Home
Quotes New

Audio

Forum

Read

Contest


Write

Write blog

Log In
Your search for કવિ
દશ દેશનો પ્રવાસ બાઇક પર-યુગ્મા દેસાઇ
 Manisha Joban Desai  
 9 February 2018  

યુગ્માનો એક પ્રયત્ન પ્રેરણાદાયી -મનીષા જોબન દેસાઈ travelstory.પ્રવાસ વર્ણન...યુગ્મા જોબન દેસાઇ નો એક પ્રયત્ન પ્રેરણાદાયી - 10 નેશન બાઈકિંગ રાઇડમમ્મી પપ્પા મમ્મી ...'અરે શું થયું ?એકદમ ઉત્સાહમાં છે ને ?કોઈ નવો આઇડીઆ ઈન્ટીરીયરનાં પ્રોજેક્ટનો સુઝ્યો કે શું ?'મારી દીકરી યુગ્મા આવીને એની નવી એક્ટિવિટીની વાત કરી .લંડન ભણવા ગયી હતી અને ઇન્ટરિયર તથા પ્રોડકટ ડિઝાઇનનો કોર્ષ કરી અમારી ઓફિસમાં સાથે ઇંટીરિયરની પ્રેક્ટિસ શરુ કરી અને ધીરે ધીરે પોતાના કામ પણ હેન્ડલ કરવા માંડયા હતા.આમ રૂટિન લાઈફ જઈ રહી હતી અને 'બાઈકિંગ કવિન' ગ્રુપમાં જોડાવાની ઇચ્છા થઇ. ઓકે ,મને એમ કે બાઈકનું ગ્રુપ બનાવી કઈ ફન ક્લબ પાર્ટી જેવું હશે .ધીરે ધીરે પ્રેકટીસ માં જતી .મને કઈ ખાસ ખ્યાલ નહિ આવ્યો પણ બધા બાઈકિંગના ફ્રેન્ડ્સ દેખાવા માંડયા .8-10 મહિનાથી જોઈન્ટ થઇને બાઈકની પ્રેકટીશ કરતી .અને પહેલી વાર બાઈક લઈને બહારગામનો પ્રોગ્રામે બન્યો એટલે મને ચિંતા થવા લાગી .ટ્રફિક હોય અને હાઇ-વે પર જવાનું ....જાત જાતનાં વિચારો આવી ગયા પછી મારી દીકરી યુગ્માએ એનાં ગ્રુપમાં 50 મેમ્બર્સ છે અને બધા ગ્રુપમાં જઈએ છે એમ કહ્યું અને ગ્રુપ એડમીન ર્ડો.સારિકા મહેતાનાં માઉન્ટનિન્ગ અને બાઈક રાઇડિંગની ગાઈડન્સ અને એક્સપિરિયન્સની સાથે યુગ્માએ લગભગ 8-10 મહિનામાં સાપુતારા -આબુ -મુંબઈ દમણ વગેરે જગ્યા એ ગ્રુપ રાઈડ કરી અનેપછી પોતાનું ktm બાઈક ખરીદ્યું.સમય મળે એટલે બાઇક લઇ પ્રેકટીસમાં નીકળી જાય અને ફીટનેસ માટે પણ વધુ એલર્ટ થઇ.સતત વરસતા વરસાદમાં ડુમ્મસની રાઇડ કરે.એની ઘગશ જોઇ અને અમે પણ સાથ આપ્યો અને મનોમન સુરક્ષીત રાઇડની પ્રાર્થના કરતાં.હવે અમને બધાને ખ્યાલ આવી ગયો કે યુગ્મા ખુબ સિરિયસલી બાઈક રાઈડમાં આગળ વધુ ટુર કરવા માંગે છે.સ્કૂલમાં હતી ત્યારે બેડમિન્ટન રમતી અને ટૂરનામેન્ટમાં પણ પાર્ટ લેતી .પહેલેથી એને બેસી રહેવાનું નહિ ગમે .કંઈ ને કંઈ એક્ટિવિટી કરે અને ગ્રુપમાં પણ સરળતાથી ભળી જાય .ખુબ સાહસિક સ્વભાવ .સાથે મારા દીકરા પ્રથમ અને એની વાઈફ ઉર્જાનો પણ ખુબ સપોર્ટ .અમે ગભરાઈ જઈએ એટલે અમને બધી વાત નહિ કરે .બાઈકિંગ કવિન ગ્રુપમાં પહેલા સમગ્ર ભારતની ટુર વિષે વિચાર કરવામાં આવ્યો હતો .પછી યુગ્માં અને બીજા મેમ્બર્સ માનનીય પ્રાઈમ મિનિસ્ટર શ્રી નરેન્દ્ર મોદી અને મુખ્યમંત્રી શ્રી આનંદીબેન નું સૂત્ર "બેટી બચાવો ,બેટી પઢાઓ" ગ્રુપમાં પણ મેમ્બર હતા અને એ મેસેજ બાઈક રાઈડ કરી સમગ્ર વિશ્વમાં ફેલાવાનો વિચાર કર્યો .આખા ગ્રુપમાંથી ચાર ગુજરાતી યુવતીઓ 10 દેશના પ્રવાસે એટલે કે નેપાળથી સીંગાપોર બાઈક રાઈડ કરી ને જશે એવું નક્કી થયું અને એમાં યુગ્માની પણ પસંદગી થઇ .હું અને મારા હસબન્ડ આર્કિટેક્ટ જોબન દેસાઈ બંને ખુશ પણ થયા પણ અંદરથી ખુબ ચિંતા થતી હોય .કાર રાઈડ હોય તો સેફટી ,પણ બાઈકમાં ગમે તેટલો સપોર્ટ કે સુરક્ષા આપે પણ વ્યક્તિએ પોતે જ બેલેન્સ જાળવવાનું અને એકલાજ નિર્ણયો લેવાના , અજાણ્યા રસ્તાઓ ,વગેરે વિચારો આવવા લાગ્યા .પણ ટીમ એટલી મક્કમ હતી અને નક્કી થયાનાં બે એક મહિનામાં તૈયારી શરુ કરી દીધી .સુરતની ડાયમંડ કંપનીઓ ,ટેક્ષટાઇલ,સ્કૂલ સંસ્થાઓએ આ અદભુત આઈડિયાને બિરદાવ્યો અને સ્પોન્સર કર્યા .એક મહિના પહેલા સાદો ખોરાક અને એક્સરસાઇઝ વગેરેથી ફિટનેસ એક્સરસાઇઝ પણ શરુ કરી દીઘી .સાથે સામાન ,ફૂડ ,કાર ટેકનિકલ પર્સન ,રોડ ગાઈડ અને ડોકયુમેન્ટરી ફોટોગ્રાફરની ટિમ વગેરે એક કાર સતત ટુરમાં સાથે રહેવાની હતી અને 'Ten nation baiking ride "નો રોડ મેપ પણ આવી ગયો એ જોઈ અમને તો બહુ જ ટેન્શન થઇ ગયું .પણ યુગ્મા અને ટિમનાં બધા મેમ્બર્સની હિમ્મત અને તૈયારીઓ પુરજોશમાં ચાલી રહી હતી.ચાલીસ દિવસ અને 10000 કી.મી.ની રાઈડ કરવાની અને દરેક દેશમાં ત્યાંના વડાપ્રધાન વગેરે સાથે મિટિંગ કરી' બેટી બચાવો બેટી પઢાવો 'ના કન્સેપટ વિષે વાતો કરવાની અને સંદેશ ત્યાં પણ વિસ્તારપૂર્વક સમજાવવાનો .દક્ષીણ -પૂર્વ એશિયાનાં મહત્વનાં દેશો જેનો ભારતથી જવાનો રૂટ નવો ખુલ્યો હતો અને આ બાઈકિંગ કવીન્સનું પહેલું સાહસ હતું જે આ રૂટ પર જવાનાં હતા અને બધા દેશની એન્ટ્રી માટેનાં નિયમો પણ બદલાતા રહેતા હતા .એ બધું ગુગલ પરથી સર્ચ કરતા રહયા અને હેલ્મેટ સાથે વરસાદ અને લાંબો રૂટ તથા બાઈક સાથે નેવિગેટર જોડી રાખવું એવો નિર્યણ થયો પણ બધે જંગલ નો એરિયા અને કાદવકીચડ વાળા રસ્તા ,નેટવર્ક નો મોટો પ્રોબ્લેમ .પણ બધા એક સાથે જ રૂટ પર રહેશું એવું નક્કી કર્યું જેથી એકલા મુસીબતનો સામનો નહિ કરવો પડે .બધી તૈયારી કરતા કરતા સાથે દિલ્હી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીજી ,શ્રી આનંદીબેન પટેલ ,શ્રી અમિતાભ બચ્ચન ,શ્રી સુષમા સ્વરાજ વગેરેના આશીર્વચનો લીધા અને ગવર્મેન્ટ બોડી સાથેના તમામ પ્રશ્નો તથા સમગ આયોજન માટેની મિટિંગો તથા હરેકૃષ્ણ ડાયમંડનાં પરિસરમાં યોજાયેલ શ્રી આનંદીબેન પટેલ દ્વારા ફ્લેગઓફ કાર્યક્રમમાં શ્રી જનકભાઈ બગદાણાવાળાનો ખુબ સહયોગ અને આશીર્વાદ રહયા . સમગ્ર એશિયન મીડિયાનો પણ ખુબ સપોર્ટ રહ્યો .ફ્લેગઓફના દિવસે ચેકર્ડ ફ્લેગ દ્વારા 500 ફ્લેગ્સનો ગિનીઝ બુકનો રેકોર્ડ પણ બન્યો અને 1500 બાઇકસવારે ખુબ ઉત્સાહ ભેર યુગમાં અને ટીમને પ્રવાસની શુભ શરૂઆત કરાવી ,સુરતથી મુંબઈ બાઇક પર ને નેપાળ પ્લેનમાં અને ત્યાંથી બાઈકિંગ કવીન્સની બાઈક સફર શરુ થઇ.તકલીફો ની વાતો કરીયે તો વરસાદે ખુબ હેરાન કર્યા કોઈ પહાડ પાસેથી પસાર થવાનું હોય તો સ્લીપ થઇ જવાનો ડર રહે .ધુમ્મસને કારણે ફાસ્ટ ડ્ાઇવીંગ શક્ય નહોતું .પાણીના વહેણ માંથી પણ પસાર થવાનું રહેતું .એક દિવસ માં 450 કિલોમીટર અંતર કાપવું પડતું .એટલે પણ થોડું ડ્વાઇવીંગ ધીરે કરવું પડતું .મ્યાનમાર પહાંચવામાં કોઈ પરમિશન ના પેપરને લીધે કોહિમા(મણીપુર) રોકાવું પડ્યું અને ત્યાં મિલિટરી કેમ્પનું રમણીય વાતાવરણ અને ફેમિલી ગેધરિંગ જોવાનો મોકો મળ્યો .રોજ સાંજે વૉટ્સએપ પર રેકોર્ડેડ મેસેજ યુગમાં મોકલે અને અમે એને મેસૅજ મોકલીએ .નેપાળ- ભૂતાન-મ્યાનમાર {રંગુન}-વિએટનામ-લાઓસ -થાઈલેન્ડ -કંબોડીયા -મલેશિયા -સિંગાપોર દરેક દેશના પ્રધાનમંત્રી ,વિદેશમંત્રી અને ભારતીય સમાજની મુલાકાત લેતા અને 'બેટી બચાવો બેટી પઢાવો 'ના સૂત્ર અને મહિલા પ્રશ્નો વિષે વિચારોનું આદાન -પ્રદાન કરતા આગળ વધી રહયા હતા .નવી નવી જગ્યાઓ ની રહેણી કરણી ,ઐતિહાસિક ઇમારતો ,મંદિરો વગેરેની પણ વિઝીટ લેતા .ત્યાંની નાની બાલિકાઓની સ્કૂલો વગેરે જોઈ ત્યાંનો ટ્રાફિક અને અજબ ગજબનું જમવાનું ,રહેવાનું વગેરેમાં પણ મક્કમ અને ઉત્સાહિત આગળ વધ્યે જતા હતા.આ પ્રવાસ સુરતની આ ગુજરાતી યુવતીઓ પાર પાડશે એનો વિશ્વાસ જે આપણા દેશવાસી ઓ એ પોતાના સંદેશાઓ દ્વારા પાઠવ્યો હતો એ વિશ્વાસને જાળવી રાખતા દરેક જગ્યા એ વાતો રજુ કરતા ગયા .બાઈક રાઈડ માં નેવિગેટર આપ્યું હોવા છતાં જંગલ અને પહાડ ના રસ્તા ઓ પર નેટવર્ક નો અભાવ હોય ,એમાં બાઈક બગડી જાય તો નજીકના શહેરમાં ટ્રકમાં પહોંચી રહી પડે એથી 40 દિવસ ને બદલે 10 દિવસ વધુ થયા .યુગમાં નો આ પ્રકાર નો પહેલો એડવેન્ચર પ્રવાસ હતો પણ એને બિલકુલ ગભરાયા વગર પાર પાડ્યો.એક વાર પરમિશન આવતા વાર થઇ હોવાને કારણે "નો મેન લેન્ડ'માં 36 કલાક બેસી રહેવું પડ્યું .થાઈલેન્ડ સિંગાપોરના રસ્તા સગવડભર્યા અને સીધા હતા પણ લાંબો રસ્તો વધુ કંટાળાજનક બને ,એટલે હેલ્મેટમાં પોતાની જાત સાથે કુદરતના સાનિધ્યમાં ગીત ગાતા આગળ વધ્યે જતા હતા .જાણે દેશ માટે જંગ પર આવ્યા હોય એવું ફીલ થતું અને એ લોકો ગર્વ પણ અનુભવતા .આ પ્રવાસ દરમિયાન યુગ્માને સુરત અને થાઈલેન્ડનાં શહેર સુરત થાની વિશેની ઐતિહાસિક વાતો જાણવા મળી પ્રવાસ દરમિયાન પોતાના શહેરની એટલી યાદ આવતી હતી એમાં ત્યાં સુરત નામનું શહેર જોઈ એકદમ ઈમોશનલ થઇ ગયા અને થાઈલેન્ડનાં દક્ષિણ પ્રાંતમાં આવેલા એ શહેરની આર્થિક નીતિઓમાં ભગિની શેર બનાવવામાં આવ્યું છે જેથી એ લોકો ફરી સુરતમાં જ હોય એવો નદીકિનારે અનુભવ કર્યો .1915 માં થાઈલેન્ડનાં રાજાએ સુરત શહેરની મુલાકાત લીધી હતી ત્યાંની નદી કુમ કુકિન્ગ નદીનું નામ બદલી તાપી નદી કર્યું હતું .અને આપણા સુરત શહેરનો આવો ભવ્ય ઇતિહાસ જાણયો અને એ સ્થળ પર ઉભા રહી યાદો તાજી કરી લીધી .આમ આગળ વધતા જતા હતા .કોઈનું રસોડું મળે ત્યાં જાતે રસોઈ પણ બનાવી લેતાં.અને રસ્ત બધા બેસીને પીકનીક પણ માનવી લેતા .રાઈડ દરમિયાન 7 વખત લેન્ડસ્લાઇડિંગ થયું હતું .દરેક દેશમાં પાછા ટ્રાફિકનાં નિયમો પણ જુદાજુદા .ક્યાંક લેફ્ટ ચલાવવાનું હોય તો ક્યાંક રાઈટ .અને સખ્ત રીતે નિયમોનું પાલન કરવું પડે .આખરે સિંગાપોરની બોર્ડર પર ભારતીય સમાજ અને પ્રધાનમંત્રી વગેરે દ્વારા ભવ્ય સ્વાગત થયું અને પ્રવાસવર્ણનના પ્રોગ્રામ અટેન્ડ કર્યા. જેમાં પપ્પા જોબન દેસાઈ પણ સિંગાપોર પહોંચી ગયા હોવાથી યુગ્મા આનંદિત થઇ ગઈ .મહિલા મંડળો અને એન. જી .ઓ બધા એ ખુબ અભિનંદન આપ્યા અને અમે દિલ્હી એરપોર્ટ પર યુગમાં અને બધા બાઈકિંગ કવીન્સનું ખુશીના આંસુ સાથે સ્વાગત કર્યું . દિલ્હી માં પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીજી ,શ્રી સુષમા સ્વરાજ ,ગુજરાતના શ્રી પુરુષોત્તમભાઈ રૂપાલા ,શ્રી સી.આર .પાટીલ અને શ્રી દર્શનાબેન જરદોશે સફળ અભિયાન માટે અભિનંદન આપ્યા સાથે પ્રવાસની વિગતો જાણી .દિલ્હીની પ્રેસ કોન્ફેરન્સમાં પણ ખુબ સરસ પ્રશ્રનોત્તરી રહી , દરેક દેશમાંથી મળેલી ભેટોનું પ્રદર્શન રાખ્યું અને મીડિયાનો ખુબ સહયોગ રહ્યો તથા બધાએ આ અનેરા બાઈકિંગ પ્રવાસ માં સુરતની યુવતીઓ ગઈ એનું આશ્રય પણ વ્યક્ત કર્યું પણ યુગ્મા એ જવાબ આપતા કહ્યું 'હું દીકરી છું એવો કોઈ ભેદભાવ મારા ઘરમાંથી રાખવામાં આવ્યો જ નથી અને હું આ નહિ કરી શકું એવું કદી માનતી જ નથી .આપણી હિમ્મત જ આપણને નવી દુનિયાનો પરિચય કરાવે છે અને આ પ્રવાસ દ્વારા હું કેટલું નવું જોઈ જાણી શકી અને મને મારા વ્યક્તિત્વમાં એક નવો ઉત્સાહ નો સંચાર થયો છે .આ અભિયાન અહીંથી સમાપ્ત નથી થતું ,'બેટી બચાવો બેટી પઢાવો' ના કાર્યક્રમ આગળ પણ થતા જ રહેશે અને બાઈક રાઈડ પણ થતી જ રહેશે જરૂર છે ફક્ત મહિલાઓ અને યુવતીઓએ પહેલું પગલું માંડવાની પછી આખી દુનિયા તમારી સાથે જ છે .'સુરત આવ્યા બાદ બધાએ યુગ્માને ખૂબ અભિનંદન આપ્યા અને શહેરનાં ચેમ્બર ઓફ કોમર્સ ,મંડળો ,ક્લબો અને સ્કૂલોમાં યુગ્મા દેસાઈ પોતાનાં બાઈકિંગ ક્વીન રાઈડનાં અનુભવો અને બેટી બચાવો બેટી પઢાવો કાર્યક્રમો કરતા જ રહે છે .મુંબઈનાં સ્માઈલ ફાઉન્ડેશનમાં એબ્યુઝ ગર્લ ચેરિટીના ફેશન શોમાં પાર્ટ લઇ પોતાનાં સામાજિક દાયિત્વ ને નિભાવી રહી છે અને નવા યંગ જનરેશન સાથે યુથ પ્રોગ્રામમાં એક્ટિવેટ રહે છે .બાઈકિંગ ક્વીન અને બેટીબચાવો કાર્યક્રમ માં નવા નવા લોકો જોડાતા જાય છે અને વુમન અવેરનેસ ,સ્વચ્છતા અભિયાન ના સંદેશાઓ સોસીઅલ મીડિયા વગેરેના સહયોગથી બધા સુધી પહોંચાડતા રહે છે.ઇન્ટરનૅશનલ મીડિયા એ પણ ખુબ આ અભિયાનને બિરદાવ્યું અને ten nation રાઈડ દરમિયાન એ દેશોના રાઇડર પણ જોઈન્ટ થયા અને ઈન્ટરનેટ દ્વારા જોડાઈને આ અભિયાનને સતત આગળ વધારી રહયા છે .ફક્ત કોઈ પણ કામ દેખાદેખી કે જીદ ખાતર શરુ નહિ કરવું પણ પોતાની સમજ ,સંજોગો અને આપણો પોતાનો રસ ક્યાં સુધી જળવાઈ રહે છે એ બાળકોને સંસ્થા દ્વારા સમજાવવામાં આવે છે જેથી ખરેખર રસ ધરાવતા યુવાન યુવતીઓ અભિયાનને જીવંત રાખી શકે .અાપણે બધાજ સમાજની અનદેખી સાંકળોથી અને અસુરક્ષીત માહોલનાં ભયથી જકડાયેલા રહીયે છે અને નવા વિચારોને અપનાવતા ગભરાઇએ છે જેથી આપણા બાળકો પણ ઉત્તમ તકોથી વંચિત રહી જાય છે .અલબત્ત , આધુનીકરણ ,ડિજિટલ એપ્રોચ અને સોશીયલ મીડિયાને કારણે માહિતીથી વાકેફ છીએ પણ સાથે દીકરીઓને પોતાની સુરક્ષા અને આજ જગતમાં જીવવાનો પોતાનો માર્ગ બનાવવાની હિંમત અને તક આપવીજ રહી .એક સર્વે પ્રમાણે ભારત દેશ યુવાઓનો દેશ છે આપણી પાસે ઉત્તમ તાકાત અને બ્રેઈન છે જેનો વિકાસ કરવો અને આવનારી પેઢી માટે એક સુમેળભર્યું વાતાવરણ ઉભું કરવું અને એ ધ્યેય આપણે સૌથી પહેલા આપણા ઘરના સભ્યોને શારીરિક અને માનસિક રીતે મજબૂત બનાવી ને જ પર પાડી શકીયે .દરેક વ્યક્તિ બોર્ડર પર જઇ લડી નથી શકવાની પણ સમાજની અંદર જ રહી અસામાજિકતા અને અરાજકતાનો મક્કમપણે સામનો કરવો રહ્યો .આ લેખ દ્વારા એક અત્યંત કઠિન પ્રવાસ માટેનું મનોબળ યુગ્માએ કેળવ્યું અને અમે મક્કમ મને એને સાથ આપવાની હિમ્મત કેળવી તેનું નિરૂપણ શબ્દો અને તસવીરો દ્વારા કર્યું છે .આશા છે દેશનાં યુવાધન પોતાના મનગમતા વિષયો જે ફક્ત ડર અને માહિતીનાં અભાવ કે સપોર્ટનાં અભાવને કારણે અમલમાં મૂકી નહિ શક્યા હોય એ સૌ નવા નવા રેકોર્ડ બનાવતા રહે અને મહિલાઓ પણ પોતાની દીકરીઓને સાહસીક બનાવી એનામાં રહેલી છુપી ટેલેન્ટનો વિકાસ કરવામાં આગળ આવે .જયહિન્દ-મનીષા જોબન દેસાઈ.

તનથી સુંદર કે મનથી સુંદર
 Jigna Kanpuria  
 9 May 2018  
Art

     તનથી સુંદર કે મનથી સુંદર આનો જવાબ તો લગભગ બધાં જ જાણતા હશે. આમાં નવું શું છે? બધાં જ કહેશે મનથી સુંદર. હા! ખરેખર મનથી સુંદર જે વ્યક્તિ હોય છે તેનું તન આપોઆપ સુંદર થઈ જ જાય છે, એને તનની સુંદરતાની જરૂર નથી. કારણ એના ગુણો જ બીજાને પ્રભાવિત કરી દે છે. એનામાં રહેલા ગુણોના ભંડારથી કદાચિત એના તનની સુંદરતા તરફ લોકોનું ધ્યાન જ નથી જતું. જે વ્યક્તિ મનથી સુંદર હશે તે તનથી સુંદર આપોઆપ થઈ જ જશે.       સુંદરતાનો પાઠ તો વર્ષોથી વિચાર વિમર્શના કેન્દ્રમાં જ રહ્યો છે. સાહિત્યમાં તો ખાસ કરીને. પ્રકૃતિથી લઈને આપણી સોચ વિચાર વગેરે સુંદરતાની જ ખોજ છે પછી તે કવિ હોય કે દર્શક દરેક લોકો સુંદરતાની ચર્ચા તો કરવાના જ. એક કવિ પોતાના દિવ્યચક્ષુથી સુંદરતાનું વર્ણન કરવાના અને દર્શક પોતાના ચર્મચક્ષુથી. કવિને મન પોતાની કલ્પનાથી વિશેષ સુંદર બીજું કંઈ હોતું જ નથી જયારે દર્શક બાહ્ય સુંદરતાને જ મહત્ત્વ આપે છે પણ હકીકતમાં આપણું ચિત્ત કે મન જે સોચે છે એ જ આપણા વ્યવહારમાં ઉતરે છે. આપણે તનની સુંદરતાને બદલે મનની સુંદરતા જોઈને જ વ્યક્તિનું મૂલ્યાંકન કરવું જોઈએ.       બાહ્ય સુંદરતા તો આપણને કુદરતે આપી પણ આંતરિક સુંદરતા તો આપણે જાતે જ કેળવવી પડે છે. આના માટે આપણા વડીલોના સંસ્કાર અને આપણા શિક્ષકોનો મહત્ત્વનો ભાગ હોય છે. એનાથી જ આપણું વ્યક્તિત્વ ખીલે છે.       દોસ્તો, કહેવાનો તાત્પર્ય એ છે કે મનની સુંદરતા આપણા જ હાથમાં છે માટે દરેક વ્યક્તિએ એને વિકસાવવાનો પ્રયત્ન જરૂર કરવો જોઈએ.        આપણે ઘણીવાર પેપરમાં વાંચીએ છીએ કે ઊંચી, પાતળી, ગોરી અને સંસ્કારી છોકરી જોઈએ છે. કોઈ એમ બોલે છે કે થોડી ઓછી રૂપાળી હોય તો ચાલશે પણ અમારા ઘરમાં ભળી જાય એવી છોકરી જોઈએ.       કોઈને સ્ત્રીના ગુણ નથી જોવા બસ રૂપ જ જોવા છે. અરે! સ્ત્રીનાં શરીરની રચના બ્રહ્માએ બહું જ સુંદર કરી છે પણ ગુણ તો બધાંને અલગ અલગ આપ્યાં છે. કદાચિત કોઈ રૂપવાન સ્ત્રી ગુણવાન ન પણ હોય અને કોઈ ગુણવાન સ્ત્રીને રૂપ ન પણ હોય પણ અફસોસ બધાં પુરુષો રૂપ જોઈને જ આકર્ષાય છે. ત્યારે તેઓ ભૂલી જાય છે કે ગુણ હશે તો એનાં રૂપની સુવાસ આપોઆપ બધે જ પ્રસરી જશે. અહીંયા મને એક ઉદાહરણ યાદ આવે છે.       એક દિવસ રાજા વિક્રમાદિત્યએ કવિ શ્રી કાલિદાસને પૂછ્યું, “એ શું કરણ છે કે તમારું તન, મન અને બુદ્ધિ એકબીજાને અનુરૂપ નથી” ત્યારે જવાબમાં કાલિદાસે દરબારમાં સેવક પાસે બે ઘડા મંગાવ્યા. એક સોનાનો અને એક માટીનો. પછી મહારાજને પૂછ્યું “મહારાજ તમે કયાં ઘડામાંથી પાણી પીવાનું પસંદ કરશો?” ત્યારે મહારાજે કહ્યું, “આ કંઈ પૂછવાની વાત છે? આવી જેઠ મહિનાની ગરમીમાં કોઈપણ માનવી ઠંડક મેળવવા માટે માટીના ઘડામાંથી જ પાણી પીશે.” ત્યારે કાલિદાસે કહ્યું, “મહારાજ તમારા સવાલનો જવાબ તમે સ્વયં જ આપી દીધો.” એટલે દોસ્તો કહેવાનો તાત્પર્ય એ છે કે જેવી રીતે જલની શીતલતા પાત્રની સુંદરતા પર નિર્ભર નથી એવી જ રીતે મનની સુંદરતા અને તનની સુંદરતાની કોઈ જાતની સરખામણી જ નથી. વર્ષો પહેલાં સત્યમ્, શીવમ્ અને સુંદરમ્-માં રાજકપુર પણ એ જ કહેવા માંગતા હતા કે મનથી સુંદર વ્યક્તિ જેવું પવિત્ર બીજું કોઈ નથી. એ જ સત્ય છે, શીવ છે અને સુંદરમાં  સુંદર વ્યક્તિ છે.       માણસ જો મનથી સુંદર હશે તો મહાન બનતા કોઈ રોકી શકશે નહીં. એને સર્વત્ર સમ્માન જ પ્રાપ્ત થશે. રૂપનું શું કરવાનું જે ક્ષણિક છે. પણ મનની સુંદરતા તમારા પડછાયાની જેમ તમારી સાથે જ રહેશે. પડછાયો તો નાનો મોટો થાય પણ આ સુંદરતામાં ઉણપ ક્યારેય વર્તાશે નહીં. દિવસે ને દિવસે એનું તેજ બીજાને આંજી દેશે. ભલે તનની સુંદરતા થોડીક ક્ષણો બીજી વ્યક્તિને આકર્ષિત કરી દેશે પણ જે વ્યક્તિ મનથી સુંદર હશે તો એનું આકર્ષણ ક્યારેય ઓછું નહીં થાય કારણ એના વિચારો જ આકર્ષણનું કેન્દ્ર બની જશે.....જીજ્ઞા કપુરિયા ‘નિયતી’

સ્ટોરી મિરર માટે- રેખા પટેલ (વિનોદિની), ડેલાવર (યુએસએ)
 neeta kotecha  
 20 July 2018  
Art

સ્ટોરી મિરર માટે- રેખા પટેલ (વિનોદિની), ડેલાવર (યુએસએ)હું રેખા વિનોદ પટેલ , 2૫ વર્ષથી અમેરિકાના ડેલાવર સ્ટેટમાં રહુ છુ. મુળ વતન ગુજરાતના ચરોતરનું વાલવોડ ગામ, પરંતુ બચપણ થી લઈને યુવાની ભાદરણમાં વીતી હતી. ત્યાંજ રહીને બીએસસી કેમેસ્ટ્રીનું ભણતર પૂરું કર્યું. લગ્ન બાદ અમેરિકા આવવાનું બન્યું.હું ગૃહીણી અને બે દીકરીઓની માતા છું. મારાલેખન કાર્યની શરૂઆત કવિતાઓથી કરી હતી, આજે ગઝલ, કવિતા, વાર્તા અને નવલકથા અને આર્ટીકલ્સ લખું છું. મારા પતિ વિનોદનાં સાથ અને પ્રોત્સાહનને કારણે ટુંકા સમય ગાળામાં હું અહી સુધી પહોચી શકી છું. આથી મેં મારું ઉપનામ " વિનોદિની " રાખેલછે.લેખનકાર્યની શરૂઆતમાં મારી ટુંકીવાર્તાઓને  ‘ચિત્રલેખા, માર્ગી, ફીલિંગ્સ, અને અભિયાન જેવા મેગેઝીનમાં સ્થાન મળ્યું. ત્યારબાદ કોલમિસ્ટ તરીકે પણ કારકીર્દીની શરૂઆત થઈ. સહુ પ્રથમ અમેરિકા વિશેની રસપ્રદ માહિતી આપતી  "અમેરિકા આજ કાલ”  નામની મારી કોલમ  “ફીલિંગ્સ" મેગેઝીનમાં બે વર્ષ ચાલી હતી.ત્યારબાદ ગુજરાતી મેગેઝીન "અભિયાનમાં"  વીકલી કોલમ  " અમેરિકાના ખત ખબર " બે વર્ષ પ્રસિદ્ધ થઈ રહી.હાલમાં હું ફીલિંગ્સ સાથે ફરી જોડાઈ મારા પ્રવાસ વર્ણન " દેશ વિદેશની વાતો" કોલમ લખી રહી છું. સાથે દિવ્યભાસ્કર ઓન લાઈન સાથે NRG ન્યુઝ રિપોર્ટર તરીકે જોડાઈ છું. અમેરિકામાં ન્યુ જર્સી સ્થિત "ગુજરાત દર્પણ" અને એટલાન્ટાના "રાષ્ટ્ર દર્પણ" માં મંથલી કોલમ આપું છું. આ વર્ષે ફેબ્રુઆરી ૨૦૧૮માં ત્રણ પુસ્તકો પૈકી  "તડકાનાં ફૂલ" - ટુંકી વાર્તાઓ, "એકાંતે ઝળક્યું મન " -  કવિતાઓનું પુસ્તક ,  " અમેરિકાની ક્ષિતિજે" - અમેરિકા વિશેના અવનવા આર્ટીકલ્સ - જે પાર્શ્વ પબ્લીકેશન અમદાવાદથી પબ્લીશ થયેલા છેઆ પહેલા ગુર્જર પ્રકાશન માંથી ટૂંકી વાર્તાઓનો સમૂહ " ટહુકાનો આકાર, સાથે બે પુસ્તકો લીટલ ડ્રીમ્સ, સાથે નવલકથા લાગણીઓનો ચક્રવાત, પાર્શ્વ પબ્લીકેશનમાં, એમ કુલ મળીને છ પુસ્તકો ચાર વર્ષમાં પબ્લીશ થયેલા છે.હ્યુસ્ટન સ્થિત સહિયારા સર્જન ગ્રુપ સાથે જોડાઈને બીજા ત્રણ પુસ્તકો ક્રિયેટ સ્પેસ ઉપર ઉપલબ્ધ છે. આજ ગ્રુપ સાથે જોડાઈને "સંવર્ધન માતૃભાષાનું" નામના મહા ગ્રંથનો ભાગ બનવાનું સૌભાગ્ય પ્રાપ્ત થયું છે. વરસોથી દેશથી દુર છું છતાય ભારતીયતા વાણી અને વર્તનમાં રાખવી મને પસંદ છે. તેથી મારી મોટાભાગની વાર્તા આપણી સંસ્કૃતિને આજુબાજુ વણાએલી હોય છે. એક સમય હતો કે અમેરિકા જેવા દેશોમાં ગુજરાતી વાંચનની ભારે અછત હતી. ત્યારે મારા જેવા હજારો પુસ્તક પ્રેમીઓને આની ભારે ખોટ લાગતી. વાંચ્યા વગર મને એકપણ દિવસ ચાલતું નહોતું. એવા સમયમાં હું દેશમાંથી ખાસ પુસ્તકો લઇ આવતી. છતાં પણ પુરતા પડતા નહોતા. છેવટે ઈન્ટરનેટની સુવિધાને કારણે વાંચન સાથે લેખન કાર્યની સુવિધા મળી. આજ કાર્યને આગળ વધારવા માટે મે ડેલાવરમાં ગુજરાતી હિન્દી સાહિત્ય માટે ફ્રી લાઈબ્રેરી શરુ કરી છે. સાથે વધુ વાંચન માટે મારો બ્લોગ પણ વિકસાવ્યો છે. જેમાં મારા પબ્લીશ થયેલા દરેક લખાણ સુવ્યવસ્થિત રીતે મળી આવે છે. http://vinodini13.wordpress.com/     આજકાલ ઇન્ટનેટ અને સોશ્યલ મિડીયાને કારણે અને ગુજરાતી બચાવો ના આંદોલનને કારણે ગુજરાતમાં પણ માતૄભાષાને નવુજીવન દાન મળ્યુ. જેના કારણે સરકારી કચેરીઓ, અને  શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં હવે ગુજરાતી ભાષાનો ઉપયોગ વધી ગયો છે. ગુજરાતમાં પણ હવે અંગ્રેજી માધ્યમની શાળાઓની સંખ્યા વધી રહી છે. ત્યારે અમેરિકામાં ઘરમાં ગુજરાતી બોલવાનો બાળકોને પોતાની ભાષા શીખવવાનો પ્રયત્ન વધુ રહ્યો છે. વિદેશમાં સ્થાઈ થયેલા પરિવારો દેશથી દૂર રહેવાને કારણે અંતરમાં દેશની યાદ વધુ રહે છે. પરીણામે  તેઓ માતૃભાષાને વધારે મહત્વ આપતા હોય છે. ભાષાની ખોરવાઈ રહી છે, આ સમસ્યાને હલ કરવા ગુજરાત સરકાર પણ મદદે આવી છે. આ માટે શિક્ષકો, ન્યુઝ પેપર, ટીવી પ્રસારણ માધ્યમ, સમાજ, અને અન્ય સંસ્થાઓ પ્રયત્ન શીલ બન્યા છે. આવા સંજોગોમાં ગુજરાતી ભાષાને આધુનિક ટેકનોલોજીથી સમૃદ્ધ બનાવવાના તેમ જ તેને લોકો સુધી પહોંચાડવા માટે ઇન્ટરનેટના માધ્યમ દ્વારા જે પણ લોકો બ્લોગ કે ઓનલાઈન પ્રકાશિત થતી વેબસાઈટ દ્વારા વાંચનનો ફેલાવો કરી રહ્યા તેમના કાર્યને સરાહાવું જોઈએ. ભાષાને પ્રેમ કરતાં લોકો માટે અને સ્ટોરીમિરર જેવી વેબસાઈટની આવી ઓન લાઇન મદદ બહુ કામની બની રહે છે. આમા મદદ કરનાર દરેક્ને ધન્યવાદ આપવો ઘટે. "હાથમાં પુસ્તક હોય તેને વાંચવામાં ઘૂંટડે ઘૂંટડે પાણી પીતા હોઈએ એવો ભાવ આવે છે. જ્યારે ઈન્ટરનેટ ધ્વારા વંચાતું સાહિત્ય એક શ્વાસે ખાલી કરાએલા પાણીના ગ્લાસ જેવું લાગે છે. તરસ બંનેથી છીપાય છે. પરંતુ મઝા બેવમાં અલગ છે."" હું એકજ વાત હંમેશા કહેતી આવી છું કે સારું પુસ્તક જીવનમાં પ્રગતિ તરફ લઇ જશે. વિચારોને ઉચ્ચતા આપશે. જેમ ઉત્તમ મા સો શિક્ષકોની ગરજ સારે છે તેમ ઉત્તમ પુસ્તક સો સાઇકોલોજીસ્ટ ડોક્ટરોની ગરજ સારે છે. મનથી નીરોગી રહેવા ઉત્તમ વાંચનને જીવનનો ભાગ બનાવવો આવશ્યક છે." 

લેખિકા અલ્પા વસાના સાહિત્ય માટેના વિચારો.
 neeta kotecha  
 21 July 2018  
Art

પ્રશ્નઃ આપનો પ્રથમ પરિચય, અભ્યાસ અને હાલ આપ વ્યવસાયિક ધોરણે શું કરો છો ?ઉત્તર : હું અલ્પા વસા. મુંબઈથી. B.A with psychology અભ્યાસ છે. હાલમાં હું સંસ્કૃત ભાષાની શિક્ષિકા છું. પ્રશ્નઃ શોખ એટલે તમારે મન શું ?ઉત્તર : જેના દ્વારા સહજતાથી નિજાનંદ પ્રાપ્ત થાય તે મારો શોખ. પ્રશ્નઃ આપ કયા નામે લખવું પસંદ કરો છો? કોઈ ઉપનામ ખરું?ઉત્તર : ઉપનામ તો ‘ કાવ્યાલ્પ ‘ છે, પણ હમેશાં ‘કાવ્યાલ્પ’ નામ વણીને જ રચના લખવી એવો કોઈ આગ્રહ નથી.  પ્રશ્નઃ લેખનકળામાં આપને સૌપ્રથમ ક્યારે પ્રેરણા થઈ? / એવી કઈ ઘટના બની કે આપ લખવા પ્રેરાયા ?ઉત્તર : સ્કુલમા ૫ મા, ૬ ઠ્ઠા ધોરણમાં જ નિબંધ લખતાં અને પછી વક્તૃત્વ સ્પર્ધામાં ભાગ લેતા જ, શિક્ષકોની મળતી ખૂબ સરાહના એ જ લખવા પ્રેરિત કરી હતી.  પ્રશ્નઃ આપના પ્રકાશિત સાહિત્ય વિશે જણાવો.ઉત્તર : “ કાવ્યાલ્પ “ કવિતા અને અછાંદસનું પુસ્તક - ૨૦૧૪ મા.“ વાર્તાલ્પ” ૩૦ લઘુ વાર્તા આવરી લેતું પુસ્તક - ૨૦૧૭ મા. પ્રશ્નઃ આગામી કોઈ ઇચ્છીત સાહિત્ય સાહસ ખરું ?ઉત્તર : હવે “ ગઝલાલ્પ” ગઝલના પુસ્તકની ઈચ્છા છે.  પ્રશ્નઃ આપ કોઈ સાહિત્યિક સંકુલ / ગૃપ્સ સાથે જોડાયેલાં છો ખરાં ? કઈ રીતે એની સાથે પ્રવૃત્ત છો જણાવશો.ઉત્તર: મુંબઈનું સાહિત્ય સંકુલ ધબકાર, આનંદોત્સવ, લેખિની જેવા ગ્રુપ સાથે સંકળાયેલી છું. તથા w/up પર અનેક ગ્રુપ છે. તેમાં રોજ અચૂક કંઈક તો લખવાનું થાય છે જ.  પ્રશ્નઃ પ્રવર્તમાન સાહિત્ય વિશે આપનો શું અભિપ્રાય છે? / ઓનલાઈન પ્રકાશિત થતું સાહિત્ય અને કાગળમાં છપાતાં સાહિત્ય વચ્ચે આપ શું ફરક કરો છો? આપને કયું વધારે ગમે છે?ઉત્તર : અત્યારે સરળતાથી મોબાઈલ અને આઈ પેડ પર સાહિત્ય વંચાઈ જાય છે. પણ છતાં હાથમાં પુસ્તક પકડીને વાંચવાનું, તેની સ્યાહીની સુગંધ હજી ખૂબ આકર્ષે છે.  પ્રશ્નઃ વાચક વર્ગ સાથે આપ શું સંવાદ કરવા ઇચ્છશો ?ઉત્તર : લેખકો તો થાળી ભરીને સાહિત્ય રસ પીરસે છે. વાચકોએ તેમાંથી પોતાને પચે તેવું, રુચીકર ( પસંદગીના) સાહિત્યનું રોજ સેવન કરવું ઘટે. તો જ ગુજરાતી જીવિત રહેશે અને વધુ સમૃદ્ધ બનશે.  પ્રશ્નઃ કોઈ એક પ્રેરણાત્મક રચના કે વાક્ય કે સંદેશ લખી આપશો.ઉત્તર : સારું વાંચન એ મનનો, વિચારોનો શણગાર છે.  પ્રશ્નઃ આપની વિગત જણાવવા વિનંતી. આપનું નામ સરનામું મોબાઈલ નંબર કોઈ પુસ્તક પ્રકાશિત થયા હોય તો તે વિષે અને સાહિત્ય માટે કોઈ કાર્ય કરી રહ્યા હોય તો તે વિષે જાણકારી આપશો.નામ: અલ્પા વસાસરનામું: ૭૯/૮૧, એ. કે માર્ગ,               ૩/૧૩,નિર્મલ નિવાસ -૧              ગોવાલિયા ટેન્ક ,              મુંબઈ - ૪૦૦૦૩૬.ઈ મેલ : alpavvasa@gmail. comમોબાઈલ : ૯૮૧૯૦૧૯૦૫૧

શીતલ અભય દેસાઇ નાં સાહિત્ય પ્રત્યેના વિચારો
 neeta kotecha  
 29 July 2018  
Art

પ્રશ્નઃ આપનો પ્રથમ પરિચય, અભ્યાસ અને હાલ આપ વ્યવસાયિક ધોરણે શું કરો છો ?નામ: શીતલ અભય દેસાઇઅભ્યાસ: એમ.ફિલ. ડિપ્લોમા ઇન ઇંગ્લિશ લેન્ગ્વેજ ટીચિંગ, ડિપ્લોમા ઇન વેલ્યુ એજ્યુકેશન વ્યવસાય: એક્સ લેક્ચરર, ફ્રીલાંસ ટ્રાન્સલેટર, સર્ટીફાઇડ યોગ ટ્રેનર. પ્રશ્નઃ શોખ એટલે તમારે મન શું ?એવી ગમતી પ્રવૃતિ જેના પૂરો કરવા માટે કોઈ મર્યાદા નથી નડતી. પ્રશ્નઃ આપ કયા નામે લખવું પસંદ કરો છો? કોઈ ઉપનામ ખરું? શીતલ દેસાઇ. કોઈ ઉપનામ નથી પ્રશ્નઃ લેખનકળામાં આપને સૌપ્રથમ ક્યારે પ્રેરણા થઈ? / એવી કઈ ઘટના બની કે આપ લખવા પ્રેરાયા ?શાળાકીય દિવસો માં જ વક્તૃવ સ્પર્ધા માટે સ્ક્રીપ્ટ તૈયાર કરતાં કરતાં છૂટક-મુટક નિબંધ કે ક્યાંક કવિતા લખાતા ગયાં.જન્મભૂમિ પ્રવાસી પબ્લિકેશન નાં પુસ્તકો મિત્ર માટે મંગાવવાનાં હતા. તે માટે લખેલ પત્ર ની સાથે મારો લખેલ નિબંધ પણ મોકલી આપ્યો. અને તે રવિવાર ની મધુવન પૂર્તિ માં પ્રસિદ્ધ પણ થયો! ત્યારે લાગ્યું કે કઈક ‘ઠીક’ કહેવાય એવું લખી શુકુ છું. ત્યાર બાદ સંદેશ ની નારી પૂર્તિ માં તથા ‘વિચાર વલોણું’ જેવા મેગેઝીન માં મારા વાર્તા અને લેખ પ્રસિદ્ધ થયા.  પ્રશ્નઃ આપના પ્રકાશિત સાહિત્ય વિશે જણાવો.-‘વિચાર-વલોણું’ ‘વિ-વિદ્યાનગર’, ‘ભૂમિપુત્ર’ જેવા સામયિક માં વાર્તા, કવિતા, અનુવાદ તથા રિવ્યુ પ્રસિદ્ધ થયેલ છે. -સાહિત્ય અકેડેમી નાં પુસ્તક માં વાર્તા તથા લેખ નો અંગ્રેજી અનુવાદ -રીડગુજરાતી.કોમ, પ્રતિલિપિ અને સ્ટોરીમિરર.કોમ પર  -યોગ વિષેના ત્રણ પુસ્તકો નો ગુજરાતી માં થી અંગ્રેજી અનુવાદ (રશ્મિ આર્ટ,વડોદરા)-શ્રી માતાજી નાં પુસ્તક નો ગુજરાતી અનુવાદ(અરવિંદ આશ્રમ,વડોદરા) -હિન્દી નવલકથા નો અંગ્રેજી અનુવાદ (પેંગવિન પબ્લીશર)પ્રશ્નઃ આગામી કોઈ ઇચ્છીત સાહિત્ય સાહસ ખરું ?લઘુ કથા સંગ્રહ નું પ્રશ્નઃ આપ કોઈ સાહિત્યિક સંકુલ / ગૃપ્સ સાથે જોડાયેલાં છો ખરાં ? કઈ રીતે એની સાથે પ્રવૃત્ત છો જણાવશો.------પ્રશ્નઃ પ્રવર્તમાન સાહિત્ય વિશે આપનો શું અભિપ્રાય છે? / ઓનલાઈન પ્રકાશિત થતું સાહિત્ય અને કાગળમાં છપાતાં સાહિત્ય વચ્ચે આપ શું ફરક કરો છો? આપને કયું વધારે ગમે છે?તે વર્તમાન જીવન નાં પ્રશ્નો અંગે વધારે છણાવટ કરે છે. ઓનલાઈન અને પ્રિન્ટ બંને ને પોતા ની ખૂબી અને ખામી છે.. ક્યારેક ઓનલાઈન સાહિત્ય માં ગુણવત્તા ન પણ જળવાય તેમ બને. જો કે તે વધારે વિશાળ વાંચક વર્ગ સુધી પહોંચી શકે છે. લેખક તરીકે ઓનલાઈન પ્રકાર વધુ ગમે, કારણ કૃતિ ને સરળતા થી અને ઝડપ થી સુપ્રત કરી શકાય છે. વાંચક તરીકે હીંચકે બેઠાં હાથ માં શાંતિ થી પુસ્તક લઈને વાંચવું વધુ ગમે. પ્રશ્નઃ વાચક વર્ગ સાથે આપ શું સંવાદ કરવા ઇચ્છશો ?વાચકો નો ફિડબેક. કૃતિ વિષે તેમનાં મંતવ્ય અને ત્રુટિ જાણવું ચોક્કસ ગમે. પ્રશ્નઃ કોઈ એક પ્રેરણાત્મક રચના કે વાક્ય કે સંદેશ લખી આપશો.‘તમારો એક સકારાત્મક વિચાર બ્રહ્માણ્ડ માં રહેલ સઘળા શુભ વિચાર ને પોતાની તરફ ખેંચે છે.’ પ્રશ્નઃ આપની વિગત જણાવવા વિનંતી. આપનું નામ સરનામું મોબાઈલ નંબર કોઈ પુસ્તક પ્રકાશિત થયા હોય તો તે વિષે અને સાહિત્ય માટે કોઈ કાર્ય કરી રહ્યા હોય તો તે વિષે જાણકારી આપશો. શીતલ દેસાઇ-અવાશીઆ ૫૨, શ્રીજી દર્શન બંગલોઝ, સન ફાર્મા રોડ, વડોદરા.  Mo) 70 43 94 10 37 વિવિધ બોર્ડ તથા ધોરણ નાં શૈક્ષણિક સામગ્રી નેડિજિટલ રૂપ માં તૈયાર કરવી અને અનુવાદ કરવો. (content development and translation by (text, PPT, audio-visual) 

શ્રીમતી માના વ્યાસ નાં સાહિત્ય પ્રત્યેના વિચારો
 neeta kotecha  
 30 July 2018  
Art

1)નામ-શ્રીમતી માના વ્યાસઅભ્યાસ-M.sc.વ્યવસાય-હાલમાં ગૃહીણીરહેઠાણ-વિલે પાર્લે (પ)મુંબઈ2) શોખ એટલે મનગમતી પ્રવૃત્તિ શીખવી, કરવી .વાંચવું, લેખન ,ગાવું અને યોગ મનગમતી પ્રવૃત્તિઓ.3)માના વ્યાસ. હજી સુધી ઉપનામ શોધ્યું નથી.4)હજી સુધી કંઇ છપાવ્યું નથી5)સગપણ પછી ફિયાન્સ ને ખુબ પત્રો લખતી જે એ અંગ્રેજી માધ્યમ ભણેલા હોઇ બરાબર સમજી શકતો નહીં. પરંતુ સરસ તારીખ વાર ફાઇલ કરી રાખ્યા હતા. લગ્ન પછી ઘણી વાર ફાઇલ ખોલીને મને વાંચીને સમજાવવા કહેતો.ત્યારે જે પ્રશંસા મળી એ જ વધુ લખવાની પ્રેરણા બની.6)મુંબઈ સમાચાર માં સ્પર્ધક શી કૃતિ માં વાર્તા છપાઇ છે. 17-7-18.આનંદોત્સવ સંસ્થા જે યશવંતભાઇ ત્રિવેદી ચલાવે છે એ પુસ્તકોમાં કવિતા તથા લેખ છપાયા છે.7)કવિતા સંગ્રહ અને લઘુકથા ની ઇચ્છા છે.8)હાલમાં story mirror સિવાય કોઈ નહીં.9)સાહિત્ય એ સાહિત્ય જ રહેશે. પછી ઓનલાઇન હોય કે પ્રકાશિત.સુજાણ વાચક પોતાના રસ નું ક્યાં ય થી પણ શોધી ને વાંચશે જ.10)વાચક વર્ગ ને વાસ્તવિકતા સાથે કલ્પના ના રંગો થી સજાવેલ વાર્તાઓ અને અર્થ અને ઉર્મિ સભર કવિતા ઓ પીરસવાનું ગમશે.11)ગુજરાતી આપણી માતૃભાષા છે. મા ની વાતો સહજ રીતે જ સમજી શકશો.એ ની એક પોતાની ઓળખ છે.ઓળખાણ કરશો તો માણી શકશો.12) Mana vyas.B-401"krishnaraj"bldSt.xavire school rd Vile parle westMumbai 400056Mob-9820107622

મળવા જેવા માણસ- (શ્રી વિશ્વદીપ બારડ)- પી કે દાવડા
 neeta kotecha  
 16 September 2018  
Art

મળવાજેવા માણસ- (શ્રી વિશ્વદીપ બારડ)- પી કેદાવડાજુલાઇ 13, 2015 વિશ્વદીપભાઈનો જન્મ ૧૯૪૬ માં ભાવનગરમાં થયો હતો. ચાર ભાઈ બહેનોમાંથી એ સૌથી નાના હતા. એમના પિતા વિશ્વદીપભાઈનો જન્મ ૧૯૪૬ માં ભાવનગરમાં થયો હતો. ચાર ભાઈ બહેનોમાંથી એ સૌથી નાના હતા. એમના પિતા શ્રી શ્રી ભગવાનભાઈએ માત્ર પ્રાથમિક શિક્ષણ પ્રાપ્ત કર્યું હતું અને બિલ્ડીંગ કન્સ્ટ્રક્શનના નાના મોટા કામ કરતા હતા. માતા મણીબેન શિક્ષણથી વંચિત હતા. મધ્યમવર્ગી કુટુંબમાં રહીને વિશ્વદીપભાઈએ કરકસરનો પાઠ નાનપણમાં જ શીખી લીધેલો.વિશ્વદીપભાઈનું પ્રાથમિક શાળાનું શિક્ષણ ભાવનગરની શામળદાસ સ્કૂલમાં થયેલું. ગાંધીજી પણ આ જ શાળામાં ભણેલા. આજે ૬૫ વર્ષો બાદ પણ એ શાળામાં ગવાતી પ્રાર્થના “અસત્યો માંહેથી પ્રભુ પરમ સત્યે તું લઈ જા” એમની પ્રિય છે. ત્યારબાદ એમણે ભાવનગરની  આલ્ફ્રેડ હાઈસ્કૂલમાં અભ્યાસ કરી, ૧૯૬૫ માં S.S.C. ની પરીક્ષા પાસ કરી. પ્રાથમિક શાળાના અભ્યાસ દરમ્યાન, ગામમાં યોજાતા કથા-કિર્તનમાં હાજરી આપી, એમણે રામાયણ અને મહાભારતની કથાઓ સાંભળેલી. હાઈસ્કૂલ કોર્ટની નજીક હોવાથી ક્યારેક ક્યારેક કોર્ટમાં ક્રીમીનલ કેસની સુનાવણી સાંભળવા જતા.S.S.C. ની પરીક્ષા પાસ કરી, ભાવનગરની  શામળદાસ કોલેજમાં આર્ટસ વિભાગમાં એડમીશન લઈ એક વર્ષ પૂરૂં કર્યું. ૧૯૬૬ માં સૌરાષ્ટ્ર યુનીવર્સીટીની સ્થાપના થઈ, અને એમની કોલેજ સૌરાષ્ટ્ર યુનીવર્સીટીમાં આવી, પણ એમને તો ગુજરાત યુનીવર્સીટીમાં જ ભણવું હતું એટલે એ ભાવનગરથી અમદાવાદ એમના બહેનને ઘરે આવી ગયા, અને અમદાવાદની એસ.વી. કોલેજમાં દાખલ થયા. અહીંથી તેમણે ૧૯૭૦ માં ગુજરાતી અને ઈતિહાસના વિષયો સાથે B.A. ની ડીગ્રી મેળવી. કોલેજના આ વર્ષો દરમ્યાન એમણે સવારના ૭ થી ૧૦ વાગ્યા સુધી કોલેજમાં અભ્યાસ અને ૧૧ થી રાત્રે ૮ વાગ્યા સુધી સોના-ચાંદીની દુકાનમાં એકાઉન્ટીંગનું કામ કર્યું, જેથી કોલેજના ખર્ચને પહોંચી વળાય. વિશ્વદીપભાઈને શાળાના સમયથી જ કવિતા પ્રત્યે લગાવ હતો પણ એમણે કવિતાઓ લખવાની શરૂઆત કોલેજના અભ્યાસ દરમ્યાન કરી. ૧૯૬૭ માં એમણે પહેલી કવિતા “અદયભીંત” અને બીજી કવિતા “કોઈબિચારી”. લખી. કોઈબિચારી કવિતા “સ્ત્રી” સામયિકમાં છપાઈ. કોલેજની કાવ્ય સ્પર્ધામાં “ કહેશો નહી”-“હસતો રહ્યો”  કવિતા પ્રથમ સ્થાને આવી. એમની કેટલીક કવિતાઓ કોલેજના બુલેટીન બોર્ડ પર પણ મૂકાઈ.૧૯૭૦ માં ગ્રેજ્યુએટ થયા બાદ એમને ગુજરાત આયુર્વેદ યુનીવર્સીટીમાં નોકરી મળી. ૧૯૭૨ માં એમના રેખાબહેન સાથે લગ્ન થયા. રેખાબહેને પણ સાયકોલોજી વિષય સાથે B.A. સુધીનો અભ્યાસ કર્યો છે. ૧૯૭૩ માં દંપતિએ પુત્રી દિપ્તીને જન્મ આપ્યો. રેખાબહેનના ભાઈયો અમેરિકામાં સ્થાયી થયા હતા. ૧૯૭૫ માં રેખાબહેનના ભાઈની સ્પોન્સરશીપથી વિશ્વદીપભાઈ એમની પુત્રી અને પત્ની સાથે કાયમી વસવાટ માટે અમેરિકા આવ્યા. શરૂઆતમાં એમણે Chicago માં વસવાટ કર્યો. અહીં ૧૯૭૭ માં એમના પુત્ર આશિષ નો જન્મ થયો. Chicago ની સખત ઠંડી અને હીમવર્ષા સહન ન થતાં, ૧૯૭૯ માં એમણે ટેક્ષાસ રાજ્યના હ્યુસ્ટન શહેરમાં સ્થળાંતર કર્યું. એમના અમેરિકાના વસવાટ માટે વિશ્વદીપભાઈ કહે છે, “મારા માટે ભારત એટલે જન્મભુમી અને અમેરિકા એટલે કર્મભુમી..એક દેવકીમૈયા અને બીજા યશોદા મૈયા..યશોદામૈયાએ પણ ઘણું ઘણું આપ્યુ છે. મારી કાર્યશિલતાની કદર થઈ છે. બેંકની જોબ દરમ્યાન જ્યારે મને..એમપ્લોઈ ઓફ ધ મન્થ (Employee Of The Month)ના બિરુદ  સાથે સન્માન થયું અને બેંકનાં મેગેઝીનમાં મારો પરિચય સાથે ફોટો પબ્લીશ થયો એ બતાવે છે કે અમેરિકા જેવા દેશમાં તમારા કામની કદર થાય છે. અહીં જ મને ૧૯૮૧માં હ્યુસ્ટન ઈન્ડિપેન્ડ્ન્ટ સ્કુલ ડિસ્ટ્રીકમાં પ્રોક્યુરમેન્ટ ઓફિસર (ખરીદી ઓફીસર) તરીકે જોબ મળી, મારી પત્નિ પણ સ્કુલ ડીસ્ટ્રીકમાં એકાઉન્ટીગમાં જોબ કરતાં હતાં. અહીં જ દીકરી કમ્પુટર એન્જિનર થયાં બાદ એમ.બી.એ. સાથે ટેક્ષાસ ઈન્સ્ટ્રુમેન્ટમાં એન્જિનયર તરિકે જોડાઈ.અને દિકરાએ મેડિકલફિલ્ડમાં આગળ વધી એમ.ડી કરી પિડિયાટ્રીક ગેસ્ટ્રોએન્ટોલોજીસ્ટમાં સ્પેસ્યાલીસ્ટ થયો.  માત્ર એટલું જ નહિં, ૨૦૦૯માં ‘ઈન્ટરનેશન વુમન ફૉરમ’ સંસ્થા જેમાં હિલરી ક્લિન્ટન, માર્ગારેટ થેચર જેવી, વિશ્વની ટૉપ ૨૦ મહિલાનો સમાવેશ થાય છે, તેમાં મારી દીકરી દિપ્તિની પસંદગી થવાથી  એ પ્રસંગ  મારા અને  મારી પત્ની, સમગ્ર ગુજરાત માટે અતિ-આનંદ અને ગૌરવની વાત હતી.”અમેરિકામાં ઠરીઠામ થયા પછી એમનું મન પાછું સાહિત્યપ્રવૃતિ પાછળ દોડ્યું. હ્યુસ્ટનમાં એના માટે યોગ્ય વાતાવરણ પણ હતું. હ્યુસ્ટનમાં અનેક સાહિત્યપ્રેમીઓ સાહિત્ય સરિતા નામે મંડળ ચલાવે છે, અહીંની સભાઓમાં વિશ્વદીપભાઈને પોતાની રચનાઓ રજૂ કરવાનો મોકો મળ્યો. ૨૦૦૨ માં “કાવ્ય સુંદરીની સાથે સાથે” નામના પુસ્તકનું શ્રી આદિલ મન્સૂરીના હાથે વિમોચન થયું. ત્યારે એમણે કહેલું, “આવતી કાલે આ નાનકડી કલમ એક વૃક્ષ બનશે”, આમ કલમ શબ્દના બેવડા અર્થમાં એમણે ભવિષ્ય ભાખી લીધું. લગભગ આ સમયમાં જ ગુજરાતી બ્લોગ્સ લોકપ્રિય થવા લાગ્યા. બ્લોગ્સમાં એમના કાવ્યો, નિબંધો અને વાર્તાઓ મૂકાવા લાગી. પ્રો. સુમન  અજમેરી, શ્રી રાધેશ્યામ શર્મા, શ્રી ધીરૂભાઈ પરીખ જેવા જાણીતા સાહિત્યકારોના માર્ગદર્શન હેઠળ એમનું સર્જન અવિરત ચાલુ રહ્યું. એમની ઘણી લઘુ કથાઓ “કુમાર” માસિકમાં પણ પ્રસિધ્ધ થઈ. એમના સર્જનોના રસાસ્વાદ પણ થયા. (રેડિયો સ્ટેશનમાં કાર્યક્રમની રજૂઆત)એમના સર્જનનો આનંદ મેળવવા તમારે એમની રચનાઓ વાંચવી જોઈએ, છતાં આ લેખની મર્યાદામાં રહી, એમની થોડી કાવ્ય પંક્તિઓ અહીં રજૂ કરૂં છું.માર્ગમાં અમથા મળેલા ગમ હજુંએ યાદ છે,ખાલી મળેલા સ્મિત મહીંના ભાર પર હસતો  રહ્યો..બીજા એક કાવ્યમાં તેઓ કહે છે,ક્યાં  હતું    મારું અહીં    કોઈ    ઠેકાણું આ  શહેરમાં?ઝાંઝવાના   ઝળ  મને   કેમ અહીં શોધવા  નીકળ્યાં ?એમના સર્જનો માટે તમે એમના બ્લોગ્સhttps://vishwadeep.wordpress.com/malibarad@yahoo.comTop of FormTop of Form

કવિતા એટલે શું ?
 HARSUKH RAIVADERA રાયવડેરા "હસુ"  
 20 October 2018  

કવિતા એટલે શું ?માણસ જયારે પ્રવર્તમાન સંજોગો અથવા સ્થિતવાતાવરણથી અકળાઈ જાય અને આ લાગણી શબ્દો રૂપ બનીને બહાર નિકળે એને કહેવાય કવિતા. એમાં જો કલ્પના અને બીજા કાલ્પનિક પ્રસંગો જો ઉમેરાઈ જાય તો તે બને વાર્તા !કવિતા એટલે એક વિરોધ , એક પ્રકોપ !કવિતા એટલે એક દર્દ, એક આંસુ કે જે આંખો થી નહીં પણ લખાયેલા અથવા બોલાયેલા શબ્દો દ્વારા બહાર આવે છે !દરેક માણસના હૃદયમાં એક જ્વાળામુખી સમાયેલો છે. કોઈ કોઈ હૃદયનો આ જ્વાળામુખી ફાટીને કવિતા યા બીજા કોઈ રૂપે કયારેક બહાર નીકળે છે- આક્રોશ રૂપે , પ્રકોપ રૂપે અથવા તોડ ફોડ રૂપે !!  કવિતા એક અહિંસાત્મક છતાં અસરકારક સાધન છે વિરોધ,દર્દ પ્રગટ કરવાનું !!