निद्देस, १२ -पटिसम्भिदामग्ग, १३- अपदान, १४ -बुध्दवंस, १५-चरियपिटक पैकी, थेरगाथेत सगळ्या प्रकारच्या दु:खातून मुक्त झालेले अर्हंत भिक्षूंद्वारा व्यक्त केलेल्या गाथा व स्वयं कथांचा समावेश केला गेला आहे.‌तसेच थेरी गाथेत सगळ्या प्रकारचा दुख:तुन मुक्त झालेल्या अर्हंत भिक्षूणी द्वारा व्यक्त केलेल्या गाथा व स्वयंकथा संकलीत केलेल्या आहेत.‌त्रिपिटकातील या साहित्याकडे, बौध्द साहित्या बरोबरच पाली साहित्त याही दृष्टीकोणातून पाहिले जाते.‌भारतीय साहित्ती क्षेत्रात, संस्कृत भाषेच्या बरोबरीतच पाली म्हणजे बौध्द साहित्याकडे पाहिले जाते,  किंवा असे म्हणता येईल की संस्कृत साहित्यापेक्षा बौध्द साहित्य कुठेच कमी नाही. ‌उलट दोन्ही साहित्याचे मुल्यमापन केले असता, संस्कृत साहित्य हे मानवी मुल्यांचे शोषण करण्याचे समर्थन करणारे आढळते ,  तसेच दु:ख, रोग , जन्म मृत्यू च्या भवचक्रात भितीयुक्त बांधून ठेवणारे आढळते, या उलट बौध्द साहित्य , पालिसाहित्य मानवीय जिवनमुल्य अंगीकारून, जतन करण्यास प्रवृत्त करणारे, सत्य, वास्तवीक जीवन , आदरयुक्त जिवनशैली, भितीमुक्त मानसिकता, याचे ज्ञान व बोध देवून प्रवृत्त करणारे साहित्य आढळते.‌बौध्द साहित्याची निर्मीती फक्त भारतातच झाली असे नाही. हे असे साहित्य आहे जे भारता बाहेर ही निर्मील्या गेले. बौध्द साहित्य पालि भाषेसह, सिंहली भाषेतही आढळते.‌वास्तविक व सत्य जिवन याचे उत्तम सांगड म्हणजे बौध्द साहित्य, हे आपण तपासुन पाहू शकतो, थेरी गाथेतून.‌बुध्द शाशन कालात व तद्नंतरही होवून गेलेल्या विदुषीणी भीक्षुणीं, ज्या स्थवीर पदा पर्यंत पोहचून, अर्हंताची अनुभुती पर्यंत पोहचल्या, त्यांनी पुर्वायुष्यातील जिवनावर भाष्य करून, त्याचे आयुष्य कसे दु:खी कस्टी होते. त्यांनी कशा यातना सोसल्या, मग त्या दु:ख मुक्तीच्या या वाटेकडे कशा वळल्या, आणि भयमुक्त, दु:खमुक्त जिवनाचा अर्थबोध कसा झाला हे सारे विस्तृत मधे, पाली गाथेच्या रूपात वर्णन केले आहे.  ‌थेरी गाथेच्या या बौध्द साहित्याच्या रूपात,  त्या काळातील जिवनशैली,  स्त्री जिवन, व स्त्री जीवनातील समस्यांवर भाष्य करण्याचे स्त्रीयांचे स्वातंत्र, म्हणजे मानवीय जिवन मुक्तीच.  एकुण म्हणजे असे म्हणता येईल की, बौध्द साहित्यात , स्त्रीयांचे जीवन , व्यक्ती म्हणून,मान्य केले गेले. तिचे  स्वातंत्र मान्य केले गेले.ज्या समाजात, सामाजिक घटकात, स्त्रीयांचे अस्तित्व व विकास मान्य केले गेले, त्यांचे मानवियत्व मान्य केले गेले, तो समाज, सामाजिक घटक म्हणजे मानवाघिस्टीत समाज.  मानवी मुल्य जपणारा समाज.आणि असे मानवी मुल्य, बिजे रूजवीण्याचे कार्य करते, ते प्राचिन व ऐतिहासीक साहित्य.वर्षोनुवर्षापासुन भारतिय समाजात, माणुसकीची नितीमुल्ये रूजविण्याचे, त्याचे संवर्धन व संगोपन करण्याचे कार्य , बौध्द साहित्य करित आहे.या साहित्य प्रकारात, प्रामुख्याने महत्वपुर्ण समावेश करण्यात येत असलेल्या ग्रंथात, डाँ. बाबासाहेब आंबेडकरांचे,"बुध्द आणि त्यांचा धम्म" या ग्रंथासह, डाँ. भदंत आनंद कौशल्यायन,द्वारा लिखीत अनेक ग्रंथासह, मिलींद प्रश्न, जातक कथा, अश्वघोष रचित ग्रंथ, आणि अगदी अलीकडिल लेखकां द्वारा लिखीत पुस्तकांचा ही समावेश होतो.अलिकडे मोठ्या प्रमाणात, पालिसाहित्याचे हिंदी, मराठी व इंग्रजी अनुवाद झालेले साहित्य उपलब्ध होत आहेत. त्यामुळे बौध्द साहित्याला आता भाषेची मर्यादा राहीलेली नाही.तसेच साहित्य स्वरुपालाही बंधन राहिले नाही.बौध्द साहित्य कथा, कादंबरी च्या रूपात, नवसाहित्तीकांकडून निर्मील्या जात आहे.एकुण म्हणजे , बौध्द साहित्याची भाषा व प्रकार कोणताही असला तरी, धेय्य मात्र सारखेच,  की बौध्द तत्वज्ञान, नितीमत्ता, मानवाघिस्टीत मुल्ये यांची रूजवणूक, संवर्धन करणे. व जनमानसापर्यंत पोहचविणे. आणि म्हणून बौध्द साहित्याची व्याप्ती मोठी व विशाल आहे.( संदर्भ- थेरीगाथा, त्रिपिटक ज्ञान- भदंत इंदवंश थेरो)अस्मिता मेश्राम- पुष्पांजलीसाहित्तीक, भंडारा9921096867‌‌‌

ସାକ୍ଷରତା ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଓଡିଆ ଭାଗବତର ଅବଦାନ
 3 December 2018  
Art

ଶିକ୍ଷା ସଂସ୍କୃତିର ବାହକ ଓ ସ୍ରଷ୍ଟା । ସ୍ବାଧୀନ ଭାରତ ବର୍ଷରେ ଶିକ୍ଷାର ମାନବୃଦ୍ଧି ବୈତୃଷ୍ଣା ନହେଲେମଧ୍ୟ ଏହାର ଉଦାର ମନୋଭାବଟି ଆମ୍ଭ ମାନଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଦୃଷ୍ଟିଶୀଳ ହୁଏ ।ଆଜିର ଶିକ୍ଷା ପଦ୍ଧତିରେ ମଣିଷର ଗୁଣାତ୍ମକ, ଚାରିତ୍ରିକ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଉନ୍ନତି ପ୍ରତିଫଳିତ ହେଉନାହିଁ । ଯଦ୍ୱାରା ଏ ସମାଜର ଶାନ୍ତି ଓ ଶୃଙ୍ଖଳା ପ୍ରତିହତ ହେଉଛି । ତେଣୁ ଆମ ଶିକ୍ଷା ରେ ଆମ ସଂସ୍କୃତି ଓ ଜୀବନ ଦର୍ଶନ କିପରି ସ୍ପଷ୍ଟ ପ୍ରତିଫଳିତ ହେବ ଏବଂ ଜନ ସାଧାରଣ କିପରି ଉପକୃତ ହେବେ, ସେହି ପ୍ରସାରଣ ପୂର୍ବକ ଜାତୀୟ ଚରିତ୍ର ଗଠନ କରିବା ଶିକ୍ଷା ର ପ୍ରଧାନ ଆଭିମୁଖ୍ଯ ହେବା ଏକାନ୍ତ ବାଞ୍ଛନୀୟ ।ଆଜିବି ଶିକ୍ଷାର ସମସ୍ତ ବିକାଶ ସତ୍ତ୍ୱେ ଅର୍ଦ୍ଧେକ ଭାରତୀୟ ନିରକ୍ଷର ଅଛନ୍ତି ।ଏସବୁ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆମକୁ ଆହୁରି ବେଶୀ ସଚେତନ ହେବାକୁ ପଡିବ । ବର୍ତ୍ତମାନବି ଶିକ୍ଷାର ସଫଳତା ଦିଗରେ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ଆଶା ଜନକ ଉଦ୍ଦୀପନା ନାହିଁ ।ତେଣୁ ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଓଡିଶା ସର୍ବ ଭାରତୀୟ ସ୍ତରରେ ବହୁ ପଛରେ ରହିଛି । କିନ୍ତୁ ବହୁ ଶତାବ୍ଦୀର ଅନ୍ଧକାରରେ ରହି ଆମେ ଆଜି ସାମାନ୍ୟ ଆଲୋକର ସନ୍ଧାନ ପାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଭାରତର ଅନ୍ଯ ଭାଷା-ଭାଷୀ ସହ ସମାସ୍କନ୍ଦ ହୋଇ ପାରିନାହୁଁ ।ଓଡିଶାକୁ ଅନ୍ଯ ଭାଷା-ଭାଷୀ ମାନଙ୍କ ସହ ସମାସ୍କନ୍ଦ ହେବାକୁ ହେଲେ ତଥା ବିଶ୍ବ ଦରବାରରେ ଏହାକୁ ପହଞ୍ଚାଇବାକୁ ହେଲେ ଆମକୁ ଅନ୍ଯ ପ୍ରଦେଶ ମାନଙ୍କ ତୁଳନାରେ ଆହୁରି ଗୋଟିଏ ପାଦ ଅଧିକ ଆଗେଇବାକୁ ହେବ । ଆହୁରି ବେଶୀ ସଚେତନ ହେବାକୁ ପଡିବ । ଇତିହାସର କ୍ରୁର ଚକ୍ରାନ୍ତ ଯୋଗୁ ଓଡିଶାର ଯେଉଁ  ଅଧୋଗତି ଘଟିଥିଲା ତା 'କୁ ସୁଧାରିବାକୁ ହେଲେ ଆମକୁ ସର୍ବ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦ୍ବିଗୁଣ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ମଧ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକତା ଅଛି ।ବ୍ରିଟିଶ୍ ଶାସକ ମାନଙ୍କ ଦ୍ବାରା ପ୍ରଦତ୍ତ ଏକ ନୂତନ ବୈଦେଶିକ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀ ଆମ ମାନଙ୍କ ଉପରେ ଜବରଦସ୍ତ ଲଦିଦେବା ଦ୍ବାରା ଓଡିଆ ଜାତିର ସହଜାତ ଐକ୍ଯ ଚିରକାଳ ପାଇଁ ନଷ୍ଟ ହୋଇ ଯାଇଥିଲା ।କିନ୍ତୁ ସରଳ ଗ୍ରାମ ବାସୀଙ୍କ ନିକଟରେ ସେହି ପ୍ରାଚୀନ ଲୌହ ଲେଖନୀ ଓ ତାଳପତ୍ର ପୋଥି ର ମହିମା ଏବେବି ଓଡିଆ ଜାତିର ଅସ୍ମିତା ବଜାୟ ରଖିଛି । ଯଦି ଆଜି ଓଡିଆ ଜାତି ତଥା ଓଡିଆ  ମନ ପ୍ରାଣରେ ମାନବୀୟ ଗୁଣବତ୍ତା ଅର୍ଥାତ୍  ନୈତିକତାର ମୂଲ୍ୟବୋଧ ବଜାୟ ରହିଛି, ତାହା କେବଳ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କ ଭାଗବତ ପାଇଁ । ଓଡିଆ ଜାତିକୁ ଶିକ୍ଷିତ ତଥା ସଂସ୍କୃତି ସମ୍ପନ୍ନ କରିବାରେ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କ ଦାନ ଅତୁଳନୀୟ । ଓଡିଶାର ପାଠକ ସମାଜରେ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କ ଭାଗବତ ପରି ଆଉ ଅନ୍ଯ କୌଣସି ଗ୍ରନ୍ଥ ସମଭାବରେ ପ୍ରଭାବ ଅଥବା ଆଲୋଡନ ସୃଷ୍ଟି  କରିଥିବାର ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ମିଳେନାହିଁ । ଓଡିଶାର ଜାତୀୟ ଜୀବନକୁ ଗଢିତୋଳିବା ଲାଗି ଓଡିଆ ଭାଗବତ ଅନନ୍ଯ । ଜୀବନର କର୍ମ ଚଞ୍ଚଳତା ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସାଦ ବିହାର ଠାରୁ କୁଟୀରବାସୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତେ ଭାଗବତର ପ୍ରତିଟି ପଦରେ ସମ୍ମୋହିତ। ଭାରତୀୟ ସାହିତ୍ୟ ସଂସାରରେ ଏପରିକି ବିଶ୍ବସାହିତ୍ୟ ରେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ତୁଳନା ନାହିଁ । ଯାହାକି ଭାଗବତରେ ବିଦ୍ୟା ସାଧନାର ସର୍ବ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପରିଚୟ ମିଳିଥାଏ । ଯହିଁରେକି ଛାତ୍ର-ଛାତ୍ରୀ ମାନେ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରତି ଅଧିକ ଆକୃଷ୍ଟ ହେବେ ।ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ମାନଙ୍କ ବାଇବେଲ ପରି ଓଡିଶାର ଜନ -ସାଧାରଣଙ୍କ  ନିକଟରେ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କ ଭାଗବତ ମଧ୍ୟ ଏକ ପବିତ୍ରତମ ହିନ୍ଦୁ ଗ୍ରନ୍ଥ । ଓଡିଶାର କେତେକ ପୁରପଲ୍ଲୀର ଭାଗବତ ଟୁଙ୍ଗି ମାନଙ୍କରେ ଏହି ପୋଥି ପୂଜା ପାଇବାର ଆଜିବି ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ମିଳେ । ଯେଉଁଠି ଗ୍ରାମ୍ଯ ଜନତା ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଏହାର ତତ୍ତ୍ୱ ଓ ଅର୍ଥ ଶୁଣି ଦିବସର କ୍ଳାନ୍ତ ଅପନୋଦନ କରନ୍ତି । ଯେଉଁ ଗ୍ରନ୍ଥର ଭାଷା ଅତ୍ୟନ୍ତ ସହଜ - ସରଳ ସର୍ବୋପରି ଶୃତି ମଧୁର ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ହୃଦୟ ସ୍ପର୍ଶୀ। ଲୋକେ ଯେତେ ବେଳେ ଜାଣିଲେ ଓଡିଆ ଭାଷାରେ ଭାଗବତ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲାଣି, ଲୋକେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସାହ ସହ ଲାଗି ପଡିଲେ ଅକ୍ଷରର ଶିଖିବାକୁ । ଅକ୍ଷର ଶିଖିଲେ ଭାଗବତ ପଢିବାରେ ସମର୍ଥ ହେବେ ଓ ଅନ୍ତିମ ଶଯ୍ଯାରେ ପିତା- ମାତାଙ୍କୁ ଭାଗବତ ଦି'ପଦ  ଶୁଣାଇବେ ବୋଲି ସେ ସମୟରେ ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷାର ଦ୍ରୁତ ପ୍ରସାର ଘଟିଥିଲା ବୋଲି ଅନୁମେୟ ହୁଏ ।ଭାଗବତ ପାଠ ପ୍ରଥମେ ଓଡିଶାର ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷାର ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଅଙ୍ଗରୂପେ ଗୃହୀତ ହୋଇଥିଲା ।ମାଟିବଂଶ ଅବଧାନ ମାନେ ଦୀର୍ଘ ଚାରି-ଶହ ବର୍ଷ ଧରି ଅକ୍ଷର ଶିକ୍ଷା ଦେବା ପରେ ପରେ ଭାଗବତ ପଠନକୁ ଶିକ୍ଷାସ୍ତର ଭେଦର ମାନ ରୂପେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଏବେବି  କେତେକ ପୁରପଲ୍ଲୀରେ ବାପା-ମା' ନିଜ ସନ୍ତାନ- ସନ୍ତତିଙ୍କୁ ସାକ୍ଷର ହେବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସ୍କୁଲକୁ ପଠାଇବାକୁ ପ୍ରବର୍ତ୍ତାଇ ଥାଆନ୍ତି ଏବଂ  କାମନା କରନ୍ତି- ''ମଲା ବେଳକୁ ହେଲେ ବି ତୁଣ୍ଡରେ ଭାଗବତ ଦି'ପଦ ଶୁଣାଇବ " ।   ଏଥିପାଇଁ ବୋଧହୁଏ ଉନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଜନସୁମାରୀ ରିପୋର୍ଟରେ ଦେଖା ଯାଇଥିଲା ଯେ ' ଓଡିଶା ର ସାକ୍ଷରତା ହାର ଭାରତର ଅନ୍ଯାନ୍ୟ କେତେକ ପ୍ରଦେଶର ସାକ୍ଷରତା ହାର ଠାରୁ ଯଥେଷ୍ଟ ଅଧିକ ଥିଲା ।ଓଡିଆ ଜାତିର ଦୁର୍ଦ୍ଦିନତମ ସମୟରେ ଭାଗବତ ଗ୍ରନ୍ଥହିଁ ଓଡିଆ ଜାତିର ଐକ୍ଯ ବଞ୍ଚାଇ ରଖି ପାରିଥିଲା ।ଯାହାକି ବହୁ ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ଚାଲିଥିବା ଅତ୍ୟାଚର ଓ ନିର୍ଯ୍ଯାତନା ପରେ ଓଡିଆ ମାନେ ପୁଣି ଏକ ଭାଷା-ଭାଷୀ ରୂପେ ଏକ ଶାସନାଧୀନ ହୋଇ ମୁଣ୍ଡ ଟେକି ଠିଆ ହେବାରେ ସକ୍ଷମ ହୋଇ ପାରିଥିଲେ । ଆଜିମଧ୍ୟ ରାଜନୈତିକ ଓଡିଶାର ବାହାରେ ବଙ୍ଗ,ବିହାର,ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶର ଶହ ଶହ ଘରେ ଏହି ପବିତ୍ର ଗ୍ରନ୍ଥ ରକ୍ଷିତ ଓ ପଠିତ ହେବାର ବହୁ ନିଦର୍ଶନ ମିଳେ । ଓଡିଶାରେ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କ ଭାଗବତକୁ କେନ୍ଦ୍ର କରି ଯେପରି ଗାଁ- ଗହଳ ମାନଙ୍କରେ ଭାଗବତ ଘର ମାନ ଗଢି ଉଠିଥିଲା, ସେହି ଅନୁରୂପ ଆସାମରେ ମଧ୍ୟ ଶଙ୍କର ଦେବଙ୍କ 'ନାମଘର' ପ୍ରତିଷ୍ଟା ହୋଇଥିଲା। ଯଥାର୍ଥ ଭାବରେ କହିବାକୁ ଗଲେ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କ ଭାଗବତ ଓଡିଆ ଜାତୀୟତାର ସ୍ପଷ୍ଟତମ ଓ ସାଧାରଣତମ ପ୍ରତୀକ । ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥ ଓଡିଆ ଜାତିର ନୈତିକ ଜୀବନକୁ ଗଢି ତୋଳିଛି ଏବଂ ଏବେ ମଧ୍ୟ ଗଢି ଚାଲିଛି । ବୋଧହୁଏ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ଜାଣି ଜାଣି ନିରକ୍ଷର ଓଡିଆ ମାନଙ୍କୁ ସାକ୍ଷର କରିବା ଲକ୍ଷ୍ଯରେ ମୂଳ ଭାଗବତ ସଂସ୍କୃତରୁ ଓଡିଆ ରୂପାନ୍ତରିତ କରିଛନ୍ତି ବୋଲି ମୋ ଲେଖକୀୟ ମନ୍ତବ୍ଯ । ନିଜ ମାତୃଭାଷାକୁ ସବୁ ଶ୍ରେଣୀର ଲୋକେ କିପରି ସହଜ ଓ ସରଳ ଭାବରେ ବୁଝି ପାରିବେ, ସେହି ଭାଷାହିଁ ସେ ପ୍ରୟୋଗ କରିଛନ୍ତି ।ଓଡିଆ ଭାଷାର ପ୍ରାରବ୍ଧ କାଳରେ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କ ଆଦର୍ଶ ଭାଷା ସୃଷ୍ଟି ଏକ ଅଭିନବ ପଦକ୍ଷେପ ବୋଲି କୁହାଯାଇପାରେ । ଏ ସମ୍ପର୍କରେ ପଣ୍ଡିତ କୁଳମଣି ଦାସ ଯଥାର୍ଥରେ କହିଛନ୍ତି "ପୁଣ୍ଯାତ୍ମା ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କ ଭାଗବତହିଁ ଓଡିଆ ଜାତିର ଆଦର୍ଶ " ଆଜିବି  ଓଡିଶାର ପୁରପଲ୍ଲୀରେ ଅଶିକ୍ଷିତ ନାରୀ ଜଞ୍ଜାଳ ମଧ୍ୟରେ ଥାଇ ଢଗ ଆକାରରେ ଶିକ୍ଷା ଦେଇ କହେ:- ଧନ ଅର୍ଜନେ ଧର୍ମକରି । ଧନେ ପ୍ରାପତ ନରହରି ।। ସକଳ ତୀର୍ଥ ତୋ ଚରଣ। ବଦ୍ରିକା ଯିବି କି କାରଣେ ।। ସକଳ ଦେହେ ନାରାୟଣ । ବସଇ ଅନାଦି କାରଣ ।।ଓଡିଆ ବାଇବେଲ୍ ର ଏହି ବରେଣ୍ଯ ସ୍ରଷ୍ଟା ଉଚ୍ଚକୋଟିର ଜାତୀୟ କବି ଓ ଜନତାର କବି । ବାଇବେଲର ଇଂରାଜୀ ଅନୁବାଦ Authorised Verson ପରି ଓଡିଆ ଭାଗବତରେ ଯଦିଚ ଆମେ' ବାଇବେଲିକ ବାକ୍ ସୃଷ୍ଟି ' ଦେଖିବାକୁ ପାଉ, ତଥାପି ନିଃସନ୍ଦେହ ରେ କୁହାଯାଇପାରେ ଯେ ଏହା ଉଭୟ ଶ୍ରୋତା ଓ ପାଠକ ମାନଙ୍କୁ ସଦା ସର୍ବଦା ଆକୃଷ୍ଟ କରି ପାରିଛି, କେବଳ ଏଥିରେ ବ୍ଯବହୃତ ହେଇଥିବା ଭାଷାର ଶୁଦ୍ଧତା,ଶାଳୀନତା,ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟତା ସର୍ବୋପରି ଗୁରୁ ଗାମ୍ଭୀର୍ଯ୍ୟତା ପାଇଁ ।ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କ ସାହିତ୍ୟ ହେଉଛି ନୀତି ଗର୍ଭିତ ଏବଂ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାଜ ସମ୍ମତ ।ଏଥିରେ ଯୁଗ ଯୁଗ ପାଇଁ ପ୍ରେରଣାର ଉତ୍ସ  ଓ ନିବେଦନ ଭରି ରହିଛି । ଦୀର୍ଘ ପାଞ୍ଚ ଶତ ବର୍ଷ ପରେ ମଧ୍ୟ  ଭାଗବତର ସେ ଅମର ବାଣୀ  ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀ ର  ବିଜ୍ଞାନ ସମ୍ମତ ମନକୁ  ଗଭୀର ଭାବରେ ପ୍ରଭାବିତ ମଧ୍ୟ  କରି ପାରିଛି । କେତେ ଯୁଗ ବିତି ଗଲାଣି,  ତଥାପି ଏହାର ମନୋରମ ବର୍ଣ୍ଣନା  ସରଳ ଓ ସୁନ୍ଦର ଉପମା ଜରିଆରେ ଜୀବନର ଗୁମ୍ଫିତ ସ୍ବର ଉଦ୍ଘାଟନ ହେତୁ, ଆଜି ଜନସମାଜରେ ଅଧିକ  ଲୋକପ୍ରିୟ ହୋଇ ପାରିଛି । ଭାରତୀୟ ଦର୍ଶନର ଜଟିଳ ତତ୍ତ୍ୱରାଜି ମଧ୍ୟ ଏଥିରେ ଅତି ଚମତ୍କାର ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି । ଯାହାକି ଅନ୍ଯ ଭାଷାରେ ଏହା ବିରଳ । ସେହି କାରଣରୁ ଓଡିଆର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପରମ୍ପରାରେ ଭାଗବତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ । ମୋଟ ଉପରେ କହିବାକୁ ଗଲେ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଜୀବନ ଓ ଆଦର୍ଶର ପ୍ରାଣ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହେଉଛି  ଭାଗବତର ମୂଳ ଲକ୍ଷ୍ଯ । ହୃଦୟରୁ ଦ୍ବେଷଭାବ ଦୂରକରିବା ,ବୃଥା ଆଳାପ ନ'କରିବା ପୁଣି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମଚକ୍ଷୁରେ ଦେଖିବାର ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ଦିଏ ଓଡିଆ ଭାଗବତ । ଭାଗବତ ବୈରାଗ୍ୟ ପ୍ରଚାରର ପରିଚାୟକ ନୁହେଁ ବରଂ ସାମାଜିକ କର୍ମଯୋଗୀ ହେବାର ପ୍ରେରଣା ହୋଇଛି। ଯେହେତୁ କର୍ମହିଁ ହେଉଛି ଜୀବନର ମାପକାଠି ଓ ଏହା ଭାଗବତର ପ୍ରତିଟି ଛତ୍ରେ ପ୍ରତିଫଳିତ : ସମସ୍ତେ କର୍ମ ସେବା କର ।କହନ୍ତି ପ୍ରଭୁ ଦାମୋଦର ।।ଓଡିଆ ଭାଗବତ ଓଡିଆ ଜାତିର ଜାତୀୟ ଶିକ୍ଷା ଓ ସଂସ୍କୃତିର ମୂଳ ଉତ୍ସ ରୂପେ ଯେ ସମ୍ମାନୀତ ତାହାନୁହେଁ, ଏ ଓଡିଆ ଜାତିର ଅସ୍ତିତ୍ବ ଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍କଳୀୟ ଚିନ୍ତା ଓ ଚେତନାର ଜୀବନ୍ତ  ଇତିହାସ ଭାବେ ସମଗ୍ର ଦେଶର ଉଭୟ ବକ୍ତା ଓ ଶ୍ରୋତାଙ୍କୁ ପ୍ରବୃଦ୍ଧ ଓ ଜାଗରିତ କରୁଥିବ- ଏହା ନିଃସନ୍ଦେହ । ସ୍ନେହ- ପ୍ରେମ- ନିର୍ମଳତା ଏବଂ ବନ୍ଧୁତାର ବନ୍ଧନ ସୁଦୃଢ଼ କରି ପାରିଲେ ଜୀବନରେ ସୁଖ ଓ ଶାନ୍ତି ଅବଶ୍ଯମ୍ଭାବୀ । କ୍ଷମତା,  ପଦ ମର୍ଯ୍ଯାଦା,ଧନ,ସମ୍ପତି ପ୍ରଭୃତି କ୍ଷଣସ୍ଥାୟୀ । ଏ ସବୁର ଉର୍ଦ୍ଧ୍ଵର ରହି ଆଦର୍ଶ ପାରିବାରିକ ଜୀବନ ଗଠିତ ହେଲେ ଜୀବନରେ ଶାନ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ । ତେଣୁ, ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ଏକ ସୁଖୀ ଜୀବନ ଚର୍ଯ୍ୟା ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି ତାଙ୍କ ଭାଗବତରେ । ଯଦ୍ୱାରା ସବୁ ଯୁଗରେ ଏହି ଆଦର୍ଶର ଚରିତାର୍ଥ ପାଇଁ ବିପୁଳ ସୁଯୋଗ ମଧ୍ୟ  ରହିଛି । ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କ ଭାଗବତର ସାମାଜିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧର କଳନା କରିବା ଅସମ୍ଭବ । ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁଖର କଥା, ଅଧୁନା କାଳର ପ୍ରବହମାନ ସ୍ରୋତରେ ଲୀନ ହୋଇ ଯାଉଥିବା ଆମ ଭାଗବତ ସଂସ୍କୃତି ଓ ଭାଗବତ ଟୁଙ୍ଗିର ପୁନରୁଦ୍ଧାର ପାଇଁ ସରକାର ଅଧିକ ପ୍ରଯତ୍ନଶୀଳ । ଆଶା ଓ ବିଶ୍ବାସ,  ଆମ ସାକ୍ଷରତା ହାର ଅଧିକ ଫଳପ୍ରଦ ହେବ ।ଡଃ ଶିବ ପ୍ରସାଦ ତ୍ରିପାଠୀ  ସ୍ମୃତି ନିଳୟ, ଉଦୟ ନଗର ଷ୍ଟେସନ ରୋଡ, ବଲାଙ୍ଗୀର (ଓଡିଶା) shibatripathy262@gmail.com