Home
Quotes New

Audio

Forum

Read

Contest


Write

Write blog

Log In
Your search for ગુજરાતી
ગુજરાત સ્થાપના દિન
 Malti Patel  
 1 May 2018  
Art

ગુજરાત સ્થાપના દિને ગુજરાતી ભાષાનો જ વિસ્તાર વધે.ઠામ-ઠેકાણે ગુજરાતી જ વ્યાપાર વિકસે,આકર્ષક તો યે અટપટી અંગ્રેજીનું દૂષણ ટળે.માતને વિસારી માસીને પાળવાનું પતન પતે.પ્રભાવશાળી અંગ્રેજીએ પાડ્યા છે ગુજરાતીઓને કાચાં.તેથી જ આજે ઈંગ્લિશ મિડીયમમાં ભણાવવાનાં અભરખાં.ભલે, આપણને ન આવડે ઇંગ્લિશ , પણ છોકરાવ તો શીખે સ્પોકન ઈંગ્લિશ.એ જ પછી મોટા થઈ માનીતી માસીની શીખે રીત.ને માવતરને કરી દે મિસ્ડ...અગડમ બગડમ અંગ્રેજીમાં સ્કીમ સમજાવે ને ગુજરાતી જ ગુજરાતીને પછાડે.વળી પાછી અષ્ટમપષ્ટમ અંગ્રેજીમાં જ બીલ દઈને દિલ❤દઝાડે.નથી હોતું સૌ કોઈને ગણિત, કે અંગ્રેજી સાથે વિશ્વાસઘાતનું જ્ઞાન પાક્કું.એક એવાં નિર્મળ, નિર્ભેળ નિખાલસ ગુજરાતીને આજે રહેવા ન ખરીદાય મકાન પાક્કું.એ તો છે ખૂબ ઊંડુ અંગ્રેજીનું બહુમાન સાચું.સમજાય જો સાર, તો વિકાસ અવશ્ય થાય ગુજરાતીમાં જ વહેવાર, વેપાર ને સદાચાર સદાકાળ.✍અલ્પેશા ને તો કરવો જ છે અંગ્રેજીનો બહિષ્કાર.... માલતી પતીલ. અંકલેશ્વ

સ્ટોરી મિરર માટે- રેખા પટેલ (વિનોદિની), ડેલાવર (યુએસએ)
 neeta kotecha  
 20 July 2018  
Art

સ્ટોરી મિરર માટે- રેખા પટેલ (વિનોદિની), ડેલાવર (યુએસએ)હું રેખા વિનોદ પટેલ , 2૫ વર્ષથી અમેરિકાના ડેલાવર સ્ટેટમાં રહુ છુ. મુળ વતન ગુજરાતના ચરોતરનું વાલવોડ ગામ, પરંતુ બચપણ થી લઈને યુવાની ભાદરણમાં વીતી હતી. ત્યાંજ રહીને બીએસસી કેમેસ્ટ્રીનું ભણતર પૂરું કર્યું. લગ્ન બાદ અમેરિકા આવવાનું બન્યું.હું ગૃહીણી અને બે દીકરીઓની માતા છું. મારાલેખન કાર્યની શરૂઆત કવિતાઓથી કરી હતી, આજે ગઝલ, કવિતા, વાર્તા અને નવલકથા અને આર્ટીકલ્સ લખું છું. મારા પતિ વિનોદનાં સાથ અને પ્રોત્સાહનને કારણે ટુંકા સમય ગાળામાં હું અહી સુધી પહોચી શકી છું. આથી મેં મારું ઉપનામ " વિનોદિની " રાખેલછે.લેખનકાર્યની શરૂઆતમાં મારી ટુંકીવાર્તાઓને  ‘ચિત્રલેખા, માર્ગી, ફીલિંગ્સ, અને અભિયાન જેવા મેગેઝીનમાં સ્થાન મળ્યું. ત્યારબાદ કોલમિસ્ટ તરીકે પણ કારકીર્દીની શરૂઆત થઈ. સહુ પ્રથમ અમેરિકા વિશેની રસપ્રદ માહિતી આપતી  "અમેરિકા આજ કાલ”  નામની મારી કોલમ  “ફીલિંગ્સ" મેગેઝીનમાં બે વર્ષ ચાલી હતી.ત્યારબાદ ગુજરાતી મેગેઝીન "અભિયાનમાં"  વીકલી કોલમ  " અમેરિકાના ખત ખબર " બે વર્ષ પ્રસિદ્ધ થઈ રહી.હાલમાં હું ફીલિંગ્સ સાથે ફરી જોડાઈ મારા પ્રવાસ વર્ણન " દેશ વિદેશની વાતો" કોલમ લખી રહી છું. સાથે દિવ્યભાસ્કર ઓન લાઈન સાથે NRG ન્યુઝ રિપોર્ટર તરીકે જોડાઈ છું. અમેરિકામાં ન્યુ જર્સી સ્થિત "ગુજરાત દર્પણ" અને એટલાન્ટાના "રાષ્ટ્ર દર્પણ" માં મંથલી કોલમ આપું છું. આ વર્ષે ફેબ્રુઆરી ૨૦૧૮માં ત્રણ પુસ્તકો પૈકી  "તડકાનાં ફૂલ" - ટુંકી વાર્તાઓ, "એકાંતે ઝળક્યું મન " -  કવિતાઓનું પુસ્તક ,  " અમેરિકાની ક્ષિતિજે" - અમેરિકા વિશેના અવનવા આર્ટીકલ્સ - જે પાર્શ્વ પબ્લીકેશન અમદાવાદથી પબ્લીશ થયેલા છેઆ પહેલા ગુર્જર પ્રકાશન માંથી ટૂંકી વાર્તાઓનો સમૂહ " ટહુકાનો આકાર, સાથે બે પુસ્તકો લીટલ ડ્રીમ્સ, સાથે નવલકથા લાગણીઓનો ચક્રવાત, પાર્શ્વ પબ્લીકેશનમાં, એમ કુલ મળીને છ પુસ્તકો ચાર વર્ષમાં પબ્લીશ થયેલા છે.હ્યુસ્ટન સ્થિત સહિયારા સર્જન ગ્રુપ સાથે જોડાઈને બીજા ત્રણ પુસ્તકો ક્રિયેટ સ્પેસ ઉપર ઉપલબ્ધ છે. આજ ગ્રુપ સાથે જોડાઈને "સંવર્ધન માતૃભાષાનું" નામના મહા ગ્રંથનો ભાગ બનવાનું સૌભાગ્ય પ્રાપ્ત થયું છે. વરસોથી દેશથી દુર છું છતાય ભારતીયતા વાણી અને વર્તનમાં રાખવી મને પસંદ છે. તેથી મારી મોટાભાગની વાર્તા આપણી સંસ્કૃતિને આજુબાજુ વણાએલી હોય છે. એક સમય હતો કે અમેરિકા જેવા દેશોમાં ગુજરાતી વાંચનની ભારે અછત હતી. ત્યારે મારા જેવા હજારો પુસ્તક પ્રેમીઓને આની ભારે ખોટ લાગતી. વાંચ્યા વગર મને એકપણ દિવસ ચાલતું નહોતું. એવા સમયમાં હું દેશમાંથી ખાસ પુસ્તકો લઇ આવતી. છતાં પણ પુરતા પડતા નહોતા. છેવટે ઈન્ટરનેટની સુવિધાને કારણે વાંચન સાથે લેખન કાર્યની સુવિધા મળી. આજ કાર્યને આગળ વધારવા માટે મે ડેલાવરમાં ગુજરાતી હિન્દી સાહિત્ય માટે ફ્રી લાઈબ્રેરી શરુ કરી છે. સાથે વધુ વાંચન માટે મારો બ્લોગ પણ વિકસાવ્યો છે. જેમાં મારા પબ્લીશ થયેલા દરેક લખાણ સુવ્યવસ્થિત રીતે મળી આવે છે. http://vinodini13.wordpress.com/     આજકાલ ઇન્ટનેટ અને સોશ્યલ મિડીયાને કારણે અને ગુજરાતી બચાવો ના આંદોલનને કારણે ગુજરાતમાં પણ માતૄભાષાને નવુજીવન દાન મળ્યુ. જેના કારણે સરકારી કચેરીઓ, અને  શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં હવે ગુજરાતી ભાષાનો ઉપયોગ વધી ગયો છે. ગુજરાતમાં પણ હવે અંગ્રેજી માધ્યમની શાળાઓની સંખ્યા વધી રહી છે. ત્યારે અમેરિકામાં ઘરમાં ગુજરાતી બોલવાનો બાળકોને પોતાની ભાષા શીખવવાનો પ્રયત્ન વધુ રહ્યો છે. વિદેશમાં સ્થાઈ થયેલા પરિવારો દેશથી દૂર રહેવાને કારણે અંતરમાં દેશની યાદ વધુ રહે છે. પરીણામે  તેઓ માતૃભાષાને વધારે મહત્વ આપતા હોય છે. ભાષાની ખોરવાઈ રહી છે, આ સમસ્યાને હલ કરવા ગુજરાત સરકાર પણ મદદે આવી છે. આ માટે શિક્ષકો, ન્યુઝ પેપર, ટીવી પ્રસારણ માધ્યમ, સમાજ, અને અન્ય સંસ્થાઓ પ્રયત્ન શીલ બન્યા છે. આવા સંજોગોમાં ગુજરાતી ભાષાને આધુનિક ટેકનોલોજીથી સમૃદ્ધ બનાવવાના તેમ જ તેને લોકો સુધી પહોંચાડવા માટે ઇન્ટરનેટના માધ્યમ દ્વારા જે પણ લોકો બ્લોગ કે ઓનલાઈન પ્રકાશિત થતી વેબસાઈટ દ્વારા વાંચનનો ફેલાવો કરી રહ્યા તેમના કાર્યને સરાહાવું જોઈએ. ભાષાને પ્રેમ કરતાં લોકો માટે અને સ્ટોરીમિરર જેવી વેબસાઈટની આવી ઓન લાઇન મદદ બહુ કામની બની રહે છે. આમા મદદ કરનાર દરેક્ને ધન્યવાદ આપવો ઘટે. "હાથમાં પુસ્તક હોય તેને વાંચવામાં ઘૂંટડે ઘૂંટડે પાણી પીતા હોઈએ એવો ભાવ આવે છે. જ્યારે ઈન્ટરનેટ ધ્વારા વંચાતું સાહિત્ય એક શ્વાસે ખાલી કરાએલા પાણીના ગ્લાસ જેવું લાગે છે. તરસ બંનેથી છીપાય છે. પરંતુ મઝા બેવમાં અલગ છે."" હું એકજ વાત હંમેશા કહેતી આવી છું કે સારું પુસ્તક જીવનમાં પ્રગતિ તરફ લઇ જશે. વિચારોને ઉચ્ચતા આપશે. જેમ ઉત્તમ મા સો શિક્ષકોની ગરજ સારે છે તેમ ઉત્તમ પુસ્તક સો સાઇકોલોજીસ્ટ ડોક્ટરોની ગરજ સારે છે. મનથી નીરોગી રહેવા ઉત્તમ વાંચનને જીવનનો ભાગ બનાવવો આવશ્યક છે." 

હે શબ્દ માતા
 PRAVINA Avinash  
 12 April 2018  
Art

હે શબ્દ માતાસારથી –સ્વાર્થી,બધા જ અક્ષર અકબંધ છે. માત્ર જગ્યાની ફેરબદલી થઈ ગઈ છે ! છે ને કમાલ. આ જીવન પણ એવું જ છે. માત્ર હેરાફેરી અક્ષરની. જુઓને આજકાલની વહુ,“મારા દીકરાને તમે સંભાળો, સાસુમા” ,“તમારા દીકરાને હું સંભાળીશ “.શબ્દો એના એ જ છે. અર્થ કેટલો બધો ગહન !દિમાગ કામ ન કરે! શબ્દોમાં કેટલી તાકાત છે ?દીકરીને ભલે કાંઇ ન આવડે , ભણાવીને ?‘વહુ, તને તારી મા એ શું શિખવ્યું . વકિલ થઈ તો શું ધાડ મારી ‘?આ લેખ દ્વારા સૂતેલાને જગાડવાનો ઈરાદો છે. જાગેલાંને જો જગાડી શકાય તો તમારી ગુલામી કરવા તૈયાર છું.હમણા –મહેણાં, છે ને આસમાન અને ધરા જેટલો ફરક!કમાલ — કલમ , જોઈ આ કલમની કમાલ. ભલે કમપ્યુટર પર લખ્યું જેને કારણે તામારા સુધી જલ્દી પહોંચ્યું !૨૧મી સદીમાં ‘મા શારદા’ની ઉપાસના જેવા શબ્દો હાસ્યસ્પદ લાગે છે. એના શબ્દો, અક્ષરો બધાની સાથે આ અવળચંડી માનવજાત ચેડાં કરી રહી છે. આજના સાક્ષર ગણાતા ગુજરાતીના પંડિતોએ “હ્રસ્વ ઇનો છેદ ઉડાડી દીધો ?”  ગુજરાતી ભાષા લખવાની બધે “દીર્ઘ ઈનો વપરાશ કરવાનો” !પાછાં ઉપરથી સુફિયાણી વાતો કરશે, ‘જમાનો બદલાયો છે’ ! આ વાક્ય મને કાંટાની જેમ ચૂભે છે. વિચારો, જમાનો બદલાયો છે કે ,’હે માનવ તારી વિચાર શૈલી બદલાઈ છે’ ?સદીઓ પહેલાં સૂરજ પૂર્વમાંથી ઉગતો હતો, આજે ક્યાંથી ઉગે છે ?નદી પર્વતમાંથી નિકળતી , સમુદ્રને મળતી, આજે શું ઉલ્ટી ગંગા વહે છે ?કોઈ પણ મા, બાળક દીકરો હોય કે દીકરી પોતાના ગર્ભમાં નવ મહિના પોષે છે, શું આજે નવ દિવસ કે બે મહિનામાં જન્મ આપે છે ?જમીનમાં રોપેલું કોઈ પણ બી અંકુર ફૂટે ત્યરે ભોંય ફાડીને ઉપરની દિશામાં જ આવે છે’ !હવે જમાનો ક્યાં બદલાયો ? માણસની વિચાર કરવાની રીત બદલાઈ, જીવનમાં કોને પ્રાધાન્ય આપવું તે નિયત બદલાઈ, ભૌતિકતામાં આળટતા માનવનું આચરણ બદલાયું.  શાને જમાનાને દોષ આપવો ? પોતાની નબળાઈ છતી કરી હજુ સુધરવાનો માર્ગ મોકળો છે !જુઓને શબ્દની જોડણીમાં પણ તેણે ટાંગ અડાવી ! અરે ખોટું આવડે તો ખોટું લખો પણ આમ બેહુદું વર્તન શામાટે ? તેમને પૂછીએ ‘માતા કોને કહેવાય ? પિતાની પત્નીને. તો પછી માતાને પિતાની પત્ની યા બાપની બૈરી તરિકે બોલાવો ! શો ફરક પડે છે. અર્થ તો એક જ છે. જ્યાં સુધી મારું દિલ અને દિમાગ કબૂલ નહી કરે ત્યાં સુધી ‘ખોટું એ ખોટું ‘ રહેવાનું ‘. એ વિદ્વાનોની ગણતરીમાં કે હરોળમાં બેસવાનો મારો કોઈ ઈરાદો નથી. મને મારી હેસિયત ખબર છે. એક સામાન્ય વ્યક્તિ જે જીવન ‘બસ જીવી’ રહી છે. વ્યર્થ નથી જવા દેવું માટે હમેશા ઉદ્યમશીલ છે.“ખોટું સહેવાતું નથી, સાચું કહ્યા વગર રહેવાતું નથી !”કોની રજાથી ? કોના કહેવાથી ? એ લોકોને ભાષા સાથે આવી રમત રમવાનો ઈજારો કોણે આપ્યો ? હા, મારી ભાષા લખવામાં અગણિત ભૂલો થાય છે. માટે શબ્દકોષ વસાવ્યો છે. ખૂબ સાવચેતીથી લખું છું. પણ ભાષા સાથે આવી વાહિયાત રમત !વાણિયાની દીકરી, સંજોગોને કારણે ‘મા શારદાને શરણે શાંતિ પામી’ ! ‘માએ ચરણમાં વસવાની રજા આપી. ‘  બસ, હે શારદે મા તારો ઉપકાર મરણ પર્યંત માનીશ.શબ્દ દ્વારા મનની તેમજ દિલની અભિવ્યક્તિ એ એક પ્રકારની પૂજા છે. જે ગુજરાતી ભાષાના શબ્દે શબ્દમાંથી નિતરે છે.‘મીઠું’ ખારું છે. પણ ઉચ્ચાર કરો તેની મધુરતા જણાશે. તેના વગરનું અન્ન સ્વાદ વગરનું લાગશે.‘ગોળ’ ગળ્યો છે. ગોળ નથી’ !મા’ એક જ  અક્ષરનો શબ્દ છે.   ‘મ’, જેણે કાનાની સહાયતા લીધી છે. ‘કાનો’ જેને સહાય કરે તેની મધુરતા અવર્ણનિય બની જાય ! આ છે ગુજરાતી ભાષાની કમાલ !આપણી માતૃભાષાને ઊની આંચ પણ નહી આવે. હજારો વર્ષો જૂની આપણી સંસ્કૃતિ જળવાઈ રહી છે.માતૃભૂમિ, માતૃભાષા અને માતાના આપણે જન્મો જન્મના ઋણી છીએ.

નેહા શાહ નાં સાહિત્ય પ્રત્યેના વિચારો
 neeta kotecha  
 16 September 2018  
Art

પ્રશ્નઃ આપનો પ્રથમ પરિચય, અભ્યાસ અને હાલ આપ વ્યવસાયિક ધોરણે શું કરો છો ?- નેહા જિનેશ શાહ.૧૯૯૪ કૉમર્સ શાખામાં ગ્રેડેજ્યુએશન કર્યું છે. ૨૦૧૫માં મુંબઈ સ્થિત હરકિસનમેહતા ફાઉન્ડેશનમાં ડિપ્લોમા કોર્સમાં દ્વિતીય સ્થાન ગ્રહણ કર્યું છે.કવર સ્ટોરી તથા ઇન્ટરવ્યૂ લઇને પર્સનલ કોફી બુક બનાવાનું કામ કરું છું.ઈમેજ પબ્લિકેશન સાથે આમ ઘણા પ્રોજેક્ટ કર્યા છે.લેખિનીતથા અમારા સમાજના મેગેઝીન માં લઘુકથા અને સર્જનહાર જેવા નામાંકિત સામાયિકમાં મારા દર મહિને લેખ આવે છે.ઓનલાઇન સ્ટોરીમિરર માં અવારનવાર વાર્તા પબ્લિશ થાય છે.પ્રશ્ન - શોખ એટલે તમારે મન શું ?મનગમતી પ્રવૃત્તિ જેને કરવામાં ખુશી તો મળે જ પણ ઘણીવાર ખુબ થાકીને કે હારીને પણ કરવાથી દુઃખ ભુલાવી દે તેને શોખ માનું છું.ચિત્રકલા સંગીત કે લેખન જેવા શોખમાં કલાકાર પોતાની વેદના, દુઃખ કે ખુશી તેમાં નાખીને પોતાનું મન હળવું કરી શકે છે.પ્રશ્નઃ આપ કયા નામે લખવું પસંદ કરો છો? કોઈ ઉપનામ ખરું?- મારુ કોઈ ઉપનામ નથી.નેહા શાહ નામથી જ મારી કૃતિ પ્રગટ થઇ છે.પ્રશ્નઃ લેખનકળામાં આપને સૌપ્રથમ ક્યારે પ્રેરણા થઈ? / એવી કઈ ઘટના બની કે આપ લખવા પ્રેરાયા ?બાળપણથી જ વાંચનનો શોખ હતો,પણ લેખન માટે ક્યારેય વિચાર્યું નહોતું.૨૦૧૪માં અચાનક હરકિસન મેહતા ફોઉન્ડેશનના ડિપ્લોમા કોર્સની જાહેરખબર વાંચીને આ શોખને આગળ વધારવાનો વિચાર કર્યો. ત્યાંજ લખવાની શરૂઆત કરી. તે જ વખતે ચિત્રલેખામાં કચ્છશક્તિની નિબંધ સ્પર્ધામાં ભાગ લીધો અને મારા નિબંધને આશ્વાસન ઇનામ મળ્યું. આ નાનકડા બનાવથી મને ખબર પડી કે હું વાંચન સાથે લેખન પણ કરી શકું છુ અને આમ મને મારા છુપાયેલી કળાની જાણ થઇ.પ્રશ્નઃ આપના પ્રકાશિત સાહિત્ય વિશે જણાવો.કલંજાયી પ્રકાશનમાં તાજેતરમાં જ ‘આ છે જિંદગી તથા સ્ત્રીઆર્થ -૩ માં પણ મારી લઘુવાર્તા સ્થાન પામી છે મારી લાઈફનો ટર્નિંગ પોઇન્ટ જે કચ્છ શક્તિમાં વિજેતા લેખનો સમાવેશ થયો છે. સ્ટોરીમિરર માં પ્રકાશિત ગદ્યમાં ચાર વાર વિજેયતા બનવાનો લ્હાવો પણ મને મળ્યો છે.પ્રશ્નઃ આગામી કોઈ ઇચ્છીત સાહિત્ય સાહસ ખરું ?તાજેતરમાં મુંબઈ સ્થિત એંડામોલ શાઇન ઇન્ડિયા કંપની સાથે ગુજરાતી ફિલ્મના સ્ક્રીનપ્લે રાઇટર તરીકે કામ કરવાની શરૂઆત કરી છે. ગુજરાતી નાટક અને ફિલ્મના કથાવસ્તુ લખવાનું આગામી કાર્ય કરવાનું વિચાર્યું છે.પ્રશ્નઃ આપ કોઈ સાહિત્યિક સંકુલ / ગૃપ્સ સાથે જોડાયેલાં છો ખરાં ? કઈ રીતે એની સાથે પ્રવૃત્ત છો જણાવશો.હાલમાં કોઈ ગ્રુપ સાથે કાર્યશીલ નથી.પ્રશ્નઃ પ્રવર્તમાન સાહિત્ય વિશે આપનો શું અભિપ્રાય છે? / ઓનલાઈન પ્રકાશિત થતું સાહિત્ય અને કાગળમાં છપાતાં સાહિત્ય વચ્ચે આપ શું ફરક કરો છો? આપને કયું વધારે ગમે છે?વર્તમાન સાહિત્ય હવે કાગળથી ઓનલાઇન તરફ વળ્યું છે.જેમ જેમ ટેકનોલોજી તેનો પગદંડો જમાવે તેમ આપણે પણ તેની સાથે તાલમેલ બેસાડવો જ પડશે. વળી એક લાઈબ્રેરી જેટલું સાહિત્ય એક નાનકડા મોબાઈલમાં આવી જાય તેને લઈને આપણે દુનિયામાં કોઈ પણ ખૂણે માણી શકાય તો તેના થી રૂડું બીજું શું હોય? પરંતુ જેઓ ટેકનોલોજી સાથે તાલમેલ ન મેળવી શકે તેમના માટે આપણું કાગળ સાહિત્ય પણ પોતીકું જ છે.પ્રશ્નઃ વાચક વર્ગ સાથે આપ શું સંવાદ કરવા ઇચ્છશો ?વાચકોને સારું સાહિત્ય વાંચવા સાથે સારા વિવેચક પણ બનવું જોઇએ.હંમેશા સારા સાહિત્યની કદર સાથે શું સારું ન લાગ્યું તે પણ લેખક સુધી પહોચાડવું જોઇએ.પ્રશ્નઃ કોઈ એક પ્રેરણાત્મક રચના કે વાક્ય કે સંદેશ“ બોલતા પેહલા સો વાર વિચારી લેવું, શબ્દો હંમેશા માફ થાય છે ભુલાતા નથી.”મારો સંપર્ક૩૦૨, સંઘવી વિલાએસ. વી. રોડઅંધેરી ( પશ્ચિમ)મુંબઈ-૪૦૦૦૫૮મોબાઈલ- ૯૮૨૧૮૫૦૯૨૯

શીતલ અભય દેસાઇ નાં સાહિત્ય પ્રત્યેના વિચારો
 neeta kotecha  
 29 July 2018  
Art

પ્રશ્નઃ આપનો પ્રથમ પરિચય, અભ્યાસ અને હાલ આપ વ્યવસાયિક ધોરણે શું કરો છો ?નામ: શીતલ અભય દેસાઇઅભ્યાસ: એમ.ફિલ. ડિપ્લોમા ઇન ઇંગ્લિશ લેન્ગ્વેજ ટીચિંગ, ડિપ્લોમા ઇન વેલ્યુ એજ્યુકેશન વ્યવસાય: એક્સ લેક્ચરર, ફ્રીલાંસ ટ્રાન્સલેટર, સર્ટીફાઇડ યોગ ટ્રેનર. પ્રશ્નઃ શોખ એટલે તમારે મન શું ?એવી ગમતી પ્રવૃતિ જેના પૂરો કરવા માટે કોઈ મર્યાદા નથી નડતી. પ્રશ્નઃ આપ કયા નામે લખવું પસંદ કરો છો? કોઈ ઉપનામ ખરું? શીતલ દેસાઇ. કોઈ ઉપનામ નથી પ્રશ્નઃ લેખનકળામાં આપને સૌપ્રથમ ક્યારે પ્રેરણા થઈ? / એવી કઈ ઘટના બની કે આપ લખવા પ્રેરાયા ?શાળાકીય દિવસો માં જ વક્તૃવ સ્પર્ધા માટે સ્ક્રીપ્ટ તૈયાર કરતાં કરતાં છૂટક-મુટક નિબંધ કે ક્યાંક કવિતા લખાતા ગયાં.જન્મભૂમિ પ્રવાસી પબ્લિકેશન નાં પુસ્તકો મિત્ર માટે મંગાવવાનાં હતા. તે માટે લખેલ પત્ર ની સાથે મારો લખેલ નિબંધ પણ મોકલી આપ્યો. અને તે રવિવાર ની મધુવન પૂર્તિ માં પ્રસિદ્ધ પણ થયો! ત્યારે લાગ્યું કે કઈક ‘ઠીક’ કહેવાય એવું લખી શુકુ છું. ત્યાર બાદ સંદેશ ની નારી પૂર્તિ માં તથા ‘વિચાર વલોણું’ જેવા મેગેઝીન માં મારા વાર્તા અને લેખ પ્રસિદ્ધ થયા.  પ્રશ્નઃ આપના પ્રકાશિત સાહિત્ય વિશે જણાવો.-‘વિચાર-વલોણું’ ‘વિ-વિદ્યાનગર’, ‘ભૂમિપુત્ર’ જેવા સામયિક માં વાર્તા, કવિતા, અનુવાદ તથા રિવ્યુ પ્રસિદ્ધ થયેલ છે. -સાહિત્ય અકેડેમી નાં પુસ્તક માં વાર્તા તથા લેખ નો અંગ્રેજી અનુવાદ -રીડગુજરાતી.કોમ, પ્રતિલિપિ અને સ્ટોરીમિરર.કોમ પર  -યોગ વિષેના ત્રણ પુસ્તકો નો ગુજરાતી માં થી અંગ્રેજી અનુવાદ (રશ્મિ આર્ટ,વડોદરા)-શ્રી માતાજી નાં પુસ્તક નો ગુજરાતી અનુવાદ(અરવિંદ આશ્રમ,વડોદરા) -હિન્દી નવલકથા નો અંગ્રેજી અનુવાદ (પેંગવિન પબ્લીશર)પ્રશ્નઃ આગામી કોઈ ઇચ્છીત સાહિત્ય સાહસ ખરું ?લઘુ કથા સંગ્રહ નું પ્રશ્નઃ આપ કોઈ સાહિત્યિક સંકુલ / ગૃપ્સ સાથે જોડાયેલાં છો ખરાં ? કઈ રીતે એની સાથે પ્રવૃત્ત છો જણાવશો.------પ્રશ્નઃ પ્રવર્તમાન સાહિત્ય વિશે આપનો શું અભિપ્રાય છે? / ઓનલાઈન પ્રકાશિત થતું સાહિત્ય અને કાગળમાં છપાતાં સાહિત્ય વચ્ચે આપ શું ફરક કરો છો? આપને કયું વધારે ગમે છે?તે વર્તમાન જીવન નાં પ્રશ્નો અંગે વધારે છણાવટ કરે છે. ઓનલાઈન અને પ્રિન્ટ બંને ને પોતા ની ખૂબી અને ખામી છે.. ક્યારેક ઓનલાઈન સાહિત્ય માં ગુણવત્તા ન પણ જળવાય તેમ બને. જો કે તે વધારે વિશાળ વાંચક વર્ગ સુધી પહોંચી શકે છે. લેખક તરીકે ઓનલાઈન પ્રકાર વધુ ગમે, કારણ કૃતિ ને સરળતા થી અને ઝડપ થી સુપ્રત કરી શકાય છે. વાંચક તરીકે હીંચકે બેઠાં હાથ માં શાંતિ થી પુસ્તક લઈને વાંચવું વધુ ગમે. પ્રશ્નઃ વાચક વર્ગ સાથે આપ શું સંવાદ કરવા ઇચ્છશો ?વાચકો નો ફિડબેક. કૃતિ વિષે તેમનાં મંતવ્ય અને ત્રુટિ જાણવું ચોક્કસ ગમે. પ્રશ્નઃ કોઈ એક પ્રેરણાત્મક રચના કે વાક્ય કે સંદેશ લખી આપશો.‘તમારો એક સકારાત્મક વિચાર બ્રહ્માણ્ડ માં રહેલ સઘળા શુભ વિચાર ને પોતાની તરફ ખેંચે છે.’ પ્રશ્નઃ આપની વિગત જણાવવા વિનંતી. આપનું નામ સરનામું મોબાઈલ નંબર કોઈ પુસ્તક પ્રકાશિત થયા હોય તો તે વિષે અને સાહિત્ય માટે કોઈ કાર્ય કરી રહ્યા હોય તો તે વિષે જાણકારી આપશો. શીતલ દેસાઇ-અવાશીઆ ૫૨, શ્રીજી દર્શન બંગલોઝ, સન ફાર્મા રોડ, વડોદરા.  Mo) 70 43 94 10 37 વિવિધ બોર્ડ તથા ધોરણ નાં શૈક્ષણિક સામગ્રી નેડિજિટલ રૂપ માં તૈયાર કરવી અને અનુવાદ કરવો. (content development and translation by (text, PPT, audio-visual) 

ચકલીબેન ચકી ચિનમીનનો પત્ર
 Naren Sonar  
 14 March 2018  

વ્હાલા નરેન,તારી વ્હાલી ચકી ચિનમીનની યાદ,જો પહેલથી જ કહી દઉં છુ તને કે આ વખતે ફરી તું ૨૦ માર્ચના રોજ ચકલી દિવસ ઉજવવાનું ગતકડું ઉભું ન કરીશ. અરે મને ખબર છે કે તું અને તારા મિત્રો ખરેખર મનપૂર્વક એની ઉજવણી કરે છે પણ બધા થોડી એવા છે. એ તો ફોટો પડાવી નામના મેળવવાની જ મહેચ્છા ધરાવનારા હોય છે. મને ખબર છે કે ચકલી દિવસ ઉજવવાની તૈયારીમાં લાગી ગયો જ હોઈશ. પણ આ વખતે હું નથી આવવાની. અમે બધા એબ્રોડ જવાના છીએ. જો અમને કોઈ સારું સ્થળ જ્યાં સ્વાર્થ પ્રચુર લોકો નહી હોય, મોબાઈલના ટાવરો નહી હોય, ફક્ત ને ફક્ત અમો પક્ષીઓ અને જંગલના બંધુઓની જ વસ્તી હશે એવી જગ્યાએ કાયમ માટે સ્થાયી જવાનું વિચારી રહ્યા છે. આપણા બાળકોને ચકા ચકીની વાર્તા કરતા મોબાઈલની ગેમ્સમાં વધારે રૂચી લાગે છે. ધીરે ધીરે વારતાઓમાંથી પણ અમને તમે લોકો કાઢી નાખો એમ બને. અમને પણ અમારું સ્વમાન વ્હાલું છે તેથી કોઈ કાઢે એના કરતા જાતે જ સમજી વિચારીને નીકળી જવામાં જ સૌનું હિત છે.તારી અમારા પક્ષીઓને પાણી પીવડાવવાની વ્યવસ્થા કરવા બદલ અમે તારા અને તારા મિત્રોના આભારી છીએ પણ ખરું કહું નરેન હવે નથી સહન થતું. આ તોતિંગ બિલ્ડીગો પર લાદેલા મોબાઈલ ટાવરોના ખતરનાક વેવ્સ અમને મારી નાખવા માટે પાછળ પડ્યા છે. અમારી સહન શક્તિ આ વિકરાળ ખતરનાક વેવ્સના રાક્ષસ સામે હારી ગયા છે.હું આ માટે તને કે તમારા મિત્રોને જવાબદાર નથી ગણતી. પણ બધા થોડી સમજે છે ? એમને મન તો એમનો સ્વાર્થ જ સર્વસ્વ છે.તારા વ્હાલા ચકા કાકા મને કહેતા હતા કે આપણે આવી રીતે કોઈને કહ્યા વગર જતા રહીશું તો નરેન અને એના મિત્રો ચિંતા કરશે માટે તું એને પત્ર લખી જણાવી દે કે હવે અમે વધુ અહી નથી રોકાવવાના.આ ભારતની ભૂમિ સિવાય બીજે બધે પણ આવી જ સમસ્યાઓ છે તેથી અમને નવું રહેઠાણ માટે નવું સ્થળ શોધવાની ખૂબ તકલીફ પડવાની છે એ પણ જાણીએ જ છીએ પણ શું કરીએ અમારા બાળ બચ્ચાઓના સારા ભવિષ્ય માટે અમે સ્થળાંતર કરવા માટે દિલગીર છીએ.પણ તમે લોકો અમારી ૨૦ માર્ચે રાહ ન જોતા પણ બીજા પક્ષીઓ જે અહી જ છે અને કોઈ કારણસર અમારી સાથે આવી નથી શકવાના એમની માટે તમે તમારા પ્રયત્નો ચાલુ રાખજો. એમની સાથે અમે પણ સંમ્પર્કમાં રહેવાના જ છીએ તેથી તને જયારે મારી સાથે તારા વિચારો જણાવવાની ઈચ્છા થાય ત્યારે તું પત્ર લખી મોકલજે કોઈને કોઈ આવતા જતા અમને પહોચતો કરશે.તારી જાણ ખાતર કે અમે લોકો હાલ સ્થળાંતરની પ્રકિયામાં વ્યસ્ત છીએ એટલે સૌનો સમ્પર્ક કરવામાં અમારો મોટાભાગનો સમય નીકળી જાય છે અને અમારું સરનામું પણ અનિશ્ચિત હશે માટે તું ટેલીપથીથી યાદ કરીશ એટલે હું ગમે ત્યાં હોઈશ તારી પાસે આવીને મળી જઈશ.પત્ર છોડતી જાવ છું. મારો માળો થોડો જર્જરિત થઈ ગયો છે. એને તું તારી આવડતથી રીપેર કરી કોઈ પક્ષી મિત્ર માટે ઉપલબ્ધ કરાવી રાખીશ.તમે લોકો બહુ યાદ આવશો. ખાસ કરીને તું કારણ કે તારા અને મારા તો એકમેક પ્રત્યેના ઋણાનુબંધ છે.અમે બધા ઘણી બધી યાદો લઈને અમે ઉડી રહ્યા છીએ પણ મનોમન રડી રહ્યા છીએ.બીજું એ વાતનું પણ દુઃખ છે કે ઘરોમાં નથી અમે માળા બાંધી શકતા કે નથી હવે કોઈ ઘરમાં પિતૃઓના ફ્રેમમાં મઢેલા ફોટા. નવો યુગ બધું જ ત્યજી રહ્યો છે. ફોટા ત્યજતા હતા ત્યાં સુધી તો સમજાયું કે નહી ગમતા હોય પણ હવે તો જીવતા જાગતા વડીલો પણ ત્યજાવવા માંડ્યા છે ત્યાં અમો પંખીઓની શી વિસાત !?આમ પણ અમે ફક્ત માળો નથી બાંધતા પણ જે ઘરમાં અમે રહીએ છીએ એ ઘરના સભ્યો સાથે અમારી દોસ્તી પણ સારી એવી હતી. તારી જ વાત કરું તો તું કેવો વાટકીમાં ભાતના દાણા લઇ અમારા વડીલોને ચણ આપતો હતો. અમને બધું જ કહેતા અમારા વડીલો. સારું છે અમારે ઘરડા ઘર નથી.ચાલ આવજે પ્રભુ સૌને સદબુદ્ધિ આપે.લી, તારી ચકી ચિનમીનનરેન કે સોનાર 'પંખી'

હાર્દિક કનેરિયા નાં સાહિત્ય પ્રત્યેનાં વિચારો
 neeta kotecha  
 29 July 2018  
Art

પ્રશ્નઃઆપનોપ્રથમપરિચય, અભ્યાસઅનેહાલઆપવ્યવસાયિકધોરણેશુંકરોછો ?જવાબ : મારું નામ હાર્દિક કનેરિયા છે, હું એલ. ડી. કોલેજ ઓફ એન્જિનિયરિંગ, અમદાવાદમાંથી મિકેનીકલ એન્જિનિયરિંગ (૨૦૦૫-૨૦૦૯) ભણ્યો છું. હાલ હું ખેતી અને ખેતીની જમીનોની લે-વેચના વ્યવસાયમાં જોડાયેલો છું.પ્રશ્નઃશોખએટલેતમારેમનશું ?જવાબ : આમ તો કોઈ પણ શબ્દની કોઈ ચોક્કસ વ્યાખ્યા હોઈ જ ન શકે, છતાં જે કરવાથી માણસને આનંદ આવતો હોય તે તમામ વસ્તુને શોખની કેટેગરીમાં મૂકી શકાય. ફરવું, ખાવું, ઊંઘવું, રમવું, વાંચવું, ટીવી-મૂવી જોવું, સંગીત સાંભળવું વગેરે તમામ વસ્તુઓમાં માણસને આનંદ મળતો હોય છે. વળી તે, માણસને તેના સામાન્ય જીવનમાં બ્રેક આપે છે, માટે લોકો તેને શોખ ગણાવતા હોય છે. પ્રશ્નઃઆપકયાનામેલખવુંપસંદકરોછો? કોઈઉપનામખરું? જવાબ : મારું કોઈ ઉપનામ નથી. હું હાર્દિક કનેરિયાના નામે લખું છું અને તે જ નામે લખવાનું પસંદ કરું છું.પ્રશ્નઃલેખનકળામાંઆપનેસૌપ્રથમક્યારેપ્રેરણાથઈ? / એવીકઈઘટનાબનીકેઆપલખવાપ્રેરાયા ?જવાબ : માનનીય નરેન્દ્ર મોદી સાહેબે નોટબાંધી કરી પછી જમીન લે-વેચના કામમાં જબરદસ્ત મંદી આવી હતી. તે દરમિયાન મારી પાસે સમયની છત ઊભી થઈ હતી. હું યુવાન છું અને યુવાન માણસ આખો દિવસ નવરો બેસી રહે તો તેના મનમાં હતાશા ઊભી થાય. આથી, મને મળતા ફ્રિ સમયનો સદુપયોગ કરવા મેં લખવાનું શરુ કર્યું હતું. પ્રશ્નઃઆપનાપ્રકાશિતસાહિત્યવિશેજણાવો.જવાબ : અત્યાર સુધીમાં અમોલ પ્રકાશન દ્વારા મારા ચાર પુસ્તકો પ્રકાશિત થઇ ચૂક્યા છે, જેમાં બે ટૂંકી વાર્તા સંગ્રહો, એક નવલકથા અને એક બાળઉછેર પરનું પુસ્તક છે. “માનવતાનું મેઘધનુષ” અને “તિમિરાન્ત”માં ૨૯ અને ૩૩ વાર્તાઓ પ્રકાશિત થઈ છે, કારસો એ ૧૫૦ પેજની થ્રિલર નવલકથા છે અને “Shift Delete” એ શિક્ષકો તથા માતા-પિતાને બાળઉછેરની અદ્ભુત ચાવીઓ આપતું ગુજરાતી પુસ્તક છે.પ્રશ્નઃઆગામીકોઈઇચ્છીતસાહિત્યસાહસખરું ?જવાબ : મેં “The story of Doctor Doolittle” પુસ્તકનો ગુજરાતી ભાવાનુવાદ કર્યો છે જે ટૂંક સમયમાં અમોલ પ્રકાશન દ્વારા પ્રકાશિત થશે. એ સિવાય મેં એક મર્ડર મિસ્ટ્રી, નામે : મર્ડરર’સ મર્ડર લખી છે જે પણ બે-ત્રણ મહિનામાં અમોલ પ્રકાશન દ્વારા પ્રકાશિત થશે.પ્રશ્નઃઆપકોઈસાહિત્યિકસંકુલ / ગૃપ્સસાથેજોડાયેલાંછોખરાં ?કઈરીતેએનીસાથેપ્રવૃત્તછોજણાવશો.જવાબ : હું કોઈ સાહિત્યસંકુલ કે ગ્રુપ સાથે જોડાયેલો નથી, પણ સંદેશ સમાચારની બુધવારની પૂર્તિ (અર્ધસાપ્તાહિક)માં મારી કોલમ ચાલે છે. “રિફ્લેક્શન” નામની એ કોલમમાં મારી નવી વાર્તાઓ પ્રકાશિત થયા કરે છે.પ્રશ્નઃપ્રવર્તમાનસાહિત્યવિશેઆપનોશુંઅભિપ્રાયછે? / ઓનલાઈનપ્રકાશિતથતુંસાહિત્યઅનેકાગળમાંછપાતાંસાહિત્યવચ્ચેઆપશુંફરકકરોછો? આપનેકયુંવધારેગમેછે?જવાબ : મને પેપરબેક પુસ્તકો વાંચવા જ ગમે છે. હા, ઓનલાઈન પ્રકાશિત થતું સાહિત્ય કે વિવિધ એપ પર મૂકવામાં આવતા સાહિત્યને વાંચવાની ટેવ કેળવવી જોઈએ, પણ મને તે વાંચવાનો કંટાળો જ આવે છે.પ્રશ્નઃવાચકવર્ગસાથેઆપશુંસંવાદકરવાઇચ્છશો ?જવાબ : હું વાચક વર્ગને એટલું જ કહેવા માગીશ કે તેઓ કોઈ પણ પુસ્તક વાંચે તો તેનો સચોટ (સારો કે ખરાબ) રિવ્યુ લખી સોશિયલ મીડિયા પર મૂકે. જેથી તે રચના વિશે લોકોને ચોક્કસ ખબર પડી શકે.પ્રશ્નઃકોઈએકપ્રેરણાત્મકરચનાકેવાક્યકેસંદેશલખીઆપશો.જવાબ : કોઈને પ્રેરણા આપી શકું એટલો હું મોટો નથી થયો. આમેય, બીજાઓએ આપેલી વસ્તુ બહુ લાંબો સમય સુધી ટકતી નથી. હું એવું માનું છું કે માણસે જાત પાસેથી જ પ્રેરણા અને હુંફ લેતા શીખવું જોઈએ. પ્રશ્નઃઆપની વિગત જણાવવા વિનંતી. આપનું નામ સરનામું મોબાઈલ નંબર કોઈ પુસ્તક પ્રકાશિત થયા હોય તો તે વિષે અને સાહિત્ય માટે કોઈ કાર્ય કરી રહ્યા હોય તો તે વિષે જાણકારી આપશો.જવાબ : નામ : હાર્દિક કનેરિયાસરનામું  : ૧૭, અર્પણ બંગ્લોઝ, શુકન બંગ્લોઝની બાજુમાં, નિકોલ-નરોડા રોડ, નવા નરોડા, અમદાવાદ – ૩૮૨૩૪૬મોબાઈલ નંબર : ૯૭૧૨૭૧૭૬૨૭ (સવારે ૯ થી ૧૨ અને બપોરે ૩ થી ૭ સિવાય ફોન કરવો નહીં.)પ્રકાશિત થયેલા પુસ્તકો : ઊપર જવાબ આપી દીધો છે.સાહિત્ય માટે કાર્ય : મારી પાસે ૨૦૦ જેટલા પુસ્તકો હતા એટલે મને લાગ્યું કે આ પુસ્તકો લોકોને વાંચવા મળે તો કેવું સારું ! આથી, હું મારી ઓફિસ પરથી એક લાયબ્રેરી ચલાવું છું, જેમાં દર રવિવારે સાંજે ૫:૩૦ થી ૭ દરમિયાન કોઈ પણ વ્યક્તિને તે પુસ્તક વાંચવા જોઈએ તો એમ જ, એક મહિનામાં પાછુ આપવાની શરતે આપું છું. બાદમાં, મારા મિત્રોને આ વિષે જાણ થતા તેઓએ પણ મને પુસ્તકો આપ્યા. હાલમાં S. P. Kaneriya લાયબ્રેરીના પુસ્તકોની સંખ્યા સાડા ત્રણસો જેટલી થઈ ગઈ છે.  લાયબ્રેરી જે જગ્યાએ ચાલે છે તે સ્થળનું સરનામું : ૪ નંબર, બીજો માળ, સત્યમ પ્લાઝા, ડાયનેસ્ટી રેસ્ટોરાંની સામે, નિકોલ ડી-માર્ટ પાસે, અમદાવાદ – ૩૮૨૩૫૦ (સમય : દર રવિવારે સાંજે ૫:૩૦ થી ૭) 

શ્રીમતી માના વ્યાસ નાં સાહિત્ય પ્રત્યેના વિચારો
 neeta kotecha  
 30 July 2018  
Art

1)નામ-શ્રીમતી માના વ્યાસઅભ્યાસ-M.sc.વ્યવસાય-હાલમાં ગૃહીણીરહેઠાણ-વિલે પાર્લે (પ)મુંબઈ2) શોખ એટલે મનગમતી પ્રવૃત્તિ શીખવી, કરવી .વાંચવું, લેખન ,ગાવું અને યોગ મનગમતી પ્રવૃત્તિઓ.3)માના વ્યાસ. હજી સુધી ઉપનામ શોધ્યું નથી.4)હજી સુધી કંઇ છપાવ્યું નથી5)સગપણ પછી ફિયાન્સ ને ખુબ પત્રો લખતી જે એ અંગ્રેજી માધ્યમ ભણેલા હોઇ બરાબર સમજી શકતો નહીં. પરંતુ સરસ તારીખ વાર ફાઇલ કરી રાખ્યા હતા. લગ્ન પછી ઘણી વાર ફાઇલ ખોલીને મને વાંચીને સમજાવવા કહેતો.ત્યારે જે પ્રશંસા મળી એ જ વધુ લખવાની પ્રેરણા બની.6)મુંબઈ સમાચાર માં સ્પર્ધક શી કૃતિ માં વાર્તા છપાઇ છે. 17-7-18.આનંદોત્સવ સંસ્થા જે યશવંતભાઇ ત્રિવેદી ચલાવે છે એ પુસ્તકોમાં કવિતા તથા લેખ છપાયા છે.7)કવિતા સંગ્રહ અને લઘુકથા ની ઇચ્છા છે.8)હાલમાં story mirror સિવાય કોઈ નહીં.9)સાહિત્ય એ સાહિત્ય જ રહેશે. પછી ઓનલાઇન હોય કે પ્રકાશિત.સુજાણ વાચક પોતાના રસ નું ક્યાં ય થી પણ શોધી ને વાંચશે જ.10)વાચક વર્ગ ને વાસ્તવિકતા સાથે કલ્પના ના રંગો થી સજાવેલ વાર્તાઓ અને અર્થ અને ઉર્મિ સભર કવિતા ઓ પીરસવાનું ગમશે.11)ગુજરાતી આપણી માતૃભાષા છે. મા ની વાતો સહજ રીતે જ સમજી શકશો.એ ની એક પોતાની ઓળખ છે.ઓળખાણ કરશો તો માણી શકશો.12) Mana vyas.B-401"krishnaraj"bldSt.xavire school rd Vile parle westMumbai 400056Mob-9820107622

મળવા જેવા માણસ- (શ્રી વિશ્વદીપ બારડ)- પી કે દાવડા
 neeta kotecha  
 16 September 2018  
Art

મળવાજેવા માણસ- (શ્રી વિશ્વદીપ બારડ)- પી કેદાવડાજુલાઇ 13, 2015 વિશ્વદીપભાઈનો જન્મ ૧૯૪૬ માં ભાવનગરમાં થયો હતો. ચાર ભાઈ બહેનોમાંથી એ સૌથી નાના હતા. એમના પિતા વિશ્વદીપભાઈનો જન્મ ૧૯૪૬ માં ભાવનગરમાં થયો હતો. ચાર ભાઈ બહેનોમાંથી એ સૌથી નાના હતા. એમના પિતા શ્રી શ્રી ભગવાનભાઈએ માત્ર પ્રાથમિક શિક્ષણ પ્રાપ્ત કર્યું હતું અને બિલ્ડીંગ કન્સ્ટ્રક્શનના નાના મોટા કામ કરતા હતા. માતા મણીબેન શિક્ષણથી વંચિત હતા. મધ્યમવર્ગી કુટુંબમાં રહીને વિશ્વદીપભાઈએ કરકસરનો પાઠ નાનપણમાં જ શીખી લીધેલો.વિશ્વદીપભાઈનું પ્રાથમિક શાળાનું શિક્ષણ ભાવનગરની શામળદાસ સ્કૂલમાં થયેલું. ગાંધીજી પણ આ જ શાળામાં ભણેલા. આજે ૬૫ વર્ષો બાદ પણ એ શાળામાં ગવાતી પ્રાર્થના “અસત્યો માંહેથી પ્રભુ પરમ સત્યે તું લઈ જા” એમની પ્રિય છે. ત્યારબાદ એમણે ભાવનગરની  આલ્ફ્રેડ હાઈસ્કૂલમાં અભ્યાસ કરી, ૧૯૬૫ માં S.S.C. ની પરીક્ષા પાસ કરી. પ્રાથમિક શાળાના અભ્યાસ દરમ્યાન, ગામમાં યોજાતા કથા-કિર્તનમાં હાજરી આપી, એમણે રામાયણ અને મહાભારતની કથાઓ સાંભળેલી. હાઈસ્કૂલ કોર્ટની નજીક હોવાથી ક્યારેક ક્યારેક કોર્ટમાં ક્રીમીનલ કેસની સુનાવણી સાંભળવા જતા.S.S.C. ની પરીક્ષા પાસ કરી, ભાવનગરની  શામળદાસ કોલેજમાં આર્ટસ વિભાગમાં એડમીશન લઈ એક વર્ષ પૂરૂં કર્યું. ૧૯૬૬ માં સૌરાષ્ટ્ર યુનીવર્સીટીની સ્થાપના થઈ, અને એમની કોલેજ સૌરાષ્ટ્ર યુનીવર્સીટીમાં આવી, પણ એમને તો ગુજરાત યુનીવર્સીટીમાં જ ભણવું હતું એટલે એ ભાવનગરથી અમદાવાદ એમના બહેનને ઘરે આવી ગયા, અને અમદાવાદની એસ.વી. કોલેજમાં દાખલ થયા. અહીંથી તેમણે ૧૯૭૦ માં ગુજરાતી અને ઈતિહાસના વિષયો સાથે B.A. ની ડીગ્રી મેળવી. કોલેજના આ વર્ષો દરમ્યાન એમણે સવારના ૭ થી ૧૦ વાગ્યા સુધી કોલેજમાં અભ્યાસ અને ૧૧ થી રાત્રે ૮ વાગ્યા સુધી સોના-ચાંદીની દુકાનમાં એકાઉન્ટીંગનું કામ કર્યું, જેથી કોલેજના ખર્ચને પહોંચી વળાય. વિશ્વદીપભાઈને શાળાના સમયથી જ કવિતા પ્રત્યે લગાવ હતો પણ એમણે કવિતાઓ લખવાની શરૂઆત કોલેજના અભ્યાસ દરમ્યાન કરી. ૧૯૬૭ માં એમણે પહેલી કવિતા “અદયભીંત” અને બીજી કવિતા “કોઈબિચારી”. લખી. કોઈબિચારી કવિતા “સ્ત્રી” સામયિકમાં છપાઈ. કોલેજની કાવ્ય સ્પર્ધામાં “ કહેશો નહી”-“હસતો રહ્યો”  કવિતા પ્રથમ સ્થાને આવી. એમની કેટલીક કવિતાઓ કોલેજના બુલેટીન બોર્ડ પર પણ મૂકાઈ.૧૯૭૦ માં ગ્રેજ્યુએટ થયા બાદ એમને ગુજરાત આયુર્વેદ યુનીવર્સીટીમાં નોકરી મળી. ૧૯૭૨ માં એમના રેખાબહેન સાથે લગ્ન થયા. રેખાબહેને પણ સાયકોલોજી વિષય સાથે B.A. સુધીનો અભ્યાસ કર્યો છે. ૧૯૭૩ માં દંપતિએ પુત્રી દિપ્તીને જન્મ આપ્યો. રેખાબહેનના ભાઈયો અમેરિકામાં સ્થાયી થયા હતા. ૧૯૭૫ માં રેખાબહેનના ભાઈની સ્પોન્સરશીપથી વિશ્વદીપભાઈ એમની પુત્રી અને પત્ની સાથે કાયમી વસવાટ માટે અમેરિકા આવ્યા. શરૂઆતમાં એમણે Chicago માં વસવાટ કર્યો. અહીં ૧૯૭૭ માં એમના પુત્ર આશિષ નો જન્મ થયો. Chicago ની સખત ઠંડી અને હીમવર્ષા સહન ન થતાં, ૧૯૭૯ માં એમણે ટેક્ષાસ રાજ્યના હ્યુસ્ટન શહેરમાં સ્થળાંતર કર્યું. એમના અમેરિકાના વસવાટ માટે વિશ્વદીપભાઈ કહે છે, “મારા માટે ભારત એટલે જન્મભુમી અને અમેરિકા એટલે કર્મભુમી..એક દેવકીમૈયા અને બીજા યશોદા મૈયા..યશોદામૈયાએ પણ ઘણું ઘણું આપ્યુ છે. મારી કાર્યશિલતાની કદર થઈ છે. બેંકની જોબ દરમ્યાન જ્યારે મને..એમપ્લોઈ ઓફ ધ મન્થ (Employee Of The Month)ના બિરુદ  સાથે સન્માન થયું અને બેંકનાં મેગેઝીનમાં મારો પરિચય સાથે ફોટો પબ્લીશ થયો એ બતાવે છે કે અમેરિકા જેવા દેશમાં તમારા કામની કદર થાય છે. અહીં જ મને ૧૯૮૧માં હ્યુસ્ટન ઈન્ડિપેન્ડ્ન્ટ સ્કુલ ડિસ્ટ્રીકમાં પ્રોક્યુરમેન્ટ ઓફિસર (ખરીદી ઓફીસર) તરીકે જોબ મળી, મારી પત્નિ પણ સ્કુલ ડીસ્ટ્રીકમાં એકાઉન્ટીગમાં જોબ કરતાં હતાં. અહીં જ દીકરી કમ્પુટર એન્જિનર થયાં બાદ એમ.બી.એ. સાથે ટેક્ષાસ ઈન્સ્ટ્રુમેન્ટમાં એન્જિનયર તરિકે જોડાઈ.અને દિકરાએ મેડિકલફિલ્ડમાં આગળ વધી એમ.ડી કરી પિડિયાટ્રીક ગેસ્ટ્રોએન્ટોલોજીસ્ટમાં સ્પેસ્યાલીસ્ટ થયો.  માત્ર એટલું જ નહિં, ૨૦૦૯માં ‘ઈન્ટરનેશન વુમન ફૉરમ’ સંસ્થા જેમાં હિલરી ક્લિન્ટન, માર્ગારેટ થેચર જેવી, વિશ્વની ટૉપ ૨૦ મહિલાનો સમાવેશ થાય છે, તેમાં મારી દીકરી દિપ્તિની પસંદગી થવાથી  એ પ્રસંગ  મારા અને  મારી પત્ની, સમગ્ર ગુજરાત માટે અતિ-આનંદ અને ગૌરવની વાત હતી.”અમેરિકામાં ઠરીઠામ થયા પછી એમનું મન પાછું સાહિત્યપ્રવૃતિ પાછળ દોડ્યું. હ્યુસ્ટનમાં એના માટે યોગ્ય વાતાવરણ પણ હતું. હ્યુસ્ટનમાં અનેક સાહિત્યપ્રેમીઓ સાહિત્ય સરિતા નામે મંડળ ચલાવે છે, અહીંની સભાઓમાં વિશ્વદીપભાઈને પોતાની રચનાઓ રજૂ કરવાનો મોકો મળ્યો. ૨૦૦૨ માં “કાવ્ય સુંદરીની સાથે સાથે” નામના પુસ્તકનું શ્રી આદિલ મન્સૂરીના હાથે વિમોચન થયું. ત્યારે એમણે કહેલું, “આવતી કાલે આ નાનકડી કલમ એક વૃક્ષ બનશે”, આમ કલમ શબ્દના બેવડા અર્થમાં એમણે ભવિષ્ય ભાખી લીધું. લગભગ આ સમયમાં જ ગુજરાતી બ્લોગ્સ લોકપ્રિય થવા લાગ્યા. બ્લોગ્સમાં એમના કાવ્યો, નિબંધો અને વાર્તાઓ મૂકાવા લાગી. પ્રો. સુમન  અજમેરી, શ્રી રાધેશ્યામ શર્મા, શ્રી ધીરૂભાઈ પરીખ જેવા જાણીતા સાહિત્યકારોના માર્ગદર્શન હેઠળ એમનું સર્જન અવિરત ચાલુ રહ્યું. એમની ઘણી લઘુ કથાઓ “કુમાર” માસિકમાં પણ પ્રસિધ્ધ થઈ. એમના સર્જનોના રસાસ્વાદ પણ થયા. (રેડિયો સ્ટેશનમાં કાર્યક્રમની રજૂઆત)એમના સર્જનનો આનંદ મેળવવા તમારે એમની રચનાઓ વાંચવી જોઈએ, છતાં આ લેખની મર્યાદામાં રહી, એમની થોડી કાવ્ય પંક્તિઓ અહીં રજૂ કરૂં છું.માર્ગમાં અમથા મળેલા ગમ હજુંએ યાદ છે,ખાલી મળેલા સ્મિત મહીંના ભાર પર હસતો  રહ્યો..બીજા એક કાવ્યમાં તેઓ કહે છે,ક્યાં  હતું    મારું અહીં    કોઈ    ઠેકાણું આ  શહેરમાં?ઝાંઝવાના   ઝળ  મને   કેમ અહીં શોધવા  નીકળ્યાં ?એમના સર્જનો માટે તમે એમના બ્લોગ્સhttps://vishwadeep.wordpress.com/malibarad@yahoo.comTop of FormTop of Form

ડૉ. બાલકૃષ્ણ સોનેજી “બે-ગમ” નાં સાહિત્ય પ્રત્યેના વિચારો
 neeta kotecha  
 29 July 2018  
Art

પ્રશ્નઃ આપનો પ્રથમ પરિચય, અભ્યાસ અને હાલ આપ વ્યવસાયિક ધોરણે શું કરો છો ?ઉત્તર:નામ: ડૉ. બાલકૃષ્ણ સોનેજીજ્ન્મ તારીખ: ૧૬/૦૩/૧૯૬૭વતન: અમદાવાદઅભ્યાસ: B.E., M.E., Ph.D. (IIT Bombay) in Civil Engineeringવ્યવસાય: આચાર્ય, આર.સી.ટેકનિકલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ, અમદાવાદ (ગુજરાત સરકાર)પ્રશ્નઃ શોખ એટલે તમારે મન શું ?ઉત્તર: એવી પ્રવૃત્તિ જે કરવાથી મનને આનંદની અનુભૂતિ થાયપ્રશ્નઃ આપ કયા નામે લખવું પસંદ કરો છો? કોઈ ઉપનામ ખરું?ઉત્તર: ઉપનામ “બે-ગમ” અર્થાત “પ્રસન્ન”પ્રશ્નઃ લેખનકળામાં આપને સૌપ્રથમ ક્યારે પ્રેરણા થઈ? / એવી કઈ ઘટના બની કે આપ લખવા પ્રેરાયા ?ઉત્તર: ઈશ્વરે ખૂબ જ સંવેદનશીલ હ્રદય આપ્યું છે. એટલે, કુદરતી રીતે જ લાગણીઓને શબ્દોમાં ઉતારવાની સૂઝ પણ મળી. ગુજરાતી ગઝલોમાં બરકત વિરાણી “બે-ફામ” ના પુસ્તકો ખૂબ જ વાંચ્યા અને એમાંથી ગઝલો લખવાની પ્રેરણા મળી. પ્રશ્નઃ આપના પ્રકાશિત સાહિત્ય વિશે જણાવો.ઉત્તર: પ્રકાશિત સાહિત્ય – ગઝલ૧) “તો ખરા...!” – ગઝલ વિશ્વ – અંક જૂલાઈ ૨૦૧૭૨) “પડકારવા દે” – શબ્દસર – અંક ડિસેમ્બર ૨૦૧૭૩) “જાગશે” – શબ્દસૃષ્ટી – અંક જૂન ૨૦૧૮૪) “ભાર ના રાખો” – શબ્દસર – અંક જૂન ૨૦૧૮૫) “કેમ છે?” – ધબક – અંક જૂન ૨૦૧૮૬) “કઠે છે” – તમન્ના – અંક જૂન ૨૦૧૮૭) “પછી” – જનકલ્યાણ – જૂલાઈ ૨૦૧૮પ્રશ્નઃ આગામી કોઈ ઇચ્છીત સાહિત્ય સાહસ ખરું ?ઉત્તર: સ્વરચિત ગઝલોનું પુસ્તક પ્રકાશિત કરવાની ઈચ્છા છે.પ્રશ્નઃ આપ કોઈ સાહિત્યિક સંકુલ / ગૃપ્સ સાથે જોડાયેલાં છો ખરાં ? કઈ રીતે એની સાથે પ્રવૃત્ત છો જણાવશો.ઉત્તર: નાપ્રશ્નઃ પ્રવર્તમાન સાહિત્ય વિશે આપનો શું અભિપ્રાય છે? / ઓનલાઈન પ્રકાશિત થતું સાહિત્ય અને કાગળમાં છપાતાં સાહિત્ય વચ્ચે આપ શું ફરક કરો છો? આપને કયું વધારે ગમે છે?ઉત્તર: પ્રવર્તમાન સમયમાં ઘણું સાહિત્ય લખાય છે. પરંતુ, તમામ સાહિત્યમાં ગુણવત્તા જોવા મળતી નથી. કાગળમાં છપાતું સાહિત્ય ઓનલાઈન છપાતાં સાહિત્ય કરતાં ઉચ્ચ દરજ્જાનું, છંદ-વ્યાકરણ, ભાષાશુધ્ધીની દ્રુષ્ટી ચડીયાતું હોય છે એમ મારું માનવું છે. મને કાગળમાં છપાતું સાહિત્ય વધારે ગમે છે.પ્રશ્નઃ વાચક વર્ગ સાથે આપ શું સંવાદ કરવા ઇચ્છશો ?ઉત્તર: વાચક વર્ગ મારા લેખન વિશે જે કાંઈ પૂછવા માંગે તે બાબત ચર્ચા થઈ શકે.પ્રશ્નઃ કોઈ એક પ્રેરણાત્મક રચના કે વાક્ય કે સંદેશ લખી આપશો.ઉત્તર: “ભલાઈ કર બીજું કંઈ નહીં કરે તો ચાલશે જગમાં.ખુદાથી ડર – બીજાથી નહીં ડરે તો ચાલશે જગમાં”પ્રશ્નઃ આપની વિગત જણાવવા વિનંતી. આપનું નામ સરનામું મોબાઈલ નંબર કોઈ પુસ્તક પ્રકાશિત થયા હોય તો તે વિષે અને સાહિત્ય માટે કોઈ કાર્ય કરી રહ્યા હોય તો તે વિષે જાણકારી આપશો.ઉત્તર: નામ: ડૉ. બાલકૃષ્ણ સોનેજી “બે-ગમ”સરનામું: ૨૪, તુલસી બંગલોઝ, વંદેમતરમ રોડ, ગોતા, અમદાવાદ: ૩૮૨૪૮૧મોબાઈલ: ૯૪૨૬૩૧૬૭૫૪bksoneji@gmail.com